ویدئویی کوتاه اما تکان‌دهنده که به‌تازگی از نوار غزه منتشر شده، لحظاتی را به تصویر می‌کشد که در آن چند کودک در حال حمل ظرف‌های آب هدف تیراندازی قرار می‌گیرند. این تصاویر که در بخش «نبض خبر» تابناک با عنوان «تیراندازی به کودکان غزه به جرم حمل آب» بازتاب یافته، در شبکه‌های اجتماعی نیز به‌طور گسترده دست‌به‌دست شده و واکنش‌های فراوانی را برانگیخته است.

در این ویدئو دیده می‌شود کودکانی کم‌سن‌وسال در مسیری خاکی و در میان ویرانه‌ها، ظرف‌های پلاستیکی آب را به‌سختی حمل می‌کنند و ناگهان صدای تیراندازی به گوش می‌رسد. هرچند کیفیت ویدئو محدود است، اما فضای هراس‌آلود، پراکنده شدن کودکان و رها شدن ظرف‌های آب به‌خوبی وضعیت ناامن و پرتنش منطقه را نشان می‌دهد.

روایت ویدئو چه می‌گوید؟

بر اساس توضیح منتشرشده همراه این ویدئو، کودکان در حال انتقال آب آشامیدنی برای خانواده‌های خود بوده‌اند؛ اقدامی که در ماه‌های اخیر به بخشی از زندگی روزمره ساکنان غزه تبدیل شده است. با تخریب گسترده زیرساخت‌های آب و برق و قطع مسیرهای امدادی، دسترسی به آب سالم به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های انسانی در این باریکه ساحلی بدل شده و کودکان معمولاً ناچارند مسافت‌های طولانی را برای تهیه چند لیتر آب طی کنند.

نکته قابل توجه این است که ویدئوی منتشرشده فاقد جزئیات مکانی و زمانی دقیق است، اما تاریخ انتشار آن پنجم شهریور ۱۴۰۵ اعلام شده و به‌عنوان نمونه‌ای از شرایط میدانی غزه در هفته‌های اخیر ارائه شده است. تابناک این ویدئو را بدون توضیحات تکمیلی درباره سرنوشت کودکان حاضر در صحنه منتشر کرده و تنها به نمایش لحظه تیراندازی بسنده کرده است.

بحران آب؛ زخمی عمیق‌تر از جنگ

نوار غزه حتی پیش از تشدید درگیری‌های اخیر نیز با کمبود مزمن آب مواجه بود، اما تخریب شبکه‌های توزیع، آسیب به چاه‌ها و ایستگاه‌های نمک‌زدایی و محدودیت شدید ورود سوخت و کمک‌های بشردوستانه، این بحران را به مرحله‌ای خطرناک رسانده است. گزارش‌های نهادهای بین‌المللی از جمله سازمان ملل و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ حاکی است که بخش بزرگی از جمعیت بیش از دو میلیون نفری غزه به آب آشامیدنی سالم دسترسی پایدار ندارد و بسیاری از خانواده‌ها ناچارند آب را با گالن و دبه از نقاط توزیع سیار تهیه کنند.

در چنین شرایطی، صف‌های طولانی آب، انتظار زیر آفتاب سوزان و حمل ظرف‌های سنگین توسط کودکان به تصویری روزمره تبدیل شده است. امدادگران می‌گویند علاوه بر خطر بیماری‌های ناشی از مصرف آب آلوده، ناامنی مسیرهای تردد نیز جان غیرنظامیان به‌ویژه کودکان را تهدید می‌کند.

ابعاد حقوقی و انسانی حادثه

هدف قرار دادن غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان، بر اساس حقوق بین‌الملل بشردوستانه و کنوانسیون حقوق کودک، مصداق نقض آشکار قوانین جنگ محسوب می‌شود و می‌تواند در زمره جنایات جنگی مورد بررسی قرار گیرد. کنوانسیون چهارم ژنو به صراحت از حمایت ویژه کودکان در مخاصمات مسلحانه سخن می‌گوید و هرگونه حمله عامدانه به افراد غیرمسلح را ممنوع اعلام کرده است.

کارشناسان حقوق بشر تأکید می‌کنند که حتی در مناطق درگیری، نیروهای مسلح موظف به رعایت اصل تفکیک میان نظامیان و غیرنظامیان و اصل تناسب در به‌کارگیری قدرت هستند. انتشار چنین تصاویری، فارغ از نتیجه تحقیقات میدانی، ضرورت انجام تحقیقات مستقل و بی‌طرف درباره رفتار نیروهای مسلح در مناطق پرجمعیت را یادآوری می‌کند.

بازتاب گسترده در افکار عمومی

بازتاب این ویدئو در فضای رسانه‌ای ایران و شبکه‌های اجتماعی عربی و بین‌المللی نشان می‌دهد که افکار عمومی نسبت به سرنوشت کودکان غزه حساسیت بالایی دارد. بسیاری از کاربران، این صحنه را نمادی از فشار مضاعف بر غیرنظامیان در غزه دانسته و خواستار توجه فوری نهادهای بین‌المللی به تأمین آب، غذا و امنیت برای ساکنان این منطقه شده‌اند.

در ماه‌های گذشته نیز تصاویر و گزارش‌های متعددی از هجوم خانواده‌های گرسنه برای دریافت کمک‌های غذایی، صف‌های آب و تخریب برج‌های مسکونی در غزه منتشر شده که همگی گویای عمق فاجعه انسانی در این منطقه است. برخی چهره‌های فرهنگی و ورزشی در جهان نیز نسبت به وضعیت غزه واکنش نشان داده و آن را «دردناک» و «غیرقابل تحمل» توصیف کرده‌اند.

در حالی که چشم امید بسیاری به آتش‌بس و بازگشایی گذرگاه‌های امدادی دوخته شده، واقعیت میدانی نشان می‌دهد که تا زمانی که دسترسی پایدار به آب سالم، خدمات درمانی و امنیت جانی برای غیرنظامیان فراهم نشود، کودکانی که با ظرفی پلاستیکی به دنبال جرعه‌ای آب راهی خیابان‌های غزه می‌شوند، همچنان در معرض خطر خواهند بود. انتشار این ویدئو بار دیگر ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی برای حمایت از غیرنظامیان و پایان دادن به چرخه خشونت را یادآوری می‌کند.