وبگاه خبری آکسیوس در گزارشی اختصاصی به نقل از دو مقام آمریکایی اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در حال مذاکره با دولت موقت ونزوئلا برای دستیابی به سهم مالکیت در منابع عظیم نفتی این کشور آمریکای جنوبی است.

به نوشته این رسانه، مذاکرات هنوز در مراحل اولیه و در حال بررسی جزئیات است، اما دامنه آن فراتر از یک توافق محدود بوده و مجموعه‌ای از مهم‌ترین میادین نفتی ونزوئلا را در بر می‌گیرد. این خبر در شرایطی منتشر می‌شود که کاراکاس یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر اثبات‌شده نفت در جهان به شمار می‌رود و هرگونه تغییر در مالکیت یا مدیریت میادین آن می‌تواند معادلات بازار انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.

۱۲ میدان نفتی با ذخایر ۹۰ میلیارد بشکه‌ای در کانون مذاکرات

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی منابع آگاه، گفت‌وگوهای جاری بیش از ۱۲ میدان نفتی فعال در ونزوئلا را شامل می‌شود. مجموع ذخایر این میادین حدود ۹۰ میلیارد بشکه برآورد شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده اهمیت راهبردی این منابع برای هر دو طرف مذاکره است.

منابع آکسیوس تأکید کرده‌اند که این میادین پیش‌تر تحت کنترل افراد و شبکه‌های نزدیک به دولت ونزوئلا اداره می‌شدند و اکنون موضوع انتقال بخشی از سهم مالکیت آن‌ها به طرف آمریکایی در دستور کار قرار گرفته است. هنوز جزئیات دقیق درباره درصد سهم پیشنهادی، سازوکار حقوقی واگذاری و تضمین‌های اجرایی آن به صورت رسمی اعلام نشده و طرفین در حال چانه‌زنی بر سر همین موارد هستند.

ترکیب هیئت‌های مذاکره‌کننده و مدل پیشنهادی توافق

به گفته آکسیوس، هدایت هیئت آمریکایی را مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، بر عهده دارد و در سوی مقابل، دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، ریاست هیئت مذاکره‌کننده این کشور را بر عهده گرفته است. حضور مقام‌های ارشد در رأس دو هیئت نشان می‌دهد که مذاکرات از سطح کارشناسی فراتر رفته و ابعاد سیاسی و اقتصادی مهمی یافته است.

مدل مطرح‌شده در این رایزنی‌ها بر مبنای یک مبادله امتیاز شکل گرفته است؛ به این صورت که در مقابل واگذاری سهم مالکیت در میادین نفتی به آمریکا، تعدادی از شرکت‌های خصوصی آمریکایی متعهد خواهند شد سرمایه‌گذاری‌های تازه‌ای را در صنعت نفت ونزوئلا انجام دهند. این سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند شامل نوسازی تأسیسات، افزایش ظرفیت تولید، انتقال فناوری و احیای میادینی باشد که در سال‌های اخیر به دلیل تحریم‌ها، کمبود سرمایه و فرسودگی تجهیزات با افت تولید مواجه شده‌اند.

مذاکرات محرمانه حتی پیش از پرونده نیکلاس مادورو

نکته قابل توجه در گزارش آکسیوس آن است که دونالد ترامپ حتی پیش از صدور مجوز برای دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور پیشین ونزوئلا، به‌طور محرمانه گفت‌وگوهایی را درباره راه‌های به دست آوردن سهم مالکیت آمریکا در میادین نفتی این کشور آغاز کرده بود. این موضوع نشان می‌دهد که پرونده نفت ونزوئلا از مدت‌ها قبل در دستور کار کاخ سفید قرار داشته و صرفاً به تحولات سیاسی اخیر محدود نمی‌شود.

ونزوئلا با وجود برخورداری از بزرگ‌ترین ذخایر نفت جهان، در یک دهه گذشته به دلیل تحریم‌های آمریکا، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و بحران‌های داخلی با افت شدید تولید و صادرات نفت روبه‌رو بوده است. دولت‌های مختلف آمریکا همواره نفت ونزوئلا را به عنوان اهرمی در سیاست خارجی و بازار انرژی دنبال کرده‌اند و اکنون به نظر می‌رسد دولت ترامپ به دنبال تثبیت حضور حقوقی و اقتصادی بلندمدت در این حوزه است.

اهمیت راهبردی توافق احتمالی برای واشنگتن و کاراکاس

در صورت به نتیجه رسیدن این مذاکرات، آمریکا می‌تواند دسترسی مستقیم‌تری به یکی از بزرگ‌ترین منابع نفتی جهان پیدا کند؛ موضوعی که از منظر امنیت انرژی و رقابت با سایر بازیگران بین‌المللی برای واشنگتن حائز اهمیت است. برای دولت موقت ونزوئلا نیز جذب سرمایه و فناوری شرکت‌های آمریکایی می‌تواند راهی برای احیای صنعت نفت، افزایش درآمدهای ارزی و بهبود وضعیت اقتصادی کشور باشد.

با این حال، هنوز مشخص نیست که این توافق با چه واکنش‌هایی در داخل ونزوئلا، در میان اپوزیسیون و در سطح بین‌المللی مواجه خواهد شد. همچنین نحوه انطباق چنین واگذاری‌هایی با قوانین داخلی ونزوئلا و تحریم‌های باقی‌مانده، از جمله ابهاماتی است که سرنوشت نهایی مذاکرات را تعیین خواهد کرد. آکسیوس تأکید کرده است که گفت‌وگوها ادامه دارد و هیچ توافق نهایی تا این لحظه امضا نشده است.