مدیرکل حفاظت محیط زیست استان فارس از برداشتن گام‌های تازه برای حفاظت فناورانه از تالاب‌های این استان خبر داد؛ اقداماتی که با هدف پایش مستمر، جبران کمبود نیروی انسانی و ارتقای توان نظارتی در زیست‌بوم‌های حساس دنبال می‌شود. به گفته لیلا تاجگردون، تاکنون هفت تالاب فارس به سامانه‌های تصویری پایش آنلاین مجهز شده‌اند و ایجاد یک مرکز متمرکز برای رصد وضعیت تالاب‌ها نیز در دستور پیگیری قرار دارد.
تجهیز ۷ تالاب به سامانه پایش تصویری
تاجگردون در نشستی با نمایندگان تشکل‌های مردم‌نهاد محیط‌زیستی فارس که هم‌زمان با هفته دولت و به مناسبت روز تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی برگزار شد، توسعه پایش آنلاین را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دو سال گذشته این اداره کل توصیف کرد. او تأکید کرد که تجهیز هفت تالاب به دوربین‌های پایش، امکان ثبت و انتقال لحظه‌ای تصاویر و داده‌های محیطی را فراهم کرده و زمینه را برای تحلیل دقیق‌تر تغییرات اکولوژیک مهیا ساخته است.
به گفته وی، راه‌اندازی مرکز پایش تالاب‌های فارس می‌تواند حلقه تکمیلی این طرح باشد؛ مرکزی که با تمرکز داده‌های تصویری و محیطی، پایش مستمر، تصمیم‌گیری سریع و بهره‌گیری بهتر از تجهیزات نوین را ممکن می‌کند و در عین حال بخشی از محدودیت‌های ناشی از کمبود محیط‌بان و نیروی کارشناسی را کاهش می‌دهد.
پیگیری خرید پهپادهای تخصصی برای حفاظت میدانی
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس از برنامه‌ریزی برای تأمین پهپادهای تخصصی به‌عنوان بخش دیگری از تحول فناورانه در مدیریت مناطق تحت حفاظت خبر داد. او استفاده از فناوری‌های نوین را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای مدیریت نوین محیط زیست دانست و گفت: پایش هوایی، کنترل عرصه‌های وسیع و صعب‌العبور و واکنش سریع به تهدیدها، بدون ابزارهایی مانند پهپاد و سامانه‌های ارتباطی پیشرفته، کارایی لازم را نخواهد داشت.
در همین راستا، توسعه شبکه ارتباطی بی‌سیم، تقویت پاسگاه‌های محیط‌بانی، راه‌اندازی نیروگاه خورشیدی اداره کل و افزایش تجهیزات پایش از جمله اقدامات زیرساختی است که در ماه‌های اخیر اجرا یا در حال تکمیل است. همچنین ایجاد مرکز گردهمایی و توجیهی اطفای حریق در پارک ملی بمو و توسعه زیرساخت‌های اقامتی محیط‌بانی، بخشی از بسته تقویت توان عملیاتی یگان حفاظت عنوان شد.
حقابه تالاب‌ها و نقشه راه احیای بختگان
تاجگردون پیگیری حقابه تالاب‌ها را از مطالبات مستمر و جدی اداره کل برشمرد و یادآور شد هرچند میزان آب تخصیص‌یافته در مقایسه با نیاز آبی واقعی تالاب‌های فارس همچنان محدود است، اما تداوم مطالبه و پیگیری حقوقی و فنی آن برای پایداری زیست‌بوم‌ها حیاتی است.
او به ابلاغ سند ملی نقشه راه احیای تالاب بختگان با محوریت دانشگاه شیراز اشاره کرد و گفت: فعال شدن دبیرخانه این طرح و ادامه روند تعیین و تثبیت حریم و بستر تالاب‌ها، از اقدامات محوری برای جلوگیری از تصرف، کاهش فشارهای انسانی و فراهم کردن بستر احیای تدریجی این تالاب بین‌المللی است. به گفته وی، اختصاص ردیف بودجه مستقل برای حفاظت و احیای ذخایر ژنتیکی و زیستگاه‌های ارژن و پریشان نیز از دیگر حمایت‌های مهم برای صیانت از مناطق ارزشمند استان به شمار می‌رود.
تجربه فلامینگوهای بختگان؛ الگوی تصمیم مبتنی بر مشارکت
بخش دیگری از سخنان مدیرکل به تجربه اخیر درباره جوجه‌های فلامینگو در تالاب بختگان اختصاص داشت؛ موضوعی که به گفته او نمونه‌ای روشن از اهمیت اتکا به دانش بومی و نظر تشکل‌های مردمی در تصمیم‌های حفاظتی است. پس از بروز نگرانی‌ها درباره وضعیت جوجه‌ها، سوابق و مستندات دو دهه گذشته بررسی و نشست‌های تخصصی با تشکل‌ها و افراد آشنا به منطقه برگزار شد.
نتیجه این بررسی‌ها، انتخاب رویکرد عدم مداخله مستقیم در زیستگاه همراه با پایش مستمر بود. بر این اساس، از اسفندماه تا تیرماه روند جابه‌جایی و وضعیت جوجه‌ها با همکاری نیروهای محیط زیست و با تکیه بر گزارش‌های جوامع محلی به‌صورت مستمر رصد شد. تاجگردون این فرآیند را نمونه‌ای از مشارکت واقعی در تصمیم‌سازی دانست و تأکید کرد: گفت‌وگو، تبادل اطلاعات و استفاده از تجربه‌های میدانی می‌تواند به تصمیم‌هایی دقیق‌تر، کم‌هزینه‌تر و مستندتر در حوزه حفاظت منجر شود و جایگاه تشکل‌ها و جوامع محلی باید در تمام مراحل تصمیم‌گیری و اجرا پررنگ باشد.
آمادگی برای فصل حریق؛ هزار کیلومتر آتش‌بُر در فارس
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به برنامه‌های پیشگیرانه برای فصل حریق، از آغاز اقدامات آمادگی از اسفندماه خبر داد. به گفته او، امسال نزدیک به هزار کیلومتر آتش‌بُر در مناطق مستعد ایجاد شده است؛ رقمی که در سال گذشته حدود ۴۰۰ کیلومتر بود. با وجود شرایط سخت در برخی ارتفاعات و مناطق صعب‌العبور، گستره و تعداد حریق‌ها در سال جاری نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.
ساماندهی و گروه‌بندی جوامع محلی برای واکنش سریع، تجهیز شهرستان‌ها به لوازم انفرادی اطفای حریق و جلب همکاری منسجم دستگاه‌های اجرایی از دیگر محورهای این برنامه بود. تاجگردون گفت با طرح موضوع در شورای حفظ حقوق عامه، همکاری دستگاه‌های اجرایی برای پشتیبانی از عملیات پیشگیری و اطفا منسجم‌تر شده و جوامع محلی در خط مقدم واکنش اولیه به آتش‌سوزی در عرصه‌های پیرامونی قرار گرفته‌اند.
پایش آلایندگی و معادن غرب شیراز
در حوزه محیط زیست انسانی، پیگیری مسائل مرتبط با فعالیت معادن در غرب شیراز و اقدامات کارگروه آلودگی هوا در دستور کار قرار دارد. مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس از ایجاد مرکز پایش و سنجش آلایندگی در منطقه ویژه اقتصادی استان خبر داد و توسعه زیرساخت‌های پایش آلاینده‌ها را از اولویت‌های اصلی این بخش دانست.
تشکل‌ها؛ بازوی تخصصی حفاظت
در ادامه این نشست، دبیر شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد محیط‌زیستی فارس با تشریح ظرفیت‌های موجود گفت: تشکل‌های استان فعالیت خود را در قالب کمیته‌های تخصصی از جمله حقوقی و قوانین، آب و تالاب، تنوع زیستی، صنایع و معادن، هوا و منابع طبیعی دنبال می‌کنند. مجید تقی‌خانی تقویت این ساختار را زمینه‌ساز مشارکت تخصصی‌تر در تصمیم‌سازی، ارائه پیشنهادهای کارشناسی و پیگیری مسائل محیط‌زیستی دانست و بر استمرار تعامل دوسویه با اداره کل تأکید کرد.
زهرا شفیعی سروستانی، رئیس اداره آموزش و مشارکت‌های مردمی اداره کل نیز با ارائه گزارشی از اقدامات دو سال اخیر در حوزه آموزش و جلب مشارکت مردمی، بر ضرورت همبستگی میان مردم و نهادهای دولتی تأکید کرد. او گفت: از آذرماه ۱۴۰۳ تا مردادماه ۱۴۰۵ تلاش شده است در کنار وظایف جاری، از ظرفیت تشکل‌ها، جوامع محلی و صاحب‌نظران برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر و اجرای مؤثرتر برنامه‌ها استفاده شود.
نمایندگان تشکل‌ها نیز در این نشست دیدگاه‌ها و دغدغه‌های خود را درباره موضوعاتی چون وضعیت منابع آب و آبشخورهای حیات‌وحش، مدیریت زیستگاه فلامینگوها، حفاظت یکپارچه از تالاب‌ها و ضرورت تداوم حضور تشکل‌ها در فرآیندهای تصمیم‌سازی مطرح کردند. یکی از نمایندگان با اشاره به افزایش جمعیت حیات‌وحش در محدوده فعالیت تشکل متبوع خود، خواستار تأمین پایدار منابع آبی و تقویت زیرساخت‌های آبرسانی به زیستگاه‌ها شد.
در پایان، مدیرکل و معاونان حفاظت محیط زیست فارس به پرسش‌های حاضران پاسخ دادند و بر تداوم نشست‌های مشترک، تقویت ارتباط دوسویه و بهره‌گیری از ظرفیت تشکل‌های مردمی در اجرای برنامه‌های حفاظتی استان تأکید کردند.
نظرات (0)