اجرای طرح خلع سلاح حزب‌الله و انحصار سلاح در دست نیروهای رسمی لبنان به نقطه عطفی رسیده است. به گزارش تابناک به نقل از ایلنا، کارشناسان معتقدند مرحله دوم این طرح به دلیل ویژگی‌های جغرافیایی و نظامی آن، از اهمیت ویژه و سرنوشت‌سازی برخوردار است و نحوه اجرای آن می‌تواند مسیر ادامه پروژه را به‌طور کامل تعیین کند.

کانون حساس مرحله دوم؛ از لیتانی تا اولی

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مهم‌ترین عرصه آزمون در مرحله دوم، منطقه میان دو رودخانه لیتانی و اولی در جنوب لبنان است. این محدوده به گفته کارشناسان، بخشی از شبکه اصلی زیرساخت‌های نظامی و لجستیکی حزب‌الله را در خود جای داده است؛ شبکه‌ای که شامل تونل‌ها، مراکز عملیاتی و نقاط استقرار اصلی این گروه می‌شود.

اهمیت این منطقه تنها به حضور حزب‌الله محدود نیست. دو اردوگاه فلسطینی عین‌الحلوه و المیه ‌و ‌المیه نیز در همین محدوده جغرافیایی قرار دارند که بر پیچیدگی‌های امنیتی و سیاسی مرحله دوم می‌افزاید و ضرورت دقت و هماهنگی بیشتر در اجرای طرح را دوچندان می‌کند.

پیش‌شرط کارشناسان؛ تکمیل مرحله اول

ژوزف الاسمر، کارشناس نظامی و راهبردی، در گفت‌وگو با رسانه اماراتی «ارم‌نیوز» تأکید کرده است که اجرای مرحله دوم پیش از به سرانجام رسیدن کامل مرحله نخست، عملاً ممکن نیست. به گفته او، مرحله دوم از رود لیتانی آغاز و تا رود اولی امتداد می‌یابد و مهم‌ترین مناطق استقرار حزب‌الله را در بر می‌گیرد.

الاسمر، مرحله دوم و سوم را تعیین‌کننده‌ترین مراحل در مسیر تحقق انحصار سلاح در دست دولت لبنان دانسته و معتقد است موفقیت در اجرای این دو مرحله می‌تواند زمینه را برای تکمیل گام‌های بعدی و تثبیت اقتدار دولت مرکزی فراهم کند. از نگاه او، بدون عبور موفق از این گذرگاه، ادامه طرح با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.

اختلاف بر سر نقشه راه اجرا

با این حال، بر سر محدوده دقیق اجرای مرحله دوم اختلاف‌نظر وجود دارد. مارسل بالوکجی، دیگر کارشناس نظامی، می‌گوید دولت لبنان خواهان آن است که مناطق بنت‌جبیل و الخیام نیز در چارچوب مرحله دوم قرار گیرند. در مقابل، اسرائیل اصرار دارد عملیات از منطقه البیاضه و اطراف شهر صور آغاز شود.

به گفته بالوکجی، همین اختلاف در تعیین جغرافیای عملیات، روند اجرای مرحله دوم را متوقف کرده است. در کنار این مانع، مخالفت حزب‌الله با اجرای طرح نیز به‌عنوان عامل دیگری مطرح است که بر پیچیدگی وضعیت افزوده و چشم‌انداز اجرای سریع این مرحله را مبهم کرده است.

چرا مرحله دوم سرنوشت‌ساز است؟

کارشناسان مرحله دوم را نه‌تنها یک جابه‌جایی میدانی، بلکه آزمونی سیاسی و حاکمیتی برای دولت لبنان ارزیابی می‌کنند. موفقیت در این مرحله به معنای توانایی دولت برای اعمال حاکمیت انحصاری بر سلاح در یکی از حساس‌ترین مناطق نفوذ حزب‌الله خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند اعتبار طرح کلی خلع سلاح را تقویت کند.

در مقابل، هرگونه تأخیر یا ناکامی در این مرحله، به‌ویژه با توجه به تمرکز تونل‌ها و مراکز اصلی حزب‌الله در این منطقه، ممکن است کل روند را با تردید مواجه سازد و اجرای مراحل بعدی را نیز به تعویق بیندازد. از همین رو، ناظران معتقدند تصمیم‌گیری درباره زمان‌بندی، محدوده دقیق و نحوه هماهنگی میان طرف‌های داخلی و فشارهای خارجی، نقشی کلیدی در عبور از این گردنه حساس خواهد داشت.