روزنامه بریتانیایی گاردین در گزارشی تحقیقی از وقوع یک بحران مالی کم‌سابقه در ارتش آمریکا به‌ویژه نیروی دریایی این کشور خبر داده است؛ بحرانی که به گفته این روزنامه، مستقیماً ناشی از هزینه‌های سنگین جنگ دولت دونالد ترامپ علیه ایران است.

بر اساس این گزارش که با استناد به اسناد داخلی پنتاگون و مصاحبه با چند مقام مطلع تهیه شده، وزارت دفاع آمریکا برای تأمین هزینه عملیات نظامی علیه ایران، منابع مالی مربوط به پرداخت حقوق و سایر بخش‌های جاری نیروی دریایی را جابه‌جا کرده و اکنون حساب‌های این نیرو با کسری جدی مواجه شده‌اند.

قلک شکسته نیروی دریایی

گاردین نوشته است در یکی از یادداشت‌های بودجه‌ای پنتاگون که به رویت این روزنامه رسیده، به صراحت هشدار داده شده که حساب‌های پرداخت حقوق نیروی دریایی با «کسری بودجه» روبه‌رو شده‌اند، زیرا از این محل برای پوشش هزینه‌های جنگ برداشت شده است.

کارشناسان و مقام‌های سابق نظامی آمریکا نیز تأیید کرده‌اند که منابع مالی این نیرو رو به اتمام است. هارلان اولمن، افسر بازنشسته نیروی دریایی و تحلیلگر مسائل دفاعی، در توصیف وضعیت موجود به گاردین گفته است: «قلک پول شکسته است.»

یک مقام فعلی نیروی دریایی و همچنین یک پیمانکار طرف قرارداد با این نیرو نیز گفته‌اند به دلیل همین کمبود نقدینگی، بخشی از تعمیرات غیراضطراری تأسیسات ساحلی و پایگاه‌های پشتیبانی به حالت تعلیق درآمده و به زمان دیگری موکول شده است.

از موج اول حملات تا محاصره دریایی گسترده

به نوشته گاردین، زمانی که ترامپ در اوایل اسفند ماه دستور آغاز جنگ را صادر کرد، بودجه ارتش آمریکا به سرعت تحت فشار قرار گرفت و بیشترین فشار بر دوش نیروی دریایی افتاد. این نیرو نه‌تنها در موج نخست حملات نقش محوری داشت، بلکه در ادامه مأموریت اجرای یک محاصره دریایی گسترده را نیز بر عهده گرفت؛ مأموریتی پرهزینه که مصرف مهمات، استهلاک ناوها و هزینه لجستیک را به شدت افزایش داد.

یکی از مقام‌های نیروی دریایی که در جریان جزئیات مدیریت مالی این بحران قرار دارد، شیوه جبران کسری را این‌گونه توضیح داده است: «پول مربوط به حقوق را برداشتند تا هزینه عملیات اضطراری خارج از کشور را تأمین کنند و بعد با استفاده از بودجه‌های هنوز هزینه‌نشده سایر بخش‌ها، دوباره حساب حقوق را پر کردند تا بتوانیم دستمزد کارکنان را پرداخت کنیم.» به گفته او، این جابه‌جایی‌های مکرر منابع میان حساب‌ها به رویه‌ای عادی در ماه‌های اخیر تبدیل شده است.

هشدار در کنگره؛ بودجه ۲۰۲۶ جنگ ایران را پیش‌بینی نکرده بود

ابعاد این بحران مالی حتی به جلسات کنگره نیز کشیده شده است. سوزان کالینز، سناتور جمهوری‌خواه و عضو کمیته تخصیص بودجه سنا، اخیراً در جلسه این کمیته گفته است: «به من اطلاع داده شده که برخی از نیروهای مسلح در کوتاه‌مدت با چالش‌های جدی در تأمین مالی مواجه هستند.»

پیش‌تر نیز داریل کادل، رئیس عملیات نیروی دریایی آمریکا، در اواسط ماه مه به کنگره هشدار داده بود که آثار فشار مالی از اوایل تابستان آشکار خواهد شد. او تأکید کرده بود بودجه سال مالی ۲۰۲۶ هیچ پیش‌بینی برای هزینه‌های عملیات نظامی علیه ایران نداشته و از ماه ژوئیه به بعد ناچار خواهد شد برای حفظ منابع لازم جهت ادامه جنگ، درباره کاهش، تعویق یا تغییر شکل رزمایش‌ها و مأموریت‌های معمول تصمیم‌گیری کند.

درخواست ۳۵ میلیارد دلاری و تردید کنگره

کاخ سفید برای خروج از این بن‌بست، از کنگره درخواست بودجه اضطراری کرده است. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، با فشار بر قانون‌گذاران هشدار داده که بدون تصویب این بودجه، ارتش با «کمبودهای حیاتی» مواجه خواهد شد. او هزینه جنگ با ایران را تاکنون ۳۵.۷ میلیارد دلار اعلام کرده، هرچند به نوشته گاردین مشخص نیست این رقم همه هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم جنگ را در بر می‌گیرد یا تنها بخشی از آن است.

با این حال، به دلیل محبوبیت پایین جنگ در افکار عمومی آمریکا و نبود اجماع سیاسی، چشم‌انداز تصویب این بودجه اضطراری چندان روشن نیست. گاردین می‌نویسد کنگره فعلاً تمایل چندانی برای گشودن کیسه پول به روی جنگی که پایان آن نامشخص است، نشان نداده است.

جنگ بدون مجوز؛ تفاوت با عراق و افغانستان

نکته‌ای که به گفته تحلیلگران، وضعیت فعلی را از جنگ‌های قبلی آمریکا متمایز می‌کند، فقدان مجوز رسمی کنگره برای جنگ با ایران است. هارلان اولمن یادآور شده که در جنگ‌های عراق و افغانستان، کنگره با تکیه بر مصوبه رسمی، آمادگی بیشتری برای تأمین مالی داشت، اما جنگ کنونی فاقد چنین مجوزی است.

او پرسیده است: «آیا کنگره موظف است هزینه جنگی را که مجوزش را صادر نکرده، پرداخت کند؟» این پرسش اکنون به یکی از محورهای اصلی مناقشه میان دولت ترامپ و قانون‌گذاران تبدیل شده و می‌تواند روند تأمین بودجه را پیچیده‌تر کند.

ضربه به رؤیای «ناوگان سفید بزرگ» ترامپ

گاردین در بخش پایانی گزارش خود تأکید کرده که بحران مالی نیروی دریایی می‌تواند ضربه‌ای جدی به یکی از جاه‌طلبانه‌ترین وعده‌های ترامپ وارد کند. رئیس‌جمهور آمریکا بارها از علاقه خود به تئودور روزولت، رئیس‌جمهور سال‌های ۱۹۰۱ تا ۱۹۰۹ که ناوگان موسوم به «ناوگان سفید بزرگ» را به سراسر جهان اعزام کرد و نیروی دریایی آمریکا را به قدرتی جهانی تبدیل کرد، سخن گفته و اعلام کرده بود قصد دارد نیروی دریایی را به شکل بی‌سابقه‌ای گسترش دهد.

اما اکنون تأمین هزینه جنگی که به نوشته گاردین «پایانی قابل پیش‌بینی برای آن متصور نیست»، به چالش اصلی دولت تبدیل شده است. یک مقام سابق نظامی که اکنون با یک شرکت پیمانکار نیروی دریایی همکاری می‌کند و از جزئیات کسری بودجه مطلع است، وضعیت را این‌گونه جمع‌بندی کرده است: «کارشان تمام است؛ تمام سلاح‌هایشان را شلیک کرده‌اند، کشتی‌هایشان را فرسوده و آسیب‌دیده کرده‌اند و پولشان هم تمام شده است.»

به نظر می‌رسد ادامه جنگ بدون پشتوانه مالی پایدار و بدون حمایت قاطع کنگره، نه‌تنها توان عملیاتی نیروی دریایی آمریکا را تحلیل می‌برد، بلکه برنامه‌های بلندمدت ترامپ برای نوسازی و توسعه این نیرو را نیز به محاق خواهد برد.