صندوق ملی مسکن با انتشار جزئیات عملکرد مالی خود در حوزه زیرساخت‌ها، از تخصیص منابع قابل توجه برای تکمیل خدمات پشتیبان پروژه‌های مسکونی خبر داد. رئیس هیات عامل این صندوق تاکید کرد که رویکرد جدید صندوق، تمرکز بر تامین مالی فرایندی و هدفمند زیرساخت‌ها متناسب با پیشرفت واقعی پروژه‌هاست.

همراهی صندوق با سیاست‌های وزارت راه و شهرسازی

خسرو مختاری، رئیس هیات عامل صندوق ملی مسکن، با تاکید بر اینکه این صندوق حامی و همراه سیاست‌های وزارت راه و شهرسازی است، گفت: استفاده حداکثری از اطلاعات سامانه تم (سامانه طرح‌های حمایتی مسکن) در دستور کار قرار گرفته است. بر این اساس، برنامه‌ریزی و اقدام برای تامین مالی پروژه‌های مسکن و همچنین پروژه‌های زیربنایی، بر مبنای سرانه تعیین‌شده و داده‌های دقیق این سامانه انجام می‌شود.

وی افزود: هدف اصلی، ایجاد انضباط مالی و هدایت منابع به سمت پروژه‌هایی است که بیشترین نیاز و آمادگی را برای تکمیل دارند تا از پراکندگی اعتبارات و اتلاف منابع جلوگیری شود.

تغییر رویکرد؛ از حمایت تک‌پروژه به حمایت فرایندی

مختاری با اشاره به تغییر رویکرد صندوق در نحوه تخصیص منابع، توضیح داد: در گذشته حمایت‌ها بیشتر به شکل موردی و بر اساس تک‌پروژه انجام می‌شد، اما در رویکرد جدید، تخصیص منابع به صورت فرایندی و از طریق شرکت‌های خدمات‌رسان انجام خواهد شد.

به گفته وی، این حمایت مالی از طریق دستگاه‌ها و شرکت‌های مسئول تامین زیرساخت مانند شرکت‌های آب و فاضلاب و توزیع نیروی برق و متناسب با میزان پیشرفت فیزیکی پروژه‌ها صورت می‌گیرد. این سازوکار به‌ویژه شامل پروژه‌هایی می‌شود که در آستانه تحویل به متقاضیان قرار دارند و تکمیل خدمات زیربنایی آنها برای سکونت‌پذیری ضروری است.

این تغییر باعث می‌شود منابع به شکل مرحله‌ای و قابل نظارت تزریق شود و شرکت‌های خدمات‌رسان بتوانند بر اساس اولویت و پیشرفت کار، زیرساخت‌های آب، برق، فاضلاب و سایر خدمات روبنایی را تکمیل کنند.

کارنامه چهار ساله؛ ۲۶ همت برای بیش از ۵۳۱ هزار واحد

رئیس هیات عامل صندوق ملی مسکن با تشریح عملکرد چهار سال گذشته صندوق اظهار کرد: در این مدت بیش از ۲۶ هزار میلیارد تومان (۲۶ همت) در حوزه زیرساخت‌ها از سوی صندوق ملی مسکن اختصاص یافته است.

وی ادامه داد: این اعتبار بر اساس سرانه تعیین‌شده از سوی سازمان برنامه و بودجه و با هماهنگی شرکت‌های خدمات‌رسان توزیع شده و در نتیجه، ۵۳۱ هزار و ۲۶۱ واحد مسکونی از این حمایت‌ها بهره‌مند شده‌اند.

مختاری میانگین حمایت مالی صندوق از بخش زیرساخت به ازای هر واحد مسکونی را حدود ۵۰ میلیون تومان عنوان کرد و گفت: بدون احتساب تعدیل‌های قیمتی، به طور متوسط در طول این چهار سال برای هر واحد مسکونی حدود ۵۰ میلیون تومان از منابع صندوق برای ایجاد و تکمیل زیرساخت‌ها هزینه شده است. این رقم نشان‌دهنده سهم قابل توجه صندوق در کاهش بار مالی پروژه‌های حمایتی و کمک به تکمیل خدمات پایه است.

حرکت به سوی شفافیت؛ محاسبه حمایت بر اساس کد ملی

یکی از محورهای مهم اصلاح روش‌ها در صندوق ملی مسکن، تغییر مبنای محاسبه و تخصیص حمایت‌هاست. مختاری در این باره توضیح داد: در گذشته به دلیل آنکه تخصیص منابع بر اساس کد پروژه انجام می‌شد، محاسبه دقیق سرانه بهره‌مندی هر فرد از حمایت‌ها امکان‌پذیر نبود و تصویر شفافی از میزان برخورداری واقعی متقاضیان به دست نمی‌آمد.

وی افزود: در رویکرد جدید تلاش می‌شود عملکرد و میزان حمایت صندوق به ازای هر فرد و بر مبنای کد ملی محاسبه و ثبت شود. این اقدام شفافیت را افزایش می‌دهد، امکان پایش دقیق‌تر توزیع منابع را فراهم می‌کند و از هم‌پوشانی یا تمرکز نامتوازن حمایت‌ها جلوگیری خواهد کرد. استفاده از اطلاعات سامانه تم نیز این مسیر را هموارتر کرده و امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر بر اساس نیاز واقعی خانوارها را فراهم ساخته است.

کاهش هزینه مبادله و تقویت قدرت انتخاب متقاضیان

رئیس هیات عامل صندوق ملی مسکن با تشریح راهبردهای آتی صندوق برای مدیریت بهینه منابع، گفت: صندوق تلاش می‌کند با اصلاح روش‌ها، استفاده از صرفه ناشی از مقیاس، حمایت هدفمند از انبوه‌سازی و بهره‌گیری از ظرفیت سرمایه‌گذاران و سازندگان توانمند، هزینه‌های تمام‌شده به‌ویژه هزینه مبادله را کاهش دهد.

وی تاکید کرد: در کنار مدیریت سمت عرضه، توجه به سمت تقاضا نیز در اولویت است. افزایش قدرت پس‌انداز و تقویت قدرت انتخاب متقاضیان از جمله اهدافی است که صندوق با ابزارهای مالی و حمایتی دنبال می‌کند تا متقاضیان واقعی مسکن بتوانند با شرایط مناسب‌تر به واحد مسکونی دسترسی پیدا کنند.

به گفته مختاری، ترکیب این دو رویکرد یعنی کاهش هزینه‌های ساخت و زیرساخت از یک سو و تقویت توان اقتصادی خانوارها از سوی دیگر، می‌تواند به پایداری طرح‌های حمایتی مسکن و تسریع در تحویل واحدها کمک کند و در نهایت به خانه‌دار شدن اقشار هدف منجر شود.