روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال در گزارشی به نقل از منابع آگاه مدعی شده است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به طرف‌های میانجی اطلاع داده تمایلی به بازگشت به مفاد تفاهم با ایران ندارد و ترجیح می‌دهد مسیر فعلی خود را ادامه دهد.

بر اساس آنچه خبرگزاری مهر به نقل از این روزنامه منتشر کرده، دولت ترامپ بارها از طریق واسطه‌ها پیام داده که در مقطع کنونی برنامه‌ای برای احیای چارچوب‌های پیشین توافق با تهران در دستور کار ندارد و رویکرد اصلی واشنگتن بر تداوم فشار اقتصادی استوار است.

روایت وال‌استریت ژورنال از موضع کاخ سفید

وال‌استریت ژورنال نوشته است که پیام بی‌میلی به بازگشت به تفاهم، نه در قالب یک اظهارنظر علنی واحد، بلکه از طریق کانال‌های غیرمستقیم و در گفت‌وگو با میانجی‌ها منتقل شده است. به ادعای این روزنامه، مقام‌های دولت ترامپ در این رایزنی‌ها تأکید کرده‌اند که فعلاً ضرورتی برای بازگشت به مفاد تفاهم‌نامه نمی‌بینند.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طی ماه‌های اخیر گمانه‌زنی‌های متعددی درباره احتمال ازسرگیری گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا و نقش‌آفرینی واسطه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مطرح بوده است. وال‌استریت ژورنال مدعی است که با وجود این تحرکات، موضع اعلام‌شده کاخ سفید به میانجی‌ها، حاکی از عدم تمایل به بازگشت به چارچوب‌های قبلی است.

تمرکز بر فشار اقتصادی و سنجش نتایج

طبق روایت این روزنامه، دولت ترامپ سیاست فشار اقتصادی بر ایران را به‌عنوان محور اصلی راهبرد خود دنبال می‌کند و اکنون در مرحله ارزیابی نتایج این سیاست قرار دارد. در این چارچوب، واشنگتن منتظر است مشخص شود اعمال فشارها تا چه میزان می‌تواند اهداف مورد نظر ایالات متحده را محقق کند.

سیاست فشار اقتصادی علیه ایران در دوره‌های مختلف دولت ترامپ با محوریت تحریم‌ها و محدودسازی تعاملات اقتصادی پیگیری شده است؛ سیاستی که به باور منتقدان، از جمله برخی تحلیلگران غربی، نتوانسته به اهداف اعلامی خود دست یابد و در عین حال هزینه‌هایی را برای روندهای دیپلماتیک ایجاد کرده است.

پیام‌های دوگانه؛ میانجی‌گری و فشار همزمان

نکته قابل توجه در گزارش وال‌استریت ژورنال، اشاره به دوگانگی رفتاری واشنگتن است. از یک سو ادعا می‌شود که کاخ سفید تمایلی به بازگشت به تفاهم ندارد و بر فشار متمرکز است، و از سوی دیگر گزارش‌های دیگری حاکی از آن است که رئیس‌جمهور آمریکا همچنان از طریق واسطه‌ها به دنبال سنجش امکان دستیابی به تفاهمی با تهران است.

خبرگزاری مهر نیز در بازنشر این گزارش تأکید کرده که ادعای بی‌میلی دولت ترامپ به بازگشت به مفاد تفاهم با ایران در شرایطی مطرح می‌شود که واشنگتن همزمان تلاش می‌کند از مسیر میانجی‌ها راهی برای توافق بیابد، اما در عمل سیاست فشار اقتصادی را که از نظر بسیاری از ناظران سیاستی شکست‌خورده تلقی می‌شود، ادامه می‌دهد.

این دوگانگی باعث شده برداشت‌های متفاوتی از نیت واقعی کاخ سفید شکل بگیرد؛ برخی ناظران آن را بخشی از تاکتیک چانه‌زنی و افزایش اهرم فشار پیش از هرگونه گفت‌وگوی احتمالی می‌دانند و برخی دیگر آن را نشانه نبود انسجام در راهبرد آمریکا در قبال ایران ارزیابی می‌کنند.

چشم‌انداز پیش رو

در شرایط فعلی، آینده هرگونه تفاهم میان ایران و آمریکا بیش از هر چیز به نتیجه ارزیابی کاخ سفید از کارآمدی سیاست فشار و همچنین به تحولات میدانی و دیپلماتیک در منطقه گره خورده است. تا زمانی که واشنگتن بر موضع عدم بازگشت به مفاد تفاهم‌های پیشین اصرار ورزد و در عین حال کانال‌های میانجی‌گری را باز نگه دارد، فضای ابهام و گمانه‌زنی درباره مسیر بعدی روابط دو کشور ادامه خواهد داشت.

ایران نیز همواره تأکید کرده که هرگونه گفت‌وگو یا تفاهم باید بر مبنای احترام متقابل، رفع تحریم‌ها و تضمین پایبندی طرف مقابل باشد و سیاست فشار و تهدید نمی‌تواند مبنای دستیابی به توافق پایدار قرار گیرد.