وزیر امور خارجه روسیه، ایالات متحده و اسرائیل را عامل اصلی وضعیت پرتنش کنونی در تنگه هرمز معرفی کرد و گفت ماجراجویی نظامی اخیر این دو بازیگر علیه ایران، امنیت یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان را به خطر انداخته است.

به گزارش منابع روسی، سرگئی لاوروف روز جمعه در گفت‌وگو با شبکه «آربی‌سی» با اشاره به تحولات اخیر غرب آسیا تصریح کرد که تا پیش از جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، هیچ اختلالی در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز وجود نداشت و این مسیر حیاتی بدون هیچ محدودیتی فعال بود.

تنگه هرمز پیش از جنگ بدون مشکل بود

لاوروف در این مصاحبه که خبرگزاری اسپوتنیک بخش‌هایی از آن را منتشر کرده، یادآور شد تا قبل از حمله نظامی به ایران، حتی بحثی درباره اعمال هزینه یا عوارض برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز مطرح نبود. به گفته رئیس دستگاه دیپلماسی روسیه، شرایط عادی و باثبات حاکم بر این آبراه نشان می‌داد که امنیت دریانوردی در خلیج فارس و دریای عمان به شکل طبیعی تأمین می‌شد.

وی افزود: «البته ما هم نمی‌خواهیم برای عبور از تنگه هرمز هزینه‌ای وضع شود، اما این موضوع جای بحث بیشتری دارد.» این جمله لاوروف به گمانه‌زنی‌های اخیر درباره احتمال وضع عوارض از سوی ایران برای کشتی‌های عبوری اشاره دارد؛ موضوعی که پس از تشدید تنش‌ها و تهدیدات متقابل در منطقه مطرح شده است.

ایران منافع و غرور ملی خود را نشان داد

وزیر خارجه روسیه در ادامه تأکید کرد که پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل، تهران به روشنی نشان داد که دارای منافع ملی، غرور ملی و سنت‌های ریشه‌دار است و در برابر فشار و تهدید خارجی کوتاه نمی‌آید. لاوروف گفت واکنش ایران، بازتاب طبیعی کشوری است که حاکمیت و عزت ملی خود را خط قرمز می‌داند.

به گفته او، اقدام نظامی علیه ایران نه‌تنها به بی‌ثباتی در تنگه هرمز دامن زده، بلکه جایگاه مدافعان بازدارندگی را نیز تقویت کرده است. لاوروف توضیح داد که این تجاوز، موضع کسانی را که سال‌ها هشدار می‌دادند بدون برخورداری از سلاح هسته‌ای همواره در معرض آزار و فشار قدرت‌های بزرگ خواهند بود، به شدت تقویت کرده است.

پیامدهای حمله به ایران برای امنیت دریانوردی

تنگه هرمز به عنوان باریک‌ترین گذرگاه دریایی خلیج فارس، روزانه میزبان عبور بخش بزرگی از نفت و گاز صادراتی جهان است. هرگونه ناامنی در این آبراه مستقیماً بر بازار جهانی انرژی، قیمت نفت و امنیت کشتیرانی بین‌المللی اثر می‌گذارد. کارشناسان معتقدند اظهارات لاوروف از نگاه مسکو، مسئولیت هرگونه اختلال در این مسیر را متوجه سیاست‌های تنش‌زای واشنگتن و تل‌آویو می‌داند نه تهران.

مسکو بارها تأکید کرده که راه‌حل بحران‌های غرب آسیا نه از مسیر نظامی، بلکه از طریق گفت‌وگو و احترام به حقوق بین‌الملل و حاکمیت کشورها می‌گذرد. موضع اخیر لاوروف نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود؛ جایی که روسیه می‌کوشد خود را حامی ثبات و امنیت جمعی در منطقه معرفی کند.

تأکید بر دیپلماسی جمعی برای کاهش تنش

لاوروف پیش از این مصاحبه، در تماس تلفنی با وزیر خارجه مصر نیز بر ضرورت تشدید تلاش‌های سیاسی و دیپلماتیک جمعی برای کاهش تنش‌ها در غرب آسیا تأکید کرده بود. به گفته وزارت خارجه روسیه، دو طرف در این گفت‌وگو بر لزوم ایجاد پایه‌ای قابل اعتماد برای تضمین امنیت پایدار منطقه و جلوگیری از گسترش درگیری‌ها توافق نظر داشتند.

این رایزنی در حالی انجام شد که نگرانی‌ها از سرایت تنش تنگه هرمز به دیگر آبراه‌ها و مسیرهای تجاری منطقه افزایش یافته و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز نسبت به پیامدهای اقتصادی و امنیتی ادامه درگیری هشدار داده‌اند.

به نظر می‌رسد مسکو با برجسته کردن نقش آمریکا و اسرائیل در به‌وجود آمدن وضعیت فعلی، تلاش می‌کند فشار دیپلماتیک بر این دو بازیگر را افزایش دهد و در عین حال از حق ایران برای دفاع از منافع ملی خود در برابر تجاوز خارجی حمایت کند. لاوروف تلویحاً هشدار داده که ادامه رویکرد تقابلی غرب علیه تهران، می‌تواند محاسبات امنیتی بسیاری از کشورها درباره بازدارندگی را تغییر دهد.