دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اقدامی جنجالی و نمادین نام یکی از مهم‌ترین دریاچه‌های مرزی آمریکای شمالی را تغییر داد. او با امضای یک فرمان اجرایی اعلام کرد که از این پس دریاچه انتاریو با عنوان «دریاچه آمریکا» شناخته خواهد شد؛ تصمیمی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های دو سوی مرز داشته و به اختلافات تجاری و سیاسی اخیر میان واشنگتن و اتاوا دامن زده است.

فرمان اجرایی برای تغییر نام دریاچه انتاریو

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از منابع آمریکایی، ترامپ در مراسم امضای این فرمان با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد در قبال همسایه شمالی گفت: «ما نمی‌توانیم اجازه دهیم وضعیت موجود با کانادا ادامه یابد.»

دریاچه انتاریو کوچک‌ترین و شرقی‌ترین دریاچه در میان پنج دریاچه بزرگ آمریکای شمالی است که بخش شمالی آن در خاک کانادا و بخش جنوبی آن در ایالات متحده قرار دارد. این دریاچه از نظر اقتصادی، حمل‌ونقل دریایی و تأمین آب آشامیدنی برای میلیون‌ها نفر در هر دو کشور اهمیت راهبردی دارد و هرگونه تغییر در نام‌گذاری آن، فراتر از یک اقدام نمادین، حامل پیام سیاسی آشکار ارزیابی می‌شود.

ترامپ پیش از این نیز در دوره ریاست‌جمهوری خود نشان داده بود که به تغییر نام‌های جغرافیایی به عنوان ابزاری برای نمایش قدرت و هویت ملی نگاه می‌کند. به گفته او، این تغییر نام بخشی از سیاست بازتعریف منافع ملی آمریکاست.

تهدید به تعرفه‌های سنگین بر خودروهای کانادایی

رئیس‌جمهور آمریکا همزمان با اعلام تغییر نام دریاچه، از برنامه دولتش برای اعمال تعرفه‌های سنگین بر خودروهای وارداتی از کانادا خبر داد. او با لحنی تند مقامات کانادایی را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «آن‌ها با ما خیلی بد رفتار کردند، آنها آدم‌های بدی هستند و تعرفه‌های ۴۰۰ درصدی بر کشاورزان ما اعمال می‌کنند.»

اظهارات ترامپ در حالی مطرح می‌شود که صنعت خودروسازی یکی از ستون‌های اصلی تجارت دوجانبه میان آمریکا و کانادا به شمار می‌رود. زنجیره تأمین قطعات و تولید خودرو در منطقه آمریکای شمالی به شدت به هم پیوسته است و اعمال تعرفه‌های جدید می‌تواند هزینه تولید را افزایش داده و بازار مصرف هر دو کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که در صورت اجرایی شدن این تعرفه‌ها، قیمت خودرو در بازار آمریکا افزایش خواهد یافت و شرکت‌های خودروسازی که کارخانه‌های مونتاژ در کانادا دارند، ناچار به بازنگری در استراتژی تولید خود خواهند شد.

از «خلیج آمریکا» تا ایده تغییر نام اقیانوس

ترامپ در ادامه سخنان خود به اقدام قبلی دولتش در تغییر نام خلیج مکزیک اشاره کرد و گفت: «ما آنچه را که به عنوان خلیج مکزیک شناخته می‌شد، گرفتیم و نام آن را به خلیج آمریکا تغییر دادیم و تنها چیزی که اکنون کم است، یک اقیانوس است.»

این جمله که با کنایه و لحنی تبلیغاتی بیان شد، از نگاه ناظران نشان‌دهنده رویکرد توسعه‌طلبانه ترامپ در حوزه نمادهای جغرافیایی و تلاش برای تقویت گفتمان «اول آمریکا» است. پیش‌تر نیز تغییر نام خلیج مکزیک به «خلیج آمریکا» در اسناد و نقشه‌های رسمی دولت آمریکا اعمال شده بود؛ اقدامی که با واکنش‌هایی در سطح بین‌المللی، به‌ویژه از سوی مکزیک، روبه‌رو شد.

تحلیلگران معتقدند تکرار چنین الگویی درباره دریاچه انتاریو نشان می‌دهد ترامپ در آستانه تشدید رقابت‌های تجاری، از ابزارهای هویتی و رسانه‌ای برای فشار بر شرکای تجاری خود استفاده می‌کند.

واکنش کانادا؛ تحریم کالاهای آمریکایی و کاهش سفرها

در مقابل، دولت کانادا در واکنش به سیاست‌های تعرفه‌ای واشنگتن از شهروندان خود خواسته است محصولات آمریکایی را تحریم کنند. به گزارش رسانه‌های کانادایی، این کمپین تحریم که ابتدا بر مواد غذایی و کالاهای مصرفی روزمره متمرکز بود، به‌تدریج به سایر حوزه‌ها از جمله گردشگری نیز سرایت کرده است.

بر اساس آمار منتشرشده، از سال گذشته تاکنون تعداد کانادایی‌هایی که به آمریکا سفر کرده‌اند حدود ۲۵ درصد کاهش یافته است. این افت چشمگیر در سفرهای برون‌مرزی، نشانه‌ای از تأثیر مستقیم تنش‌های سیاسی بر رفتار مصرف‌کنندگان و افکار عمومی در کانادا ارزیابی می‌شود.

اتاوا تأکید کرده است که تعرفه‌های اعمال‌شده از سوی آمریکا، ناقض روح توافق‌های تجارت آزاد آمریکای شمالی است و در صورت ادامه این روند، کانادا نیز اقدامات متقابل را در دستور کار قرار خواهد داد.

تشدید تنش در روابط واشنگتن و اتاوا

روابط آمریکا و کانادا که همواره به عنوان نمونه‌ای از همکاری نزدیک میان دو متحد غربی شناخته می‌شد، در ماه‌های اخیر به دلیل اختلاف بر سر تعرفه‌های گمرکی، یارانه‌های کشاورزی و سیاست‌های صنعتی وارد مرحله‌ای پرتنش شده است.

تغییر نام دریاچه انتاریو هرچند در ظاهر یک اقدام نمادین به نظر می‌رسد، اما از سوی بسیاری از ناظران به عنوان نشانه‌ای از اراده واشنگتن برای بازتعریف توازن قدرت در مرزهای شمالی تفسیر شده است. از سوی دیگر، واکنش افکار عمومی کانادا و حمایت از تحریم کالاهای آمریکایی نشان می‌دهد که این تنش به سرعت در حال تبدیل شدن به مسئله‌ای ملی در کاناداست.

به نظر می‌رسد در صورت عدم دستیابی به توافق جدید تجاری، روند تقابل لفظی و اقدامات نمادین میان دو کشور ادامه یابد و پیامدهای آن فراتر از اقتصاد، بر حوزه‌های فرهنگی، گردشگری و همکاری‌های زیست‌محیطی در منطقه دریاچه‌های بزرگ نیز سایه افکند.