رئیسجمهوری آمریکا بار دیگر با تکرار ادعاهای پیشین خود درباره وضعیت تنگه هرمز تلاش کرد تصویری از برتری واشنگتن در تحولات اخیر منطقه ارائه دهد؛ تصویری که به گفته ناظران بیشتر ناظر بر مصرف رسانهای و داخلی است تا واقعیتهای میدانی تردد دریایی.
به گزارش خبرگزاری مهر، دونالد ترامپ در مصاحبه با تارنمای آکسیوس مدعی شد تنگه هرمز باز است و آمریکا در معادلات مرتبط با این آبراه دست بالا را دارد. او همچنین گفت ایران نمیخواهد دوباره هدف حمله آمریکا قرار بگیرد و پاسخ تهران به واشنگتن را «بسیار متواضعانه» توصیف کرد.
ترامپ در گفتوگو با آکسیوس چه گفت؟
ترامپ در این مصاحبه با هدف به حاشیه راندن روایت شکست آمریکا در تقابل اخیر با ایران، گفت: «ایرانیها نمیخواهند ما دوباره به آنها حمله کنیم و این اصل مطلب است.» او در ادامه و بدون ارائه جزئیات یا شواهد فنی، ادعا کرد: «تنگه هرمز باز است.»
رئیسجمهوری آمریکا افزود که واشنگتن در «نبرد هرمز» دست برتر را حفظ کرده و واکنش ایران به اقدامات آمریکا محدود و کنترلشده بوده است. این بخش از اظهارات او با ادبیاتی تبلیغاتی بیان شد و به سرعت در رسانههای آمریکایی بازتاب یافت.
دادههای دریانوردی چه میگویند؟
در مقابل این روایت سیاسی، مجموعههای تخصصی رصد و ردیابی کشتیها و موسسات بینالمللی تحلیل ترافیک دریایی در روزهای گذشته از محدود شدن تردد و احتیاط فزاینده شرکتهای کشتیرانی در عبور از تنگه هرمز خبر دادهاند.
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، روزانه میزبان عبور بخش قابل توجهی از نفت و گاز مایع صادراتی است و هرگونه نااطمینانی امنیتی به سرعت بر حق بیمه کشتیها، نرخ حمل و الگوی حرکت نفتکشها اثر میگذارد. به همین دلیل، دادههای سامانههای AIS و گزارش شرکتهای بیمه دریایی معمولا دقیقترین شاخص برای سنجش وضعیت واقعی آبراه محسوب میشوند، نه اظهارات سیاسی.
ناظران میگویند تناقض میان ادعای «باز بودن کامل» و گزارشهای میدانی درباره کاهش تردد، نشان میدهد که اظهارات ترامپ بیش از آنکه توصیفی فنی از وضعیت کشتیرانی باشد، پیامی سیاسی برای افکار عمومی داخلی و خارجی است.
پیام داخلی و انتخاباتی
زمانبندی این مصاحبه نیز مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است. به نوشته مهر، ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره تلاش میکند با «روایت پیروزی» در پرونده ایران، پایگاه رأی جمهوریخواهان را تقویت کند و از فشار افکار عمومی درباره هزینهها و پیامدهای تنش اخیر بکاهد.
از این منظر، تأکید بر گزارههایی مانند «دست برتر آمریکا» و «پاسخ متواضعانه تهران» کارکردی تبلیغاتی دارد و تلاشی است برای انحراف توجه از ارزیابیهای مستقل درباره نتایج واقعی تقابل نظامی و دیپلماتیک هفتههای گذشته.
تکرار الگوی ادعاهای بزرگ
این نخستین بار نیست که ترامپ ادعاهایی فراتر از عرف دیپلماتیک مطرح میکند. او پیش از این نیز اظهارات جنجالی درباره موضوعات سرزمینی و الحاق یا اعمال نفوذ بر مناطقی از جمله گرینلند، کانادا و ونزوئلا را بر زبان آورده بود؛ اظهاراتی که عموما با واکنش منفی دولتها و تردید کارشناسان حقوق بینالملل مواجه شد.
منتقدان میگویند تکرار ادعاهای بزرگ و اثباتنشده به سبک خاص ترامپ، بخشی از راهبرد ارتباطی اوست: ساختن تیترهای بزرگ برای پوشش رسانهای، حتی اگر با دادههای فنی و گزارشهای نهادهای تخصصی همخوانی نداشته باشد. در پرونده تنگه هرمز نیز به نظر میرسد همین الگو تکرار شده است؛ ادعای باز بودن کامل آبراه بدون استناد به آمار تردد، در برابر گزارشهای مستندی که از احتیاط و محدودیت عبور کشتیها حکایت دارند.
در نهایت، آنچه برای بازار انرژی و امنیت کشتیرانی تعیینکننده است، نه تکرار یک جمله در مصاحبه سیاسی، بلکه تداوم دادههای قابل راستیآزمایی از حرکت نفتکشها، تصمیم شرکتهای بیمه و ارزیابی نهادهای بینالمللی دریانوردی است؛ دادههایی که تا این لحظه تصویر محتاطانهتری از وضعیت تنگه هرمز ارائه میدهند.
نظرات (0)