دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، بار دیگر در اظهاراتی جنجالی به موضوع ایران و تنگه هرمز پرداخت و مجموعه‌ای از ادعاهای پیشین خود را تکرار کرد. او در حالی این سخنان را مطرح کرد که به گفته ناظران، هدف اصلی آن جلب توجه افکار عمومی در آستانه انتخابات میاندوره‌ای کنگره در آبان‌ماه است.

ادعای بحران مالی در ایران و تهدید نظامی

ترامپ در بخشی از سخنانش مدعی شد که ایران در شرایط دشواری قرار دارد و حتی توان پرداخت حقوق نیروهای نظامی خود را ندارد. وی گفت: «ایران در مخمصه بزرگی گرفتار شده و نمی‌تواند حقوق سربازانش را بپردازد.»

این ادعا در حالی مطرح می‌شود که رئیس‌جمهوری آمریکا همزمان تلاش کرده وجه تهدیدآمیز سیاست خود در قبال تهران را حفظ کند. او تأکید کرد: «کاری که ما در مورد ایران انجام می‌دهیم به این معنا نیست که گزینه نظامی را کنار گذاشته‌ایم.»

این اظهارات در شرایطی بیان شد که به اذعان بسیاری از کارشناسان و رسانه‌های آمریکایی، واشنگتن در شرایط فعلی توان و ظرفیت لازم برای ازسرگیری یک درگیری نظامی گسترده علیه ایران را ندارد و چنین اقدامی با هزینه‌های سنگین سیاسی و نظامی همراه خواهد بود.

تناقض‌گویی درباره مذاکره با تهران

نکته قابل توجه در سخنان تازه ترامپ، تناقض آشکار آن با مواضع قبلی او درباره مذاکره با ایران است. در حالی که وی در ماه‌های گذشته بارها خواستار گفت‌وگوی مستقیم با تهران شده و از تمایل خود برای دیدار با مقامات ایرانی سخن گفته بود، این بار موضعی متفاوت اتخاذ کرد.

ترامپ در اظهارات جدید خود گفت: «ما نمی‌خواهیم با ایران صحبت کنیم و به دنبال ملاقات با آنها نیستیم.» این تغییر لحن ناگهانی از سوی تحلیلگران به عنوان بخشی از راهبرد انتخاباتی او برای نمایش موضعی سختگیرانه در سیاست خارجی تعبیر شده است.

ادعای پاکسازی تنگه هرمز از مین

یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان ترامپ، ادعا درباره وضعیت تنگه هرمز بود. رئیس‌جمهوری آمریکا مدعی شد: «تنگه هرمز باز است و ما آن را کاملاً از مین‌ها پاکسازی کرده‌ایم.»

این در حالی است که بر اساس گزارش نهادهای تخصصی دریانوردی و شرکت‌های بین‌المللی رصد تردد کشتی‌ها، عبور و مرور در این آبراه راهبردی به شدت محدود شده و ریسک تردد همچنان بالا ارزیابی می‌شود. تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، همواره در کانون تنش‌های منطقه‌ای قرار داشته و هرگونه اختلال در آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار جهانی نفت و تجارت دریایی داشته باشد.

کارشناسان معتقدند ادعای پاکسازی کامل مین‌ها و باز بودن بی‌خطر تنگه، بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت میدانی باشد، با اهداف تبلیغاتی و سیاسی مطرح شده است.

دفاع از روسیه و اظهارنظر درباره ناتو

ترامپ در بخش دیگری از سخنانش به دفاع از روسیه پرداخت و درباره روابط مسکو با ناتو اظهارنظر کرد. او گفت: «ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه به خاک ناتو حمله نخواهد کرد.»

وی همچنین در اظهارنظری عجیب مدعی شد که روسیه در موضوع تنگه هرمز «خیلی خوب عمل کرده است»؛ جمله‌ای که بدون ارائه جزئیات بیشتر بیان شد و ابهامات زیادی درباره منظور او ایجاد کرده است.

فرمان جنجالی تغییر نام دریاچه انتاریو

رئیس‌جمهوری آمریکا در اقدامی دیگر که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، فرمانی اجرایی برای تغییر نام «دریاچه انتاریو» - یکی از پنج دریاچه بزرگ مشترک میان آمریکا و کانادا - به «دریاچه آمریکا» امضا کرد. این اقدام برخلاف رویه‌های بین‌المللی نام‌گذاری عوارض جغرافیایی مشترک ارزیابی شده است.

ترامپ همزمان با امضای این فرمان، حملات لفظی خود علیه کانادا را تشدید کرد و گفت: «کانادا بدترین کشوری است که با آن تجارت می‌کنیم.» او تهدید کرد که تعرفه‌های سنگینی بر خودروهای وارداتی از کانادا وضع خواهد کرد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روابط تجاری آمریکا و کانادا در سال‌های اخیر با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده و اعمال تعرفه‌های جدید می‌تواند تنش‌ها میان دو همسایه آمریکای شمالی را افزایش دهد.

مجموعه اظهارات تازه ترامپ، از ادعاها درباره ایران و تنگه هرمز گرفته تا مواضعش درباره روسیه و کانادا، بار دیگر نشان داد که او در آستانه انتخابات میاندوره‌ای کنگره، سیاست خارجی را به ابزاری برای مصرف داخلی و جلب آرای انتخاباتی تبدیل کرده است؛ رویکردی که به گفته منتقدان، بیش از واقعیت‌های میدانی بر بزرگ‌نمایی و ادعاهای تأییدنشده استوار است.