رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه جزئیات دیدار اخیر خود با رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در مسکو را تشریح کرد و این ملاقات را اقدامی کاملاً عادی در چارچوب همکاریهای اطلاعاتی دو کشور توصیف کرد؛ دیداری که در سایه سفر محرمانه جان راتکلیف به پایتخت روسیه انجام شد و گمانهزنیهای زیادی را برانگیخته بود.
تأیید دیدار ناریشکین و راتکلیف در مسکو
به گزارش خبرگزاری تاس، سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه (SVR)، عصر پنجشنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که در جریان سفر جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا به مسکو، با وی دیدار و گفتوگو کرده است. ناریشکین تأکید کرد که این دیدار در فضایی حرفهای و در چارچوب مأموریتهای معمول سرویسهای اطلاعاتی صورت گرفته است.
رئیس اطلاعات خارجی روسیه با رد هرگونه برداشت غیرعادی از این ملاقات گفت: «چنین گفتوگوهایی میان رؤسای سرویسهای اطلاعاتی، بخش عادی کار ما است و تقریباً هر هفته انجام میشود.» وی افزود که این نوع ارتباطات، چه به صورت حضوری و چه به شکل برخط، جزئی از رویههای جاری و تعریفشده در همکاریهای اطلاعاتی بینالمللی محسوب میشود.
محتوای مذاکرات؛ موضوعی ظریف و تخصصی
ناریشکین در پاسخ به پرسشها درباره محورهای مطرحشده در این دیدار، از ارائه جزئیات خودداری کرد و ماهیت کار اطلاعاتی را دلیلی برای این ملاحظه دانست. او گفت: «کار سرویسهای اطلاعاتی موضوعی نسبتاً ظریف و تخصصی است.» این اظهارات نشان میدهد که طرفین ترجیح دادهاند محتوای گفتوگوها را محرمانه نگه دارند؛ رویکردی که معمولاً در تعاملات سطح عالی اطلاعاتی میان قدرتهای بزرگ رعایت میشود.
کارشناسان مسائل امنیتی معتقدند تداوم تماسهای مستقیم میان رؤسای سیا و SVR، حتی در دورههای تنش سیاسی میان واشنگتن و مسکو، نقش مهمی در مدیریت بحران، جلوگیری از سوءتفاهم و انتقال پیامهای حساس ایفا میکند. بهویژه در شرایطی که پروندههایی مانند جنگ اوکراین، امنیت سایبری و کنترل تسلیحات در دستور کار روابط دوجانبه قرار دارد، وجود کانال ارتباطی مطمئن میان نهادهای اطلاعاتی اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
سفر محرمانهای که رسانهای شد
خبر سفر جان راتکلیف به مسکو نخستین بار روز سهشنبه از سوی منابع آگاه و در گفتوگو با شبکه آمریکایی سیبیاس نیوز مطرح شد. بر اساس این گزارش، رئیس سیا برای انجام مذاکراتی محرمانه به پایتخت روسیه سفر کرده است. انتشار این خبر بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت، چرا که سفر رؤسای سیا به مسکو معمولاً بدون اطلاعرسانی قبلی و با تدابیر شدید امنیتی انجام میشود.
راتکلیف که سابقه فعالیت در حوزه امنیت ملی آمریکا را دارد، از چهرههای نزدیک به جناح تندرو در قبال روسیه محسوب میشود، اما حضور او در مسکو و دیدار مستقیم با ناریشکین حاکی از آن است که حتی در فضای رقابتی کنونی، دو طرف به حفظ کانالهای گفتوگوی اطلاعاتی پایبند هستند.
واکنش کرملین؛ دیداری با پوتین در کار نبود
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین نیز روز گذشته در واکنش به اخبار منتشرشده درباره این سفر، تأیید کرد که رئیس سیا به مسکو سفر کرده اما تأکید کرد هیچ تماسی میان این مقام آمریکایی و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، برقرار نشده است. این موضعگیری به گمانهزنیها درباره احتمال انتقال پیام سیاسی در سطح سران دو کشور پایان داد و نشان داد که مأموریت راتکلیف صرفاً در چارچوب اطلاعاتی و امنیتی تعریف شده بود.
عدم دیدار با رئیسجمهور روسیه در حالی صورت میگیرد که معمولاً سفرهای سطح بالای مقامات اطلاعاتی آمریکا به مسکو، در صورت داشتن ابعاد سیاسی، با هماهنگی کرملین و گاه با دیدارهای فراتر از سطح سرویسهای اطلاعاتی همراه میشود؛ اتفاقی که این بار رخ نداده است.
پیام تداوم گفتوگوها میان دو قدرت
تأکید ناریشکین بر «عادی بودن» دیدار با همتای آمریکایی خود، حامل پیام روشنی است؛ مسکو و واشنگتن تلاش میکنند حتی در اوج اختلافات ژئوپلیتیک، ارتباطات حرفهای میان نهادهای اطلاعاتی خود را حفظ کنند. این تماسهای منظم میتواند به کاهش خطرات ناشی از محاسبات اشتباه، بهویژه در مناطق بحرانی کمک کند و زمینه را برای تبادل اطلاعات در حوزه مبارزه با تروریسم، منع اشاعه و امنیت منطقهای فراهم سازد.
به نظر میرسد سفر اخیر رئیس سیا به روسیه نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ دیداری کوتاه، محرمانه و تخصصی که بیش از آنکه نشانهای از تغییر ناگهانی در روابط دو کشور باشد، تأکیدی بر ضرورت حفظ کانالهای ارتباطی در سطح اطلاعاتی است.
نظرات (0)