پنتاگون بررسی جامعی را برای بازتعریف حضور نظامی ایالات متحده در قاره اروپا آغاز کرده است؛ بررسیای که میتواند توازن امنیتی در ناتو را به طور محسوس تغییر دهد. بر اساس اطلاعات منتشر شده، وزارت جنگ آمریکا موظف شده است تا ششم نوامبر حداقل چهار گزینه متفاوت برای آینده حدود ۸۰ هزار نیروی مستقر در پایگاههای اروپایی ارائه کند؛ ضربالاجلی که چندین ماه زودتر از موعد برنامهریزیشده اولیه تعیین شده است.
این شتاب در تصمیمگیری، در کنار اظهارات اخیر مقامهای دولت دونالد ترامپ، گمانهزنیها درباره احتمال کاهش چشمگیر شمار نیروهای آمریکایی در اروپا را تقویت کرده است. متحدان اروپایی ناتو بیم دارند که کاخ سفید نه تنها به دنبال کاهش تعهدات نظامی، بلکه در پی اعمال فشار سیاسی بر کشورهایی باشد که به زعم واشنگتن از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت کافی نکردهاند.
چهار گزینه روی میز پنتاگون
سندی که از سوی وزارت جنگ آمریکا منتشر شده نشان میدهد دامنه بررسی بسیار گستردهتر از یک شمارش ساده نیروهاست. هر یک از چهار گزینه، ترکیبی از متغیرهای کلیدی را ارزیابی میکند:
- سطح نیروها: از حفظ سقف فعلی حدود ۸۰ هزار نفر تا سناریوهای کاهش مرحلهای و گسترده
- مکان استقرار: بازتوزیع جغرافیایی نیروها میان اروپای غربی، مرکزی و جناح شرقی ناتو
- تعهد متحدان: میزان همکاری کشور میزبان در تأمین پایگاهها، تسهیل عملیات هوایی و پشتیبانی لجستیکی
- سهم مالی و دفاعی: ارزیابی افزایش هزینههای دفاعی و سرمایهگذاری کشورهای عضو ناتو در توان بازدارندگی
به گفته منابع آگاه، هدف از این مدلسازی، سنجش هزینه-فایده حفظ حضور گسترده در برابر انتقال بخشی از بار مسئولیت به اروپاییها و تمرکز منابع آمریکا در اولویتهای دیگر جهانی است.
جلسه سرنوشتساز ۱۸ سپتامبر
نقطه عطف این فرآیند، جلسه توجیهی کلیدی در هجدهم سپتامبر خواهد بود. قرار است عالیرتبهترین ژنرال آمریکایی مستقر در اروپا، گزارشی جامع از گزینههای عملیاتی را به البریج کولبی، رئیس سیاستگذاری پنتاگون، ارائه کند. خروجی این نشست مستقیماً برای پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، تشریح خواهد شد تا مبنای تصمیم نهایی رئیسجمهور قرار گیرد.
انتخاب این زمانبندی نشان میدهد پنتاگون میخواهد پیش از نشستهای پاییزه ناتو و پیش از ورود بودجه دفاعی سال آینده به مراحل نهایی کنگره، تصویر روشنی از مسیر پیشرو ترسیم کند. منابع دفاعی میگویند کولبی که از مدافعان بازنگری در تعهدات فرامنطقهای آمریکاست، نقشی محوری در شکلدهی به این گزینهها ایفا میکند.
فشار فزاینده واشنگتن بر متحدان اروپایی
این بازنگری در امتداد خط فشار مستمر دولت ترامپ بر اروپا صورت میگیرد. رئیسجمهور آمریکا بارها تأکید کرده است که کشورهای اروپایی باید سهم بسیار بیشتری از بار دفاعی ناتو را بر دوش بکشند. پیت هگست نیز اخیراً برخی از متحدان را به «سوءاستفاده» از چتر حمایتی واشنگتن متهم کرده و خواستار افزایش سریع بودجههای نظامی شده است.
از نگاه کاخ سفید، حضور گسترده نیروهای آمریکایی بدون مشارکت متناسب مالی و عملیاتی اروپا دیگر قابل توجیه نیست. دولت آمریکا استدلال میکند که در شرایط رقابت راهبردی با قدرتهای دیگر و افزایش هزینههای دفاعی، اروپا باید مسئولیت امنیت خود را به شکل جدیتری بپذیرد.
تردید و نگرانی در پایتختهای اروپایی
در مقابل، مقامهای اروپایی با دیده تردید به این بررسی مینگرند. به گزارش رسانههای منطقهای، بسیاری از پایتختهای اروپایی نگرانند تصمیم سیاسی برای کاهش حضور نظامی از پیش گرفته شده و این روند بررسی صرفاً پوششی برای توجیه آن باشد. این نگرانی بهویژه در کشورهای جناح شرقی ناتو که در همسایگی بحران اوکراین قرار دارند، پررنگتر است.
کارشناسان امنیتی هشدار میدهند هرگونه کاهش ناگهانی یا انتقال گسترده نیروها میتواند بر قدرت بازدارندگی ناتو، آمادگی عملیاتی و پیام اتحاد به رقبا اثر منفی بگذارد. از سوی دیگر، طرح ادعای تنبیه کشورهایی که رویکرد متفاوتی در قبال تحولات خاورمیانه و جنگ علیه ایران داشتهاند، میتواند شکاف سیاسی درون ائتلاف را عمیقتر کند.
پنتاگون با این حال تأکید کرده است که نتیجه این بررسی الزاماً به معنای کاهش نخواهد بود و «طیفی از گزینهها» از حفظ کامل استقرار فعلی تا سناریوهای انقباضی در دست مطالعه است. به گفته سخنگوی وزارت جنگ، هدف نهایی، دستیابی به آرایشی پایدار، کارآمد و متناسب با تعهدات دو سوی آتلانتیک است؛ آرایشی که هم آمادگی رزمی آمریکا را حفظ کند و هم انگیزه لازم را برای افزایش سرمایهگذاری دفاعی اروپا فراهم آورد.
نظرات (0)