مرکز آمار ایران最新 گزارش خود از شاخص قیمت مصرفکننده در مرداد ماه ۱۴۰۵ را منتشر کرد؛ گزارشی که تصویر نگرانکنندهای از تداوم روند صعودی تورم و فشار فزاینده بر معیشت خانوارها ارائه میدهد. بر اساس این دادهها، تورم سالانه کل کشور به ۶۹.۹ درصد رسیده، تورم نقطهبهنقطه ۸۹ درصد ثبت شده و تورم ماهانه نیز ۳.۴ درصد اعلام شده است.
شاخص کل به ۷۰۰ واحد رسید
بر اساس اعلام مرکز آمار، شاخص قیمت مصرفکننده خانوارهای کشور در مرداد ماه ۱۴۰۵ به عدد ۷۰۰.۱ رسیده است. این شاخص نسبت به ماه قبل ۳.۴ درصد رشد را نشان میدهد و در مقایسه با مرداد ماه سال گذشته ۸۹ درصد افزایش یافته است. همچنین در ۱۲ ماهه منتهی به مرداد امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل، شاخص ۶۹.۹ درصد رشد داشته که همان نرخ تورم سالانه محسوب میشود.
منظور از تورم نقطهبهنقطه، درصد تغییر شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل است؛ به این معنا که خانوارهای کشور در مرداد ۱۴۰۵ به طور میانگین ۸۹ درصد بیشتر از مرداد ۱۴۰۴ برای خرید مجموعهای یکسان از کالاها و خدمات هزینه کردهاند. این نرخ نسبت به تیر ماه ۱.۱ واحد درصد افزایش داشته که نشاندهنده شتابگیری دوباره تورم سالانه در مقیاس نقطهای است.
تورم ماهانه؛ خوراکیها پیشتاز گرانی
تورم ماهانه که بیانگر تغییرات قیمت نسبت به ماه قبل است، در مرداد ماه ۳.۴ درصد ثبت شد. این در حالی است که تورم ماهانه تیر ماه ۳.۱ درصد بود و به این ترتیب شتاب ماهانه قیمتها نیز افزایش یافته است.
به تفکیک گروههای اصلی، تورم ماهانه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» در مرداد ۳.۶ درصد و گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» ۳.۳ درصد بوده است. مقایسه این ارقام با تیر ماه نشان میدهد فشار خوراکیها بیشتر شده است؛ در تیر ماه تورم ماهانه خوراکیها ۲.۵ درصد و کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۳.۶ درصد بود. به عبارت دیگر، در مرداد سهم اصلی رشد قیمتها از سمت مواد خوراکی بوده و این موضوع مستقیماً سفره خانوار را تحت تأثیر قرار داده است.
رکوردداران تورم؛ دخانیات و خوراکیها در صدر
بر اساس گزارش مرکز آمار، همچنان گروههای «دخانیات» و «خوراکیها و آشامیدنیها» در صدر جدول تورمی قرار دارند. در مرداد ماه، تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها به ۱۲۷.۵ درصد رسیده است؛ عددی که بیش از ۳۸ واحد درصد بالاتر از میانگین تورم نقطهای کل کشور است و عمق گرانی مواد غذایی را نشان میدهد.
این جهش قیمتی در کالاهای اساسی به معنای کاهش قدرت خرید واقعی خانوارها، بهویژه در تأمین نیازهای روزمره است. وقتی بیش از نیمی از سبد هزینه دهکهای پایین به خوراک و آشامیدنی اختصاص دارد، تورم ۱۲۷ درصدی این گروه، فشار تورمی نامتناسبی را بر اقشار کمدرآمد وارد میکند.
شکاف تورمی دهکها عمیقتر شد
یکی از نکات کلیدی گزارش مرداد، وضعیت تورم در میان دهکهای هزینهای است. نرخ تورم سالانه برای کل کشور ۶۹.۹ درصد اعلام شده، اما دامنه تغییرات آن در میان دهکها قابل توجه است؛ به طوری که کمترین تورم سالانه با ۶۷.۶ درصد مربوط به دهک دهم (ثروتمندترین دهک) و بیشترین آن با ۷۸.۳ درصد مربوط به دهک دوم بوده است.
بر همین اساس، فاصله تورمی دهکها در مرداد به ۱۰.۷ واحد درصد رسیده که نسبت به ماه قبل (۹.۶ واحد درصد) ۱.۱ واحد درصد افزایش داشته است. افزایش این فاصله به معنای نابرابری بیشتر در تحمل بار تورم است؛ به این ترتیب که خانوارهای کمدرآمد به دلیل سهم بالاتر کالاهای خوراکی و اساسی در سبد مصرف، تورم بالاتری را لمس میکنند، در حالی که دهکهای پردرآمد با سهم بیشتر خدمات و کالاهای بادوام، فشار کمتری را متحمل میشوند.
معنای اعداد برای اقتصاد خانوار
رسیدن شاخص به بالای ۷۰۰ واحد، رسیدن تورم سالانه به مرز ۷۰ درصد و ثبت تورم نقطهای ۸۹ درصدی، همگی نشانهای از ماندگاری انتظارات تورمی بالا در اقتصاد است. رشد همزمان تورم ماهانه و نقطهبهنقطه نشان میدهد که نهتنها سطح عمومی قیمتها نسبت به سال گذشته بسیار بالاتر است، بلکه روند ماهانه نیز هنوز نزولی نشده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند تداوم تورم بالای خوراکیها، علاوه بر عوامل سمت عرضه و هزینه تولید، تحت تأثیر نرخ ارز، هزینه حملونقل و انتظارات تورمی نیز قرار دارد. تا زمانی که تورم خوراکیها در سطوح بالای ۱۰۰ درصد باقی بماند، کنترل تورم عمومی بدون مهار قیمت مواد غذایی دشوار خواهد بود.
در مجموع، گزارش مرداد ۱۴۰۵ مرکز آمار بار دیگر ضرورت سیاستگذاری متمرکز بر کنترل قیمت کالاهای اساسی، تقویت حمایتهای معیشتی هدفمند برای دهکهای پایین و پیگیری سیاستهای پولی ضدتورمی را پررنگ میکند؛ چراکه ادامه شکاف ۱۰ درصدی میان دهکها میتواند پیامدهای اجتماعی و رفاهی گستردهتری به همراه داشته باشد.
نظرات (0)