نخستوزیر و وزیر خارجه قطر در سفر به تهران با وزیر امور خارجه ایران دیدار و درباره تازهترین تحولات منطقه و راههای کاهش تنش رایزنی کرد. وزارت خارجه قطر اعلام کرد محور اصلی این گفتوگو، بررسی چارچوب پیشنهادی برای ایجاد یک کریدور موقت مشترک کشتیرانی از طریق تنگه هرمز و فراهمسازی زمینه گفتوگو میان طرفهای ذینفع بوده است.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از بیانیه وزارت خارجه قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی که همزمان ریاست دولت و دستگاه دیپلماسی قطر را بر عهده دارد، در دیدار با سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت تداوم تلاشهای دیپلماتیک برای مهار تنشها و حل اختلافات از مسیر گفتوگو تأکید کرده است.
محورهای رایزنی در تهران
بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی دوحه، دو طرف در این دیدار ضمن مرور آخرین وضعیت منطقه، درباره «چارچوب پیشنهادی مرحلهای» برای ایجاد یک کریدور کشتیرانی موقت مشترک از طریق تنگه هرمز تبادل نظر کردند. این چارچوب بهصورت مرحلهای طراحی شده و هدف آن، افزایش هماهنگی دریایی، کاهش سوءتفاهمهای احتمالی و تضمین تردد ایمن شناورها در یکی از پرترددترین آبراههای جهان عنوان شده است.
وزارت خارجه قطر در این بیانیه تأکید کرده که گفتوگوها در فضایی سازنده انجام شده و دو طرف بر اهمیت استمرار تماسها و استفاده از ظرفیت دیپلماسی برای جلوگیری از تشدید تنشها توافق نظر داشتهاند.
تأکید عراقچی بر حاکمیت همسایگان و آزادی دریانوردی
در بخش دیگری از بیانیه آمده است که سید عباس عراقچی در این دیدار بر لزوم احترام به حاکمیت کشورهای همسایه و رعایت اصل آزادی دریانوردی تأکید کرده است. وزیر خارجه ایران با اشاره به جایگاه حقوقی و بینالمللی تنگه هرمز، این آبراه را بخشی از منافع مشترک کشورهای ساحلی دانسته و هرگونه ترتیبات مرتبط با کشتیرانی در آن را نیازمند همکاری جمعی و احترام متقابل به حقوق حاکمیتی خوانده است.
عراقچی همچنین بر این نکته تأکید کرده که امنیت دریانوردی در خلیج فارس و تنگه هرمز تنها از طریق همکاری منطقهای و پرهیز از اقدامات یکجانبه قابل تضمین است و جمهوری اسلامی ایران از هر ابتکاری که به کاهش تنش و تقویت ثبات منجر شود، در چارچوب اصول یادشده حمایت میکند.
تأکید دوحه بر تداوم میانجیگری و گفتوگو
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نیز در این دیدار با تأکید بر نقش قطر در تسهیل گفتوگوهای منطقهای، ضرورت ادامه تلاشها برای کاهش تنشها را یادآور شده و حل اختلافات از طریق مذاکره را تنها مسیر پایدار برای تأمین امنیت و ثبات منطقه توصیف کرده است.
نخستوزیر قطر که کشورش در سالهای اخیر نقش میانجی را در پروندههای مختلف منطقهای ایفا کرده، ابراز امیدواری کرده است که رایزنیهای تهران و دوحه بتواند به ایجاد تفاهم اولیه برای مدیریت مشترک تردد دریایی و جلوگیری از هرگونه سوءبرداشت در آبراه هرمز کمک کند.
اهمیت تنگه هرمز و چارچوب کریدور موقت
تنگه هرمز بهعنوان یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، روزانه میزبان عبور بخش قابل توجهی از نفت و گاز صادراتی منطقه است و هرگونه ناامنی یا اختلال در آن میتواند پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی انرژی و تجارت دریایی داشته باشد. از همین رو، پیشنهاد ایجاد کریدور موقت کشتیرانی بهصورت مشترک و مرحلهای، بهعنوان سازوکاری برای اطمینانبخشی به شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران دریایی و کشورهای ساحلی مطرح شده است.
هرچند جزئیات فنی این چارچوب پیشنهادی هنوز بهصورت رسمی منتشر نشده، اما چارچوب مرحلهای به این معناست که اجرای آن بهتدریج، با اقدامات اعتمادساز و هماهنگیهای فنی-امنیتی میان طرفهای ذیربط پیش خواهد رفت و در هر مرحله، میزان پایبندی به تعهدات و تأثیر آن بر کاهش ریسکهای دریانوردی ارزیابی میشود.
کارشناسان مسائل منطقه معتقدند در صورت توافق بر سر چنین سازوکاری، میتوان انتظار داشت که سطح تنشهای مقطعی در خلیج فارس کاهش یابد و زمینه برای گفتوگوهای گستردهتر پیرامون امنیت جمعی و همکاریهای اقتصادی-دریایی فراهم شود. با این حال، موفقیت هر طرحی در این آبراه راهبردی، مستلزم اجماع نسبی میان کشورهای ساحلی و پایبندی همه طرفها به اصول حقوق بینالملل دریاها خواهد بود.
دیدار اخیر در تهران در ادامه تماسهای فشرده دیپلماتیک قطر با طرفهای منطقهای و بینالمللی ارزیابی میشود؛ تماسهایی که هدف آن جلوگیری از گسترش تنش و باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی در شرایط حساس کنونی منطقه عنوان شده است.
نظرات (0)