محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در تهران میزبان شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر بود؛ دیداری که محور اصلی آن بررسی تحولات جاری منطقه، تلاش‌ها برای کاهش تنش‌ها و فراهم کردن زمینه ازسرگیری گفت‌وگوهای دیپلماتیک عنوان شده است.

بر اساس اعلام وزارت امور خارجه قطر، دو طرف در این ملاقات آخرین وضعیت منطقه و ابتکارات مطرح برای مهار بحران و جلوگیری از گسترش ناامنی را مرور کردند. طرف قطری در این دیدار بار دیگر بر رویکرد دوحه مبنی بر حمایت از راه‌حل‌های سیاسی و پرهیز از برخوردهای تنش‌زا تأکید کرد.

تأکید دوحه بر دیپلماسی به جای تنش

شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی در گفت‌وگو با رئیس مجلس ایران، گفت‌وگو را «بهترین مسیر برای حل اختلافات» دانست و تصریح کرد که تداوم رویکرد دیپلماتیک می‌تواند از تشدید بیشتر تنش‌ها در منطقه جلوگیری کند. به گفته وی، پیگیری مجدد مسیر دیپلماسی یک ضرورت فوری برای حفظ ثبات منطقه‌ای است.

نخست‌وزیر قطر همچنین با اشاره به روندهای جاری دیپلماتیک در منطقه، ابراز امیدواری کرد که تحرکات اخیر به بازگشت آرامش و ثبات کمک کند و تأکید کرد که کشورش تلاش می‌کند راهکارهایی عملی برای کاهش تنش و تقویت اعتماد متقابل میان بازیگران منطقه‌ای پیش ببرد.

دیدار محمدباقر قالیباف با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست وزیر قطر

واکنش قالیباف به طرح محاصره اقتصادی و یادداشت اسلام‌آباد

رئیس مجلس شورای اسلامی در این دیدار با اشاره به تجربه‌های گذشته در تعامل با ایالات متحده، اظهار داشت که طرح محاصره اقتصادی ایران به نتیجه نخواهد رسید و ملت ایران حقوق خود را عزتمندانه پیگیری خواهد کرد. به گفته قالیباف، این آمریکا است که باید به تعهدات خود در چارچوب یادداشت تفاهم اسلام‌آباد پایبند باشد.

قالیباف یادآور شد که قطر نیز از جمله میانجی‌های آن یادداشت تفاهم بوده و موارد متعددی از نقض عهد از سوی واشنگتن در اجرای مفاد آن مشاهده شده است. وی افزود: دولت آمریکا با تکیه بر اطلاعات نادرست، تصمیم‌های نادرستی اتخاذ می‌کند؛ محاسبات مبتنی بر داده‌های غلط نه‌تنها منابع مالی، نظامی و انسانی خود آمریکا را هدر می‌دهد و آینده منطقه را به خطر می‌اندازد، بلکه به شکل مستقیم منافع ملت ایران را هدف قرار داده و زمینه‌ساز ناامنی دامنه‌دار در منطقه می‌شود.

رئیس مجلس، طرح محاصره اقتصادی را نمونه جدیدی از رویکرد خصمانه واشنگتن توصیف کرد و گفت این طرح نیز مانند تجربه‌های پیشین بی‌نتیجه خواهد ماند و اراده مردم ایران برای استیفای حقوق قانونی خود را متوقف نخواهد کرد.

استقبال قطر از تفاهم ایران و عمان در تنگه هرمز

یکی دیگر از محورهای مورد توجه در این دیدار، موضوع امنیت دریانوردی و تردد در تنگه هرمز بود. نخست‌وزیر قطر ضمن استقبال از تفاهم صورت‌گرفته میان ایران و عمان در خصوص تردد دریایی در این آبراه راهبردی، آن را گامی مثبت در جهت کاهش سوءتفاهم‌ها و تقویت ثبات ارزیابی کرد.

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، همواره در کانون رایزنی‌های امنیتی و دیپلماتیک منطقه قرار داشته است. هرگونه توافق برای تسهیل تردد ایمن کشتی‌ها و مدیریت تنش‌های دریایی می‌تواند به کاهش ریسک‌های امنیتی و اقتصادی برای کشورهای حاشیه خلیج فارس و فراتر از آن کمک کند.

نقش میانجی‌گرانه دوحه در معادلات منطقه‌ای

قطر در سال‌های اخیر تلاش کرده نقش میانجی را در پرونده‌های مختلف منطقه‌ای ایفا کند؛ از تسهیل گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن تا مشارکت در ابتکارهای مرتبط با امنیت انرژی و تبادل‌های انسان‌دوستانه. حضور هم‌زمان نخست‌وزیر قطر در قامت وزیر خارجه، وزن سیاسی این سفر و دیدار با مقام عالی قوه مقننه ایران را افزایش داده است.

کارشناسان معتقدند تداوم رایزنی‌های تهران و دوحه می‌تواند به ایجاد کانال‌های ارتباطی پایدارتر برای مدیریت بحران‌ها کمک کند، به‌ویژه در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای و فشارهای اقتصادی، ضرورت گفت‌وگو را دوچندان کرده است. تأکید مشترک دو طرف بر «گفت‌وگو به جای تقابل» نشان می‌دهد که حداقل در سطح اعلام مواضع، اراده‌ای برای جلوگیری از ورود منطقه به چرخه جدیدی از بی‌ثباتی وجود دارد.

در پایان این دیدار، دو طرف بر اهمیت تداوم تماس‌ها و مشورت‌های نزدیک برای کمک به بازگشت ثبات و فراهم کردن شرایط مناسب جهت ازسرگیری مذاکرات تأکید کردند؛ مسیری که به گفته دوحه، تنها از طریق تعامل سازنده و احترام به تعهدات متقابل قابل تحقق است.