پاکستان و کویت گام تازه‌ای در مسیر تقویت روابط دفاعی خود برداشتند و با امضای یک توافقنامه مشترک، چارچوب همکاری‌های نظامی دوجانبه را گسترش دادند. وزارتخانه‌های دفاع دو کشور با انتشار بیانیه‌های جداگانه، از امضای این سند خبر دادند و آن را مکمل توافقات پیشین توصیف کردند.

این توافق در جریان سفر هیئت عالی‌رتبه کویتی به پاکستان و در دیدار رسمی در شهر راولپندی به امضا رسید؛ دیداری که به گفته منابع رسمی، با هدف تعمیق هماهنگی‌های نظامی و امنیتی میان اسلام‌آباد و کویت برگزار شد.

دیدار وزرای دفاع در راولپندی

بر اساس بیانیه وزارت دفاع پاکستان که به نقل از خبرگزاری الجزیره منتشر شده، این توافقنامه میان خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان و شیخ عبدالله علی عبدالله السالم الصباح، وزیر دفاع کویت امضا شده است. هیئت کویتی به ریاست وزیر دفاع این کشور برای انجام این دیدار وارد راولپندی، مقر اصلی ارتش پاکستان شد.

وزارت دفاع کویت نیز در بیانیه‌ای جداگانه تأکید کرد که دو طرف «توافقنامه‌ای برای تقویت همکاری‌های مشترک دفاعی و نظامی» را امضا کرده‌اند. در هر دو بیانیه بر اراده مشترک برای گسترش تعاملات در حوزه‌های دفاعی و ارتقای سطح هماهنگی‌های نظامی تأکید شده است.

راولپندی به عنوان مرکز فرماندهی ارتش پاکستان، به صورت سنتی میزبان دیدارهای مهم دفاعی این کشور است و انتخاب این شهر برای امضای توافق، از نظر نمادین نیز حائز اهمیت ارزیابی می‌شود.

محورهای توافق و ادامه مسیر ۲۰۲۳

بر اساس اعلام رسمی دو وزارتخانه، توافق جدید در امتداد و تکمیل «توافق دفاعی ۲۰۲۳» میان پاکستان و کویت شکل گرفته است. هدف اصلی این سند، تقویت و گسترش چارچوب همکاری نظامی ایجادشده در آن توافق عنوان شده است.

محورهای کلیدی توافق تازه شامل موارد زیر است:

  • همکاری آموزشی: تبادل تجربه، برگزاری دوره‌های مشترک و آموزش نیروهای نظامی دو کشور
  • ارتقای توانمندی‌های نظامی: بهبود ظرفیت‌های عملیاتی، فنی و پشتیبانی نیروهای مسلح
  • مدیریت مرزها: همکاری در زمینه امنیت مرزی، کنترل و نظارت و تبادل اطلاعات مرتبط
  • سایر حوزه‌های مورد توافق دفاعی: زمینه‌هایی که دو طرف بر اساس نیازهای مشترک و تحولات منطقه‌ای درباره آن به تفاهم رسیده‌اند

مقام‌های دو کشور تأکید کرده‌اند که این همکاری‌ها در چارچوب احترام متقابل به حاکمیت و منافع ملی و با هدف افزایش ثبات منطقه‌ای دنبال خواهد شد. هنوز جزئیات اجرایی و جدول زمانی برنامه‌های مشترک به صورت عمومی منتشر نشده، اما انتظار می‌رود کمیته‌های تخصصی دو وزارت دفاع، نقشه راه اجرای این محورها را تدوین کنند.

ابعاد راهبردی همکاری اسلام‌آباد و کویت

روابط پاکستان و کویت طی دهه‌های گذشته همواره در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و به‌ویژه همکاری‌های دفاعی روندی رو به رشد داشته است. پاکستان با برخورداری از ارتش حرفه‌ای و تجربه گسترده در آموزش نظامی، یکی از شرکای مورد توجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به شمار می‌رود و کویت نیز از جمله کشورهایی است که به توسعه همکاری‌های دفاعی متوازن با شرکای آسیایی علاقه‌مند است.

امضای توافق دفاعی ۲۰۲۳ نقطه عطفی در روابط نظامی دو کشور بود و سند جدید نشان می‌دهد که اسلام‌آباد و کویت قصد دارند این همکاری را از سطح تفاهم کلی به برنامه‌های عملیاتی و مستمر ارتقا دهند. در شرایطی که تحولات امنیتی منطقه خاورمیانه و جنوب آسیا، از جمله چالش‌های مرزی، مبارزه با تروریسم و امنیت دریایی در خلیج فارس، اهمیت هماهنگی‌های دفاعی را دوچندان کرده، تعمیق روابط میان یک قدرت نظامی جنوب آسیا و یک کشور مهم حوزه خلیج فارس می‌تواند پیامدهای فرامنطقه‌ای نیز داشته باشد.

از سوی دیگر، پاکستان در سال‌های اخیر تلاش کرده دیپلماسی دفاعی خود را با کشورهای عربی خلیج فارس فعال‌تر کند و کویت نیز به دنبال متنوع‌سازی شراکت‌های امنیتی خود فراتر از چارچوب‌های سنتی است. توافق اخیر را می‌توان در همین راستا ارزیابی کرد؛ توافقی که علاوه بر بُعد نظامی، بر تقویت اعتماد سیاسی و همگرایی راهبردی میان دو پایتخت نیز تأکید دارد.

انتظار می‌رود در ماه‌های آینده، با برگزاری نشست‌های کارشناسی و تبادل هیئت‌های نظامی، جزئیات بیشتری از برنامه‌های آموزشی مشترک، رزمایش‌های احتمالی و سازوکارهای مدیریت مرزها اعلام شود. تا آن زمان، امضای این توافق پیام روشنی دارد: پاکستان و کویت مصمم هستند همکاری دفاعی خود را به سطحی پایدارتر، ساختارمندتر و عملیاتی‌تر ارتقا دهند.