مقامهای آمریکایی از انجام یک سفر محرمانه و کمسابقه توسط رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به روسیه خبر دادهاند؛ سفری که به دستور مستقیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا انجام شده و حامل پیامهای امنیتی و سیاسی واشنگتن برای مسکو بوده است.
به گزارش منابع آمریکایی که جزئیات این مأموریت را در اختیار روزنامه والاستریت ژورنال قرار دادهاند، «جان راتکلیف» رئیس سیا مسئولیت این مأموریت ویژه را بر عهده داشته و در مسکو با همتایان روسی خود دیدار و گفتوگو کرده است.
اعزام ویژه به مسکو به روایت والاستریت ژورنال
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، این سفر به صورت محرمانه برنامهریزی و اجرا شده و دستور اعزام شخصاً از سوی دونالد ترامپ صادر شده است. مقامهای مطلع آمریکایی گفتهاند که انتخاب رئیس سیا برای این مأموریت، نشاندهنده حساسیت و سطح بالای پیامهایی است که کاخ سفید قصد انتقال آن به کرملین را داشته است.
جان راتکلیف که سابقه فعالیت در حوزههای امنیتی و اطلاعاتی آمریکا را دارد، در دوره جدید ریاستجمهوری ترامپ ریاست سازمان سیا را بر عهده گرفته است. اعزام رئیس این سازمان به جای دیپلماتهای وزارت خارجه، از منظر ناظران نشانه آن است که محور گفتوگوها بیش از مسائل دیپلماتیک علنی، بر موضوعات اطلاعاتی، امنیتی و راهبردی متمرکز بوده است.
این گزارش تأکید میکند که سفر راتکلیف در چارچوب تماسهای پشتپرده واشنگتن و مسکو صورت گرفته و جزئیات آن تا پیش از افشای رسانهای، از دسترس افکار عمومی دور نگه داشته شده بود.
پیام واشنگتن درباره پایبندی به ماده ۵ ناتو
به گفته مقامهای آمریکایی، یکی از محورهای اصلی گفتوگوی رئیس سیا در مسکو، تأکید صریح بر تعهد ایالات متحده به «ماده ۵» پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) بوده است.
ماده ۵ مهمترین اصل بازدارنده ناتو به شمار میرود و بر اساس آن حمله مسلحانه به یک عضو، حمله به همه اعضا تلقی شده و سایر اعضا متعهد به کمک و دفاع جمعی از کشور مورد حمله هستند. در ماههای اخیر گمانهزنیها درباره رویکرد دولت ترامپ نسبت به ناتو و میزان پایبندی واشنگتن به تعهدات ائتلاف، در محافل اروپایی و رسانهای بازتاب گستردهای داشته است.
به نظر میرسد واشنگتن با ارسال این پیام از طریق بالاترین مقام اطلاعاتی خود، در تلاش بوده است هرگونه ابهام یا برداشت نادرست مسکو درباره اراده آمریکا برای دفاع از متحدان ناتو را برطرف کند. راتکلیف در دیدارهای خود به طرف روسی اعلام کرده است که ایالات متحده همچنان خود را به دفاع جمعی از اعضای ناتو متعهد میداند و این تعهد تغییری نکرده است.
ناظران معتقدند تأکید دوباره بر ماده ۵ میتواند هم پیامی بازدارنده برای مسکو تلقی شود و هم تلاشی برای اطمینانبخشی به متحدان اروپایی ناتو که تحولات اخیر روابط آمریکا و روسیه را با نگرانی دنبال میکنند.
درخواست از مسکو برای توقف همکاری با تهران
محور دوم و به همان اندازه مهم این مأموریت محرمانه، موضوع روابط روسیه با جمهوری اسلامی ایران بوده است. مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند که رئیس سیا در جریان گفتوگوها از مقامهای مسکو خواسته است روابط اقتصادی و امنیتی خود با تهران را متوقف کنند.
همکاریهای تهران و مسکو در سالهای اخیر در حوزههای مختلف از جمله اقتصاد، انرژی و مسائل امنیتی و دفاعی گسترش یافته و همواره یکی از موضوعات مورد توجه واشنگتن بوده است. درخواست اخیر واشنگتن نشان میدهد که کاخ سفید همچنان توقف یا محدودسازی این همکاریها را به عنوان یکی از اولویتهای خود در تعامل با کرملین دنبال میکند.
جزئیات بیشتری درباره واکنش طرف روسی به این درخواست منتشر نشده و مشخص نیست مسکو چه پاسخی به این مطالبه داده است. والاستریت ژورنال نیز به نقل از منابع خود تنها به طرح این درخواست از سوی رئیس سیا اشاره کرده بدون آنکه نتیجه مذاکرات را روشن کند.
اهمیت سفر در مقطع کنونی روابط واشنگتن و مسکو
سفر محرمانه رئیس سیا به روسیه در شرایطی انجام شده که روابط واشنگتن و مسکو در نقطه حساسی قرار دارد و پروندههایی نظیر امنیت اروپا، آینده ناتو، تحولات خاورمیانه و همکاریهای راهبردی روسیه با ایران، در دستور کار دو طرف قرار دارد.
استفاده از کانال اطلاعاتی به جای مسیرهای دیپلماتیک رسمی، از الگویی حکایت دارد که در مقاطع حساس برای انتقال پیامهای صریح و جلوگیری از سوءتفاهمهای راهبردی به کار گرفته میشود. اعزام شخص اول سازمان سیا حامل این معناست که پیامها از بالاترین سطح تصمیمگیری در واشنگتن نشأت گرفته و از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است.
با انتشار جزئیات این سفر از سوی والاستریت ژورنال، اکنون توجه تحلیلگران به واکنش رسمی مسکو، موضع متحدان ناتو و تأثیر احتمالی این رایزنی محرمانه بر روند همکاریهای روسیه و ایران جلب شده است؛ موضوعاتی که انتظار میرود در روزهای آینده ابعاد بیشتری از آن آشکار شود.
نظرات (0)