کاخ سفید اعلام کرد در حال حاضر هیچ روند مذاکراتی میان ایران و ایالات متحده در جریان نیست و واشنگتن تا دریافت سیگنال روشن و معنادار از تهران برای حضور جدی پای میز گفت‌وگو، برنامه‌ای برای ازسرگیری مذاکرات ندارد.

این موضع را کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز جمعه در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز مطرح کرده است. به گزارش تابناک به نقل از فاکس نیوز، او تأکید کرده است که دولت آمریکا در مقطع فعلی کانال گفت‌وگوی فعالی با طرف ایرانی ندارد.

شرط کاخ سفید برای بازگشت به میز مذاکره

لویت در این مصاحبه گفته است: «در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای در جریان نیست و این وضعیت تا زمانی ادامه خواهد داشت که رئیس‌جمهور احساس کند طرف ایرانی به شکلی جدی و معنادار پای میز مذاکره حاضر می‌شود. ما هنوز چنین نشانه‌ای را مشاهده نکرده‌ایم.»

این اظهارات در حالی مطرح شده که طی هفته‌های اخیر گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال تماس‌های غیرمستقیم یا زمینه‌سازی برای گفت‌وگو میان دو طرف در رسانه‌ها منتشر شده بود. سخنگوی کاخ سفید با تکذیب وجود چنین روندی، توپ را در زمین تهران دانست و هرگونه تغییر در وضعیت فعلی را منوط به آنچه «اراده جدی ایران» خواند، عنوان کرد.

ادعای تغییر راهبرد از عملیات نظامی به فشار اقتصادی

سخنگوی کاخ سفید که به گفته رسانه‌ها روزهای پایانی مسئولیت خود را سپری می‌کند، در بخش دیگری از اظهاراتش مدعی شد که واشنگتن پس از آنچه «عملیات خشم حماسی» برای تضعیف توان نظامی ایران نامید، اکنون راهبرد خود را بر «طرد اقتصادی» متمرکز کرده است.

به ادعای او، هدف از این راهبرد جدید وارد کردن فشار مضاعف بر اقتصاد ایران است. لویت جزئیات بیشتری درباره مصادیق این سیاست ارائه نکرد اما تأکید کرد که دولت آمریکا این رویکرد را به عنوان ابزار اصلی فشار در دستور کار قرار داده است.

او همچنین مدعی شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همچنان همه گزینه‌ها را در قبال ایران روی میز نگه داشته است؛ جمله‌ای که در ادبیات کاخ سفید معمولاً به معنای باز بودن مسیرهای دیپلماتیک، اقتصادی و همچنین تهدید به اقدام‌های سخت‌تر تعبیر می‌شود.

سفر نخست‌وزیر قطر به تهران در میانه تنش‌ها

همزمان با این موضع‌گیری از واشنگتن، تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای نیز ادامه دارد. شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، روز ۲۷ اوت به تهران سفر کرد و با عباس عراقچی وزیر امور خارجه، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور و محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار و گفت‌وگو کرد.

بر اساس اعلام وزارت امور خارجه قطر، محور رایزنی‌های آل ثانی با عراقچی شامل بررسی یک چارچوب موقت پیشنهادی بوده است؛ چارچوبی که به گفته دوحه، ایجاد یک کریدور کشتیرانی مشترک موقت از طریق تنگه هرمز و اجرای یک پروژه مشترک برای پاکسازی مین در این آبراه راهبردی را در بر می‌گیرد.

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، همواره در کانون نگرانی‌های امنیتی و اقتصادی قرار داشته و هرگونه طرح برای ایمن‌سازی کشتیرانی و کاهش خطرات در آن، از نظر کشورهای حاشیه خلیج فارس و شرکای بین‌المللی اهمیت ویژه‌ای دارد.

پیام واشنگتن و نگاه تهران

اظهارات اخیر کاخ سفید نشان می‌دهد دولت آمریکا در تلاش است ضمن تکذیب هرگونه مذاکره پنهانی، تصویر یک سیاست فشار حداکثری مرحله‌بندی‌شده را به نمایش بگذارد؛ مرحله‌ای که به گفته سخنگو از حوزه نظامی به حوزه اقتصاد منتقل شده است.

این در حالی است که ایران بارها اعلام کرده هرگونه گفت‌وگو باید بر اساس احترام متقابل، رفع تحریم‌ها و پایبندی طرف مقابل به تعهدات باشد. مقام‌های ایرانی همچنین تأکید دارند که فشار اقتصادی و تهدید، پیش‌شرط مناسبی برای آغاز مذاکرات معنادار نیست.

ناظران معتقدند تکذیب رسمی مذاکرات از سوی کاخ سفید لزوماً به معنای نبود کانال‌های غیررسمی یا میانجی‌گری کشورهای ثالث مانند قطر و عمان نیست، اما دست‌کم نشان می‌دهد واشنگتن فعلاً تمایلی به علنی کردن یا تأیید هرگونه تماس ندارد و ترجیح می‌دهد با ادبیات «فشار اقتصادی» و «همه گزینه‌ها روی میز است» موضع بازدارندگی خود را حفظ کند.

با توجه به سفر مقام ارشد قطری به تهران و طرح پیشنهادی مرتبط با تنگه هرمز، به نظر می‌رسد دوحه همچنان نقش میانجی و تسهیل‌گر را دنبال می‌کند؛ نقشی که در سال‌های گذشته نیز در انتقال پیام‌ها و نزدیک کردن دیدگاه‌ها میان تهران و واشنگتن پررنگ بوده است.