سازمان همکاری اسلامی دبیرکل جدید خود را شناخت. شورای وزیران امور خارجه این سازمان در نشستی فوق‌العاده که در مقر دبیرخانه در شهر جده عربستان برگزار شد، «اسماعیل ولد الشیخ احمد» دیپلمات کهنه‌کار موریتانیایی را برای یک دوره پنج‌ساله به عنوان دبیرکل برگزید؛ انتخابی که با هدف احیای نقش‌آفرینی مؤثرتر این نهاد در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی صورت گرفته است.

انتخاب در نشست فوق‌العاده جده

به گزارش منابع خبری به نقل از شبکه روسیا الیوم، اعضای شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی در جلسه فوق‌العاده جده بر سر انتخاب ولد الشیخ احمد به اجماع رسیدند. بر اساس منشور سازمان، دبیرکل با رأی این شورا برای پنج سال انتخاب می‌شود و امکان تمدید یک دوره دیگر نیز وجود دارد. دوره جدید از زمان تحویل مسئولیت از دبیرکل پیشین آغاز خواهد شد و ناظران آن را فرصتی برای بازتعریف مأموریت‌های سازمان در شرایط پرتحول کنونی می‌دانند.

مقر اصلی سازمان همکاری اسلامی از زمان تأسیس در سال ۱۹۶۹ میلادی در جده مستقر است و امروز ۵۷ کشور عضو دارد. این سازمان پس از سازمان ملل متحد، دومین نهاد بزرگ بین‌دولتی محسوب می‌شود و تصمیم‌گیری درباره دبیرکلی آن همواره از حساس‌ترین موضوعات در اجلاس‌های وزرای خارجه بوده است.

پیام دبیرکل جدید: سازمانی حاضرتر و تأثیرگذارتر

ولد الشیخ احمد که متولد سال ۱۹۶۰ است، بلافاصله پس از اعلام انتخاب خود در سخنانی از اعتماد کشورهای عضو قدردانی کرد و گفت نزدیک به دو میلیارد مسلمان در سراسر جهان انتظار دارند سازمان همکاری اسلامی «حاضرتر و تأثیرگذارتر» از گذشته عمل کند.

وی تأکید کرد که این سازمان باید بتواند به شکل ملموس‌تری در خدمت مسائل جوامع مسلمان باشد، از منافع مشروع آنان دفاع کند و در ساختن آینده‌ای مبتنی بر امنیت، صلح و کرامت انسانی نقش فعال‌تری ایفا کند. به گفته او، تحقق این چشم‌انداز نیازمند ارتقای هماهنگی میان اعضا، تقویت دیپلماسی جمعی و افزایش تعامل سازنده با جامعه جهانی است.

فلسطین؛ مسئله محوری و تعهدی تغییرناپذیر

دبیرکل جدید در تشریح اولویت‌های کاری خود، مسئله فلسطین را «مسئله محوری» سازمان همکاری اسلامی در ابعاد سیاسی، انسانی و تمدنی توصیف کرد. او تصریح کرد که حمایت از حقوق مشروع ملت فلسطین و پاسداری از اماکن مقدس، به‌ویژه در قدس شریف، تعهدی ثابت و تغییرناپذیر برای سازمان باقی خواهد ماند.

ولد الشیخ احمد افزود که تحولات سرزمین‌های فلسطینی همچنان در صدر دستور کار دبیرخانه قرار خواهد داشت و سازمان همکاری اسلامی تلاش خواهد کرد با بسیج ظرفیت‌های حقوقی، سیاسی و رسانه‌ای کشورهای عضو، صدای واحد جهان اسلام را در دفاع از فلسطین به گوش جامعه بین‌المللی برساند.

نگاه به چالش‌های نوین؛ از هوش مصنوعی تا اسلام‌هراسی

دبیرکل منتخب در بخش دیگری از اظهارات خود به چالش‌های نوظهور نظام بین‌الملل اشاره کرد و گفت جهان امروز با تحولات عمیق ژئوپلیتیکی و دگرگونی‌های فناورانه مواجه است. به باور او، گسترش هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال به‌سرعت معادلات قدرت، امنیت و توسعه را تغییر می‌دهد و سازمان همکاری اسلامی نمی‌تواند نسبت به این روند بی‌تفاوت بماند.

وی همچنین مقابله با اسلام‌هراسی و نفرت‌پراکنی را از مأموریت‌های کلیدی دوران مسئولیت خود دانست و وعده داد که گفت‌وگو و همکاری با سازمان ملل، اتحادیه‌ها و نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی را برای ترویج مدارا، همزیستی و مقابله با کلیشه‌سازی علیه مسلمانان گسترش دهد. تقویت دیپلماسی فرهنگی و حقوقی برای دفاع از تصویر اسلام در عرصه جهانی از دیگر محورهایی است که او بر آن تأکید کرده است.

کارنامه دیپلمات موریتانیایی

اسماعیل ولد الشیخ احمد از چهره‌های شناخته‌شده عرصه میانجیگری و دیپلماسی چندجانبه به شمار می‌رود و چندین دهه تجربه در حوزه توسعه و امور بشردوستانه دارد. او در فاصله سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ به عنوان وزیر امور خارجه موریتانی فعالیت کرد و پس از آن به عنوان رئیس دفتر «محمد ولد شیخ الغزوانی» رئیس‌جمهور این کشور مشغول به کار شد.

پیش از بازگشت به دولت موریتانی، ولد الشیخ احمد سال‌ها در سطوح ارشد سازمان ملل متحد مسئولیت داشته و در پرونده‌های حساس میانجیگری در منطقه خاورمیانه و آفریقا نقش‌آفرینی کرده است. همین پیشینه بین‌المللی و آشنایی نزدیک با سازوکارهای سازمان ملل، از دلایل اقبال کشورهای عضو به انتخاب او ارزیابی می‌شود.

سازمان همکاری اسلامی در یک نگاه

سازمان همکاری اسلامی که در پی آتش‌سوزی مسجدالاقصی در سال ۱۹۶۹ بنیان گذاشته شد، امروز با ۵۷ عضو، گسترده‌ترین نهاد همگرایی جهان اسلام است. هدف اصلی آن تقویت همبستگی اسلامی، حمایت از صلح و امنیت بین‌المللی، دفاع از حقوق جوامع مسلمان و هماهنگی مواضع در مجامع جهانی عنوان شده است.

بر اساس منشور سازمان، دبیرکل بالاترین مقام اجرایی دبیرخانه است و دوره مسئولیت او پنج سال تعیین شده که برای یک بار قابل تمدید است. ولد الشیخ احمد جایگزین «حسین ابراهیم طه» دیپلمات اهل چاد می‌شود که از سال ۲۰۲۱ این مسئولیت را برعهده داشت و دوره‌اش به پایان رسیده است. انتظار می‌رود مراسم رسمی انتقال مسئولیت طی هفته‌های آینده در جده برگزار شود.