جفری ساکس، اقتصاددان برجسته و استاد دانشگاه کلمبیا، در برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر به بررسی پیامدهای جنگ با ایران برای اقتصاد و جامعه آمریکا پرداخت و تأکید کرد که مخالفت افکار عمومی این کشور با جنگ، ابعاد گسترده‌تری از صرفاً نگرانی‌های معیشتی دارد.

به گفته او، در حالی که دولت دونالد ترامپ از رویکرد تقابلی و نظامی حمایت می‌کند، حمایت مردمی از چنین سیاستی در سطح پایینی باقی مانده و بخش قابل توجهی از آمریکایی‌ها به‌طور اصولی با کشتار مردم دیگر کشورها مخالف هستند.

مخالفتی فراتر از دغدغه‌های اقتصادی

ساکس با اشاره به نظرسنجی‌ها و فضای عمومی جامعه آمریکا گفت بخش مهمی از مخالفت با جنگ علیه ایران ریشه اخلاقی و سیاسی دارد، نه فقط اقتصادی. به باور او، تجربه سال‌ها درگیری نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان، نگاه مردم این کشور به مداخلات خارجی را به شدت تغییر داده است.

او توضیح داد که آمریکایی‌ها پس از جنگ‌های پرهزینه و طولانی در عراق، لیبی، سوریه و اوکراین از سیاست‌های نظامی خسته شده‌اند و دیگر مانند گذشته از ماجراجویی‌های خارجی دولت خود حمایت نمی‌کنند. این خستگی تاریخی، به گفته ساکس، باعث شده حتی تبلیغات و حمایت رسمی دولت ترامپ از گزینه جنگ نیز نتواند موج حمایت اجتماعی ایجاد کند.

فشار جنگ بر سفره مردم آمریکا

این اقتصاددان آمریکایی در بخش دیگری از سخنان خود به پیامدهای مستقیم جنگ و تنش نظامی بر اقتصاد داخلی آمریکا اشاره کرد. به گفته جفری ساکس، تشدید تنش‌ها و چشم‌انداز درگیری با ایران به افزایش قیمت بنزین و مواد غذایی منجر شده و این گرانی، قدرت خرید خانوارها را به طور ملموس کاهش داده است.

او تأکید کرد که وقتی قیمت سوخت بالا می‌رود، هزینه حمل‌ونقل، تولید و توزیع کالا نیز افزایش می‌یابد و این زنجیره در نهایت خود را در قیمت نهایی کالاهای اساسی نشان می‌دهد. در نتیجه، سطح زندگی اقشار متوسط و کم‌درآمد که بیشترین آسیب را از تورم می‌بینند، تحت فشار قرار گرفته است.

ساکس معتقد است این فشار اقتصادی برای بسیاری از خانواده‌های آمریکایی کاملاً ملموس است و آن‌ها اثر جنگ را نه در تحلیل‌های ژئوپلیتیک، بلکه در قبض‌های خرید روزانه، هزینه سوخت خودرو و سبد غذایی خود احساس می‌کنند.

سایه جنگ‌های گذشته بر افکار عمومی امروز

استاد دانشگاه کلمبیا با مرور کارنامه سیاست خارجی آمریکا در دو دهه اخیر گفت بی‌اعتمادی عمومی به وعده‌های دولت درباره «جنگ‌های سریع و کم‌هزینه» به اوج رسیده است. تجربه عراق که با ادعای پیروزی سریع آغاز شد اما به سال‌ها اشغال، تلفات انسانی و هزینه‌های هزار میلیارد دلاری انجامید، و همچنین مداخلات در لیبی و سوریه که به بی‌ثباتی گسترده منجر شد، حافظه جمعی آمریکایی‌ها را نسبت به هر جنگ جدید بدبین کرده است.

به گفته او، جنگ اوکراین نیز بار مالی سنگینی بر بودجه آمریکا تحمیل کرده و افکار عمومی این پرسش را مطرح می‌کند که چرا منابع کشور باید صرف درگیری‌های خارجی شود در حالی که چالش‌های داخلی مانند بدهی، شکاف طبقاتی و هزینه‌های بهداشت و آموزش همچنان پابرجاست.

پیوند نارضایتی اقتصادی و افت محبوبیت ترامپ

جفری ساکس در ادامه، میان نارضایتی اقتصادی ناشی از فضای جنگی و جایگاه سیاسی دونالد ترامپ ارتباط مستقیم برقرار کرد. او گفت ترکیب فشار معیشتی و مخالفت اخلاقی با جنگ، به کاهش میزان رضایت عمومی از عملکرد رئیس‌جمهور آمریکا منجر شده است.

به باور ساکس، زمانی که مردم احساس کنند سیاست‌های نظامی دولت، هم ارزش‌های اخلاقی آن‌ها را نقض می‌کند و هم هزینه زندگی‌شان را بالا می‌برد، حمایت سیاسی از دولت به سرعت فرسایش می‌یابد. در چنین شرایطی، حتی پایگاه رأی وفادار نیز دچار تردید می‌شود.

او خاطرنشان کرد که سطح رضایت از عملکرد ترامپ در نظرسنجی‌های اخیر در محدوده پایینی قرار دارد و تداوم رویکرد جنگ‌طلبانه می‌تواند این روند نزولی را تشدید کند.

جمع‌بندی؛ جنگی پرهزینه بدون پشتوانه اجتماعی

اظهارات جفری ساکس در برنامه «به وقت ایران» تصویر روشنی از شکاف میان سیاست رسمی کاخ سفید و خواست عمومی جامعه آمریکا ارائه می‌دهد؛ شکافی که یک سوی آن اصرار بر گزینه نظامی و سوی دیگر آن، مردمی هستند که هم از نظر اقتصادی زیر فشارند و هم از نظر اخلاقی با جنگ مخالفند.

به گفته این اقتصاددان، هرگونه تشدید تنش نظامی با ایران نه‌تنها به افزایش بهای انرژی و غذا و تضعیف قدرت خرید مردم آمریکا می‌انجامد، بلکه سرمایه اجتماعی دولت را نیز بیش از پیش تحلیل می‌برد؛ هزینه‌ای که به باور او، در نهایت از جیب و زندگی روزمره شهروندان آمریکایی پرداخت خواهد شد.