فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) بار دیگر مجموعه‌ای از ادعاها درباره وضعیت تنگه هرمز و محاصره دریایی ایران را تکرار کرد؛ ادعاهایی که به گفته او نشان‌دهنده تداوم حضور گسترده نظامی آمریکا در منطقه و کنترل مسیرهای کشتیرانی است.

به گزارش الجزیره به نقل از خبرگزاری مهر، «براد کوپر» فرمانده سنتکام مدعی شده است نیروهای آمریکایی موفق به پاکسازی مین‌هایی شده‌اند که به ادعای او توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تنگه هرمز و آبراهه‌های منتهی به آن کار گذاشته شده بود. وی همچنین از اجرای طرح تفکیک مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی در این آبراهه خبر داده و گفته است تردد کشتی‌ها در دو جهت مجزا و با هدف تأمین امنیت دریانوردی سازماندهی شده است.

ادعای مین‌روبی در تنگه هرمز

بر اساس اظهارات منتسب به کوپر، عملیات ادعایی مین‌روبی با هدف آنچه «تأمین امنیت کشتیرانی بین‌المللی» خوانده شده، انجام گرفته است. او مدعی است این مین‌ها تهدیدی برای کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان بوده است.

تنگه هرمز به عنوان گذرگاه حدود یک‌سوم نفت دریابرد جهان، از حساس‌ترین نقاط برای امنیت انرژی و تجارت بین‌الملل به شمار می‌رود. هرگونه ادعا درباره ناامن‌سازی یا مین‌گذاری در این منطقه، به طور طبیعی واکنش‌های گسترده سیاسی و اقتصادی به دنبال دارد. با این حال، ادعای مطرح‌شده از سوی فرمانده سنتکام به صورت یک‌جانبه بیان شده و تاکنون هیچ نهاد مستقل بین‌المللی آن را تأیید نکرده است.

مقام آمریکایی همچنین گفته است پس از این عملیات ادعایی، مسیرهای رفت و برگشت کشتی‌ها در تنگه هرمز به شکل تفکیک‌شده مدیریت می‌شود تا از برخورد احتمالی شناورها جلوگیری و امنیت عبور و مرور تضمین شود. جزئیات فنی این طرح و نحوه اجرای آن اعلام نشده است.

روایت سنتکام از محاصره دریایی ایران

بخش دیگر اظهارات براد کوپر به موضوع محاصره دریایی ایران اختصاص دارد. او با اشاره به حضور حدود ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکا در چارچوب این مأموریت، ادعا کرده است که از زمان ازسرگیری محاصره دریایی در اواسط ماه گذشته میلادی، ایران هیچ محموله نفتی صادر نکرده است.

به گفته وی، نزدیک به ۷۵۰ میلیون بشکه نفت با حمایت و اسکورت نیروهای آمریکایی از خلیج فارس عبور کرده است؛ رقمی که به ادعای او نشان‌دهنده نقش واشنگتن در حفظ جریان انرژی از منطقه است. این مقام آمریکایی در ادامه افزوده است که هیچ کشتی‌ای بدون مجوز ایالات متحده وارد بنادر ایران نشده یا از آن خارج نشده و تنها در موارد بشردوستانه اجازه تردد صادر می‌شود.

کوپر در تشریح برخورد با شناورهای ناقض محاصره ادعایی، مدعی شد ۷۵ کشتی که قصد نقض محاصره دریایی را داشته‌اند، بازگردانده شده‌اند و سه کشتی دیگر که به گفته او از دستورات پیروی نکرده‌اند، متوقف و از کار انداخته شده‌اند. او درباره ماهیت محموله این کشتی‌ها، پرچم آن‌ها یا جزئیات حقوقی این اقدامات توضیح بیشتری ارائه نکرده است.

ادعاها در بستر تنش‌های دریایی

تکرار این ادعاها در شرایطی صورت می‌گیرد که تنش‌های دریایی میان ایران و آمریکا در ماه‌های اخیر بار دیگر افزایش یافته است. واشنگتن در سال‌های گذشته بارها ایران را به تلاش برای ایجاد اختلال در کشتیرانی بین‌المللی متهم کرده و تهران این اتهام‌ها را رد کرده و حضور نظامی فرامنطقه‌ای را عامل اصلی ناامنی در خلیج فارس دانسته است.

ایران همواره تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و هرگونه محاصره یا محدودسازی تردد کشتی‌ها مغایر با حقوق بین‌الملل دریاها و اصل آزادی کشتیرانی است. از سوی دیگر، آمریکا مدعی است اقداماتش در چارچوب تأمین امنیت انرژی جهان و مقابله با آنچه «تهدیدهای ایران» می‌خواند، انجام می‌شود.

کارشناسان مسائل دریایی معتقدند راستی‌آزمایی ادعاهایی از جنس مین‌روبی یا توقیف کشتی‌ها، نیازمند ارائه مستندات فنی، تصاویر، مختصات جغرافیایی و تأیید نهادهای بی‌طرف مانند سازمان بین‌المللی دریانوردی است. در غیاب چنین مستنداتی، این اظهارات بیشتر در چارچوب جنگ روایت‌ها و فشار سیاسی قابل ارزیابی است.

تنگه هرمز با عرض کم و ترافیک بالای نفتکش‌ها، همواره در کانون رقابت‌های ژئوپلیتیک بوده است. هرگونه اختلال ادعایی یا واقعی در این آبراهه می‌تواند بهای نفت و امنیت انرژی جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که حساسیت اظهارات اخیر فرمانده سنتکام را دوچندان می‌کند.