اجلاسیه ملی «شخصیت پیامبر اعظم (ص) از منظر صحیفه سجادیه» با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از اندیشمندان، پژوهشگران حوزه و دانشگاه و فعالان فرهنگی در شهر یزد برگزار شد. این همایش ملی با محوریت بازخوانی سیره و شخصیت پیامبر رحمت (ص) در پرتو ادعیه و معارف صحیفه سجادیه و با هدف تعمیق مطالعات میانرشتهای در حوزه سیره نبوی برپا شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، در این اجلاسیه ضمن تبیین ابعاد مختلف شخصیت نورانی پیامبر اسلام (ص) از نگاه امام سجاد (ع)، بر ضرورت احیای ظرفیتهای معرفتی، اخلاقی و اجتماعی صحیفه سجادیه برای پاسخ به نیازهای فرهنگی امروز تأکید شد. میزبانی یزد برای این رویداد ملی، فرصتی برای پیوند ظرفیتهای فرهنگی و مذهبی این استان با جریان پژوهشهای دینی در سطح کشور عنوان شده است.
صحیفه سجادیه؛ آیینه معرفت نبوی
صحیفه سجادیه که به «زبور آل محمد (ص)» و «انجیل اهل بیت (ع)» شهرت دارد، مجموعهای از ۵۴ دعای منسوب به امام علی بن الحسین زینالعابدین (ع) است و از کهنترین و معتبرترین متون دعایی و معرفتی شیعه به شمار میرود. این کتاب شریف اگرچه در ظاهر مجموعهای از نیایشهاست، اما در باطن، دریایی از معارف توحیدی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی را در خود جای داده و به تعبیر بسیاری از علما، دورهای فشرده از معارف اسلامی است.
یکی از محورهای اصلی اجلاسیه یزد، بررسی بازتاب سیره و سنت نبوی در دعاهای صحیفه بود. امام سجاد (ع) که دوران امامت خود را در دورهای خفقانآلود پس از واقعه کربلا سپری کرد، بسیاری از مفاهیم بلند تربیتی و اجتماعی اسلام ناب را در قالب دعا بیان فرمود؛ مفاهیمی که ریشه در سیره پیامبر اکرم (ص) دارد. از این منظر، صحیفه سجادیه را میتوان شرحی عرفانی و اخلاقی بر سیره رسول خدا (ص) دانست؛ کتابی که تصویر پیامبر رحمت را نه فقط در مقام یک الگوی تاریخی، بلکه بهعنوان اسوه جاودان هدایت، در آیینه نیایشهای امام سجاد (ع) بازتاب میدهد.
سخنرانان این اجلاسیه با اشاره به پیوند عمیق میان قرآن، سیره نبوی و معارف صحیفه، تأکید کردند که شناخت دقیق شخصیت پیامبر (ص) بدون توجه به تبیین اهل بیت (ع) بهویژه آموزههای صحیفه سجادیه، شناختی ناقص خواهد بود. به گفته آنان، دعاهایی همچون دعای مکارم الاخلاق، دعای ابوحمزه ثمالی به روایتی و سایر ادعیه صحیفه، بهصورت مستقیم و غیرمستقیم بر اخلاق نبوی، سیره حکومتی، سبک زندگی و مناسبات اجتماعی مورد تأکید پیامبر (ص) پرتو میافکند.
رونمایی از سه اثر تخصصی در حاشیه همایش
از بخشهای شاخص این اجلاسیه، آیین رونمایی از سه جلد کتاب تخصصی در حوزه تبیین شخصیت پیامبر اعظم (ص) از منظر صحیفه سجادیه بود که با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام شد. این آثار که حاصل تلاش گروهی از پژوهشگران حوزه علوم اسلامی، ادبیات دعا و سیرهپژوهی است، با هدف مستندسازی مقالات، پژوهشها و دستاوردهای علمی مرتبط با موضوع همایش تدوین شده و قرار است بهعنوان منابع پایه برای پژوهشگران و علاقهمندان به مطالعات نبوی و سجادی در اختیار مراکز علمی و کتابخانهها قرار گیرد.
هرچند جزئیات عناوین و سرفصلهای این سه جلد بهصورت رسمی اعلام نشده، اما محور کلی آنها بر واکاوی جلوههای سیره پیامبر (ص) در ادعیه صحیفه، تحلیل مفاهیم اخلاقی و تربیتی مشترک میان سیره نبوی و معارف سجادی و نیز بررسی ظرفیتهای تمدنی این پیوند برای جامعه امروز متمرکز است. رونمایی از این آثار نشان میدهد که اجلاسیه یزد صرفاً یک همایش سخنرانیمحور نبوده، بلکه با رویکرد تولید دانش و حمایت از پژوهشهای کاربردی برنامهریزی شده است.
یزد؛ میزبان گفتوگوی معارف نبوی و سجادی
انتخاب یزد بهعنوان میزبان این اجلاسیه ملی، انتخابی معنادار ارزیابی میشود. یزد از دیرباز بهعنوان یکی از کانونهای فرهنگی و مذهبی کشور، خاستگاه علما، ادیبان و هنرمندان برجسته بوده و پیشینهای غنی در برگزاری رویدادهای قرآنی، مذهبی و ادبی دارد. برگزاری این همایش در یزد، ضمن تقویت جایگاه فرهنگی استان، زمینه را برای مشارکت بیشتر مراکز حوزوی و دانشگاهی این منطقه در تولید و ترویج معارف نبوی فراهم میکند.
حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این اجلاسیه نیز حامل پیامی روشن در حمایت دولت از توسعه فعالیتهای دینی و حمایت از پژوهشهای مرتبط با سیره اهل بیت (ع) است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سالهای اخیر تلاش کرده است با حمایت از همایشهای تخصصی، تولید کتابهای فاخر دینی و تقویت جشنوارههای مرتبط با سیره پیامبر (ص)، جریان عمومی فرهنگ کشور را بیش از پیش با معارف اصیل اسلامی پیوند دهد.
اهداف و چشمانداز اجلاسیه
بر اساس آنچه در این رویداد مطرح شد، مهمترین اهداف اجلاسیه را میتوان در محورهای زیر خلاصه کرد:
- بازخوانی نظاممند سیره اخلاقی، اجتماعی و مدیریتی پیامبر اعظم (ص) با تکیه بر ظرفیت تفسیری صحیفه سجادیه
- معرفی صحیفه سجادیه بهعنوان منبعی راهبردی برای تبیین الگوی حکمرانی نبوی و سبک زندگی اسلامی
- ایجاد پیوند میان حوزههای علمیه، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی برای پژوهشهای مشترک سیرهپژوهی
- تولید و انتشار آثار مکتوب فاخر و کاربردی برای استفاده مبلغان، معلمان، دانشجویان و فعالان فرهنگی
- ترویج فرهنگ دعا و نیایش آگاهانه بهعنوان بستری برای انتقال معارف نبوی به نسل جوان
کارشناسان حاضر در همایش ابراز امیدواری کردند که این اجلاسیه، آغازی برای سلسله نشستهای تخصصی در سایر استانها و نیز زمینهساز شکلگیری دبیرخانه دائمی مطالعات پیامبر اعظم (ص) از منظر صحیفه سجادیه باشد. استمرار چنین رویدادهایی میتواند به تولید ادبیات علمی منسجم، تربیت پژوهشگران متخصص و در نهایت تعمیق شناخت عمومی از شخصیت جامع و جهانی پیامبر اسلام (ص) بینجامد.
اجلاسیه ملی تبیین شخصیت پیامبر اعظم (ص) از منظر صحیفه سجادیه در یزد، گامی مهم در مسیر احیای پیوند میان دو گنجینه بزرگ معرفتی جهان اسلام ـ سیره نبوی و معارف سجادی ـ بود؛ پیوندی که میتواند چراغ راه جامعه امروز در مواجهه با چالشهای اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی باشد.
نظرات (0)