ذخایر گازوئیل و فرآوردههای تقطیری آمریکا به پایینترین سطح فصلی خود در بیش از چهار دهه اخیر سقوط کرد؛ اتفاقی که بهعنوان یک هشدار جدی برای بازار انرژی این کشور و حتی دولت دونالد ترامپ تلقی میشود.
بر اساس تازهترین گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) که روز چهارشنبه منتشر شد، موجودی فرآوردههای تقطیری ــ که عمدتاً شامل گازوئیل و نفت کوره میشود ــ در هفته منتهی به ۲۱ اوت به ۱۰۳.۴ میلیون بشکه کاهش یافته است. این رقم، پایینترین میزان ثبتشده برای این بازه زمانی از سال، از زمان آغاز ثبت آمارهای منظم این نهاد در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی به شمار میرود.
کاهشی دو برابر پیشبینیها
گزارش EIA نشان میدهد موجودی فرآوردههای تقطیری در هفته مورد بررسی نسبت به هفته قبل ۲.۲ میلیون بشکه افت کرده است؛ افتی که بهطور معناداری فراتر از انتظار بازار بود. تحلیلگران پیشتر کاهش حدود ۱.۱ میلیون بشکهای را پیشبینی کرده بودند، اما رقم واقعی دو برابر این برآورد از آب درآمد.
مقایسههای تاریخی نیز عمق این کاهش را بیشتر نمایان میکند. سطح فعلی ذخایر حدود ۱۴ درصد پایینتر از میانگین پنجساله همین فصل و همچنین ۹.۵ درصد کمتر از رقم ۱۱۴.۲ میلیون بشکهای مدت مشابه در سال گذشته است. به بیان دیگر، بازار آمریکا با کسری قابل توجهی نسبت به روال معمول و سال قبل مواجه است.
البته این سطح، رکورد مطلق تاریخی محسوب نمیشود؛ در اواخر ماه مه ذخایر تا ۱۰۰.۸ میلیون بشکه نیز پایین آمده بود، اما نکته مهم این است که برای اواخر ماه اوت ــ دورهای که معمولاً ذخایر برای تأمین سوخت فصل سرما و حفظ تعادل بازار تقویت میشود ــ چنین سطح پایینی در تاریخ آماری آمریکا بیسابقه است.
چرا این افت اهمیت دارد؟
گازوئیل و فرآوردههای تقطیری ستون فقرات بخش حملونقل جادهای، کشاورزی، صنایع و حمل بار در آمریکا هستند. کامیونها، قطارها، ماشینآلات سنگین و بخش قابل توجهی از ناوگان لجستیکی این کشور به گازوئیل وابستهاند. کاهش ذخایر به معنای کاهش حاشیه امنیت عرضه و افزایش آسیبپذیری بازار در برابر هرگونه اختلال ــ از طوفانهای فصلی در خلیج مکزیک گرفته تا توقف ناگهانی پالایشگاهها ــ است.
علاوه بر این، نفت کوره که در همین سبد آماری قرار میگیرد، با نزدیک شدن به فصل پاییز و زمستان اهمیت دوچندانی پیدا میکند، بهویژه در مناطق شمال شرقی آمریکا که هنوز برای گرمایش خانگی به این سوخت متکی هستند. افت ذخایر در آستانه این فصل میتواند زمینه را برای نوسان شدید قیمتها فراهم کند.
فشار بر قیمتها و تورم
کارشناسان بازار انرژی هشدار میدهند که تداوم روند کاهشی ذخایر میتواند به رشد قیمت گازوئیل در بازار عمدهفروشی و خردهفروشی منجر شود. افزایش بهای گازوئیل بهطور مستقیم هزینه حمل کالا، تولید صنعتی و در نهایت قیمت مصرفکننده را بالا میبرد و میتواند تلاشها برای مهار تورم را با چالش مواجه کند.
در شرایطی که دولت آمریکا در تلاش است با کنترل قیمت انرژی، رضایت افکار عمومی و بخش تولید را حفظ کند، انتشار این آمار یک «شوک» خبری محسوب میشود. برخی رسانههای آمریکایی از این گزارش بهعنوان هشداری برای کاخ سفید یاد کردهاند؛ چرا که افزایش قیمت سوخت بهویژه گازوئیل، اثر روانی و اقتصادی سریعی بر جامعه و بازار دارد.
عوامل مؤثر بر کاهش ذخایر
اگرچه گزارش EIA به دلایل تفصیلی این کاهش نپرداخته، اما مجموعهای از عوامل در ماههای اخیر بر بازار فرآوردههای نفتی آمریکا فشار وارد کرده است:
- ظرفیت محدود پالایشی: تعطیلی برخی واحدهای پالایشی قدیمی در سالهای اخیر و تأخیر در تعمیرات اساسی، توان تولید گازوئیل را محدود کرده است.
- تقاضای تابستانی بالا: فصل سفرهای جادهای و اوج فعالیتهای کشاورزی و ساختمانی، مصرف گازوئیل را در تابستان بالا نگه داشته است.
- صادرات قوی: تقاضای جهانی برای گازوئیل بهویژه از سوی اروپا و آمریکای لاتین، بخشی از تولید آمریکا را روانه بازارهای صادراتی کرده است.
- ذخیرهسازی ضعیف: حاشیه سود پالایش در مقاطعی جذاب نبوده و انگیزه برای پر کردن مخازن ذخیره را کاهش داده است.
نگاه به آینده؛ پاییز پرریسک؟
با توجه به اینکه ذخایر در پایینترین سطح فصلی تاریخ قرار دارد، بازار آمریکا با حاشیه خطای بسیار کمی وارد نیمه دوم سال میشود. هرگونه اختلال غیرمنتظره ــ مانند وقوع طوفان در خلیج مکزیک که قلب صنعت پالایش آمریکاست، یا افزایش ناگهانی تقاضای گرمایشی در صورت زمستان زودرس ــ میتواند به جهش قیمتی منجر شود.
اداره اطلاعات انرژی تأکید کرده که پایش هفتگی ذخایر ادامه خواهد داشت، اما آنچه مسلم است بازار فرآوردههای تقطیری آمریکا در یکی از شکنندهترین وضعیتهای چند دهه اخیر قرار گرفته است؛ وضعیتی که نهتنها برای مصرفکنندگان و شرکتهای حملونقل، بلکه برای سیاستگذاران انرژی در واشنگتن نیز پیامدهای مهمی خواهد داشت.
نظرات (0)