روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی تازه مدعی شده است که عربستان سعودی در حال آماده شدن برای ورود به مرحله جدیدی از درگیری با یمن است؛ تحولی که در صورت وقوع، میتواند آتش جنگی را که بیش از یک دهه ادامه داشته، دوباره شعلهور کند.
این روزنامه به نقل از گروهی از تحلیلگران نوشته است حملات نیروهای یمنی علیه عربستان که به گفته آنان واکنشی به سالها محاصره یمن است، به همراه پاسخهای متقابل ریاض، دو طرف را به سمت یک جنگ تمامعیار سوق میدهد؛ جنگی که کانالهای دیپلماتیک محدود باقیمانده نیز در آستانه فروپاشی آن قرار گرفتهاند.
روایت نیویورک تایمز از تحرکات تازه ریاض
به گزارش نیویورک تایمز، نشانههایی از تحرکات نظامی و سیاسی در عربستان دیده میشود که حاکی از آمادگی برای بازگشت به درگیری مستقیم با جنبش انصارالله است. این روزنامه تأکید کرده که بر خلاف کارزار سال ۲۰۱۵ که ریاض با هدف اعلامی بیرون راندن انصارالله از صنعا و بازگرداندن دولت مورد حمایت خود آغاز کرد، این بار اهداف ریاض در صورت ورود به جنگی جدید همچنان نامشخص و مبهم است.
به نوشته این روزنامه، تحلیلگران معتقدند حملات اخیر یمنیها علیه مواضع و منافع سعودی نه یک اقدام مقطعی، بلکه پیامد مستقیم محاصره طولانیمدت یمن توسط ائتلاف تحت رهبری عربستان است؛ محاصرهای که وضعیت انسانی را به شدت وخیم کرده و فضای بیاعتمادی را افزایش داده است.
از جنگ ۲۰۱۵ تا تثبیت قدرت انصارالله در شمال
عربستان در سال ۲۰۱۵ با تشکیل ائتلافی نظامی، جنگ گستردهای را علیه انصارالله آغاز کرد تا به گفته خود، دولت مستعفی و متحد ریاض را به قدرت بازگرداند و انصارالله را از پایتخت خارج کند. اما نتیجه این مداخله، آنگونه که نیویورک تایمز یادآور شده، کاملاً متفاوت بود.
به جای تحقق اهداف اعلامی، ریاض خود را درگیر جنگی فرسایشی و یک دههای دید که نهتنها به حذف انصارالله منجر نشد، بلکه به تثبیت حاکمیت این جنبش در شمال یمن انجامید. این جنگ همچنین به بحران انسانی گستردهای دامن زد؛ به طوری که صدها هزار یمنی بر اثر حملات هوایی، گرسنگی و شیوع بیماریها جان خود را از دست دادند و میلیونها نفر آواره و نیازمند کمکهای فوری شدند.
این تجربه تاریخی اکنون به یکی از مهمترین عوامل تردید درباره موفقیت هرگونه ماجراجویی نظامی جدید تبدیل شده است؛ چنان که به نوشته نیویورک تایمز، تعداد کمی از ناظران احتمال حذف کامل انصارالله را حتی در صورت آغاز جنگی تازه، محتمل میدانند.
سناریوی محتمل: تضعیف به جای حذف
بر اساس تحلیل ارائهشده در گزارش نیویورک تایمز، اگر عربستان تصمیم به بازگشت به جنگ تمامعیار بگیرد، هدف اصلی آن احتمالاً نابودی کامل انصارالله نخواهد بود، بلکه تلاشی برای تضعیف این جنبش و افزایش فشار بر آن خواهد بود.
در این سناریو، ریاض میکوشد انصارالله را وادار کند بار دیگر وارد جنگ داخلی فرسایشی با گروههای مسلح تحت حمایت عربستان در داخل یمن شود. به عبارت دیگر، به جای نبرد مستقیم و گسترده ارتش عربستان با نیروهای انصارالله، الگویی از جنگ نیابتی و داخلی با حمایت لجستیکی و هوایی ریاض دنبال خواهد شد تا هزینههای انسانی و نظامی مستقیم برای عربستان کاهش یابد، اما فشار بر صنعا حفظ شود.
- تضعیف توان نظامی و اقتصادی انصارالله از طریق تشدید محاصره و حملات هدفمند
- فعالسازی دوباره جبهههای داخلی با تجهیز گروههای همسو با ریاض
- افزایش چانهزنی سیاسی در هرگونه مذاکرات آتی از موضع فشار نظامی
فروپاشی کانالهای ارتباطی و بنبست سیاسی
یکی از هشدارهای جدی مطرحشده در گزارش نیویورک تایمز، از بین رفتن کانالهای ارتباطی است که طی سالهای گذشته میان دو طرف باز مانده بود. این کانالها، هرچند محدود و غیررسمی، نقش مهمی در جلوگیری از سوءتفاهم، مدیریت تنشهای مرزی و پیشبرد مذاکرات آتشبس ایفا میکردند.
اکنون به گفته این روزنامه، تداوم تنش و بیاعتمادی متقابل باعث شده این مسیرهای ارتباطی در آستانه فروپاشی قرار گیرند. در چنین شرایطی، خطر سوءمحاسبه و تشدید ناگهانی درگیریها به شدت افزایش مییابد.
در همین زمینه، محمد الباشا، تحلیلگر سیاسی مقیم واشنگتن و متخصص امور یمن، با لحنی صریح گفته است: «من در این مرحله هیچ راه حل سیاسی نمیبینم. جنگ اجتنابناپذیر است.» این اظهارنظر بازتابی از بدبینی گسترده در میان ناظران نسبت به امکان دستیابی به توافق پایدار در کوتاهمدت است.
موضع رسمی ریاض: تمایل به صلح همراه با آمادگی برای جنگ
در مقابل این ارزیابیهای بدبینانه، یک مقام سعودی که نخواسته نامش فاش شود، در گفتوگو با نیویورک تایمز ادعا کرده است که عربستان همچنان به صلح تمایل دارد، اما همزمان برای جنگ با یمن نیز آماده است. این دوگانگی در موضعگیری، تصویری از راهبرد ریاض ارائه میدهد که در آن، گزینه نظامی به عنوان اهرم فشار برای امتیازگیری سیاسی حفظ میشود، حتی اگر اولویت اعلامی، حلوفصل دیپلماتیک باشد.
ناظران معتقدند این پیام متناقض، هم خطاب به افکار عمومی بینالمللی و هم خطاب به صنعا مخابره میشود: ریاض میخواهد نشان دهد از درگیری گریزان نیست، اما مسئولیت تشدید تنش را متوجه طرف مقابل میداند.
چشمانداز پیشرو؛ خطر تکرار بحران انسانی
هشدار نیویورک تایمز درباره جنگ تازه در حالی مطرح میشود که یمن همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان را تجربه میکند. هرگونه تشدید درگیریها میتواند به معنای بازگشت حملات هوایی گسترده، تشدید محاصره بنادر و فرودگاهها، اختلال در ارسال کمکهای بشردوستانه و موج جدیدی از آوارگی باشد.
تجربه یک دهه گذشته نشان داده است که هیچیک از طرفین قادر به تحمیل پیروزی قاطع نظامی نیستند و هزینه اصلی چنین جنگی را غیرنظامیان میپردازند. از این رو، حتی در میان حامیان فشار بر انصارالله نیز تردیدهای جدی درباره کارآمدی گزینه نظامی وجود دارد.
با این حال، تا زمانی که کانالهای گفتوگو ترمیم نشود و ارادهای جدی برای رفع محاصره و رسیدگی به ریشههای سیاسی بحران شکل نگیرد، سایه جنگ همچنان بر فراز مرزهای عربستان و یمن باقی خواهد ماند؛ سایهای که به گفته تحلیلگران، هر لحظه ممکن است به واقعیت تبدیل شود.
نظرات (0)