گزارش تازه روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز از تحولی نگرانکننده در شبهجزیره عربستان حکایت دارد؛ جایی که پس از ماهها آرامش نسبی و تلاشهای دیپلماتیک پراکنده، نشانههای بازگشت به جنگ فراگیر میان عربستان سعودی و یمن بار دیگر پررنگ شده است. این روزنامه به نقل از منابع آگاه و تحلیلگران نوشت ریاض خود را برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه صنعا آماده میکند؛ تصمیمی که در صورت اجرایی شدن، میتواند بحران غرب آسیا را وارد مرحلهای تازه و خطرناک کند.
روایت نیویورکتایمز از آمادهباش ریاض
بر اساس گزارش منتشرشده در روز پنجشنبه، نیویورکتایمز با اشاره به هفتههای اخیر تنش نوشت که حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن به اهدافی در خاک عربستان از جمله کشتیها، فرودگاهها و تأسیسات نفتی، در واکنش به حملات عربستان سعودی صورت گرفته و همین چرخه خشونت، ریاض را به سمت بازنگری در راهبرد خود سوق داده است.
این روزنامه آمریکایی تأکید کرده که تحرکات اخیر عربستان فراتر از واکنشهای مقطعی است و به نظر میرسد برنامهریزی برای یک کارزار نظامی تمامعیار در دستور کار قرار گرفته است. نویسندگان گزارش هشدار دادهاند که چنین اقدامی میتواند جبهه جدیدی در بحران گسترده غرب آسیا بگشاید؛ بحرانی که هماکنون نیز با درگیریهای متعدد و مداخله قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای پیچیده شده است.
فروپاشی کانالهای ارتباطی غیررسمی
یکی از مهمترین محورهای گزارش نیویورکتایمز، اشاره به فروپاشی کانالهای ارتباطی میان دو طرف است. به نوشته این روزنامه، طی سالهای گذشته حتی در اوج درگیریها، مسیرهای غیررسمی گفتوگو میان ریاض و صنعا بهطور کامل قطع نشده بود و همین کانالها نقش سوپاپ اطمینان را برای جلوگیری از تشدید بیمهار تنش ایفا میکرد.
اما اکنون به نقل از «محمد الباشا»، تحلیلگر مسائل یمن مستقر در واشنگتن، این کانالها عملاً از کار افتادهاند. الباشا که از ناظران نزدیک تحولات یمن به شمار میرود، در گفتوگو با نیویورکتایمز تصریح کرده است: «در حال حاضر هیچ مسیر خروج سیاسیای نمیبینم. جنگ در راه است.»
به باور این تحلیلگر، فقدان میانجیگری مؤثر و بیاعتمادی عمیق دو طرف، فضای دیپلماسی را به بنبست کشانده و هرگونه امید به راهحل مذاکراتی در کوتاهمدت را به حداقل رسانده است.
چرخه حملات متقابل؛ از دریای سرخ تا تأسیسات نفتی
تشدید اخیر تنشها در حالی رخ میدهد که نیروهای یمنی طی هفتههای گذشته حملات پهپادی و موشکی به اهداف سعودی را افزایش دادهاند. تابناک به نقل از نیویورکتایمز نوشت که این حملات کشتیها، فرودگاهها و زیرساختهای نفتی عربستان را هدف قرار داده و به عنوان پاسخی به حملات هوایی و نظامی عربستان علیه مواضع یمن توصیف شده است.
در مقابل، عربستان سعودی که رهبری ائتلاف نظامی علیه دولت مستقر در صنعا را از سال ۲۰۱۵ بر عهده داشته، همواره حملات یمن را تهدیدی برای امنیت انرژی و هوانوردی منطقه دانسته است. اکنون به نظر میرسد ریاض این حملات را بهانهای برای توجیه بازگشت به عملیات نظامی گسترده میبیند.
سایه جنگ فراگیر بر غرب آسیا
کارشناسان هشدار میدهند که ازسرگیری جنگ تمامعیار میان عربستان و یمن پیامدهایی فراتر از مرزهای دو کشور خواهد داشت. یمن سالهاست با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان دستوپنجه نرم میکند و هر دور جدید درگیری میتواند به تشدید قحطی، آوارگی و فروپاشی خدمات بهداشتی منجر شود.
از سوی دیگر، موقعیت راهبردی یمن در مجاورت تنگه بابالمندب و دریای سرخ، هرگونه جنگ گسترده را به تهدیدی برای امنیت کشتیرانی بینالمللی و بازار جهانی انرژی تبدیل میکند. نیویورکتایمز نیز در گزارش خود یادآور شده که باز شدن جبههای تازه در جنوب شبهجزیره عربستان، در شرایطی که غرب آسیا با پروندههای متعدد از غزه تا لبنان و دریای سرخ روبهروست، میتواند معادلات امنیتی منطقه را بهطور کامل دگرگون کند.
چشمانداز مبهم صلح
طی دو سال گذشته تلاشهای سازمان ملل و برخی میانجیهای منطقهای از جمله عمان برای برقراری آتشبس پایدار و آغاز گفتوگوهای سیاسی میان ریاض و صنعا ادامه داشته، اما این تلاشها هنوز به توافق جامع منجر نشده است. آتشبس شکنندهای که در مقاطعی برقرار شد، به کاهش نسبی حملات و بهبود محدود وضعیت انسانی کمک کرد، اما اختلاف بر سر نقشه راه سیاسی، تقسیم قدرت و آینده اداره یمن، همچنان پابرجاست.
اکنون با فروپاشی کانالهای غیررسمی و لحن هشدارآمیز گزارش نیویورکتایمز، چشمانداز صلح بیش از پیش تیره به نظر میرسد. ناظران معتقدند بدون بازگشت فوری طرفین به میز گفتوگو و اعمال فشار دیپلماتیک مؤثر از سوی بازیگران بینالمللی، منطقه در آستانه ورود دوباره به یکی از پرهزینهترین جنگهای دهه اخیر قرار دارد.
نظرات (0)