استان کرمانشاه از دیرباز به دلیل تنوع مذهبی، قومی و فرهنگی خود به «رنگین‌کمان اقوام» شهرت یافته است؛ سرزمینی مرزی در غرب کشور که شیعه و سنی در آن نه‌تنها در کنار یکدیگر با صلح و آرامش زندگی می‌کنند، بلکه پیوندهای خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی آن‌ها چنان در هم تنیده شده که تفکیک‌شان دشوار است.

در کوچه‌ها و خیابان‌های مشترک این استان، مساجد شیعیان و اهل سنت در فاصله‌ای کوتاه از یکدیگر قرار دارند و نوای توحید از هر دو به گوش می‌رسد. این همزیستی، کرمانشاه را به نمایشگاهی زنده از وحدت اسلامی و الگویی عینی برای سراسر جهان اسلام تبدیل کرده است؛ الگویی که در برابر تلاش جریان‌های افراطی و رسانه‌های تفرقه‌افکن برای ایجاد شکاف میان مسلمانان، همچنان استوار ایستاده است.

هفته وحدت؛ تدبیری تاریخی برای تبدیل تهدید به فرصت

ریشه این انسجام را بسیاری از صاحب‌نظران در تدبیر آینده‌نگرانه امام خمینی (ره) در نخستین سال‌های پیروزی انقلاب اسلامی جست‌وجو می‌کنند. در آن مقطع، دشمنان با برجسته‌سازی اختلاف روایت‌ها درباره تاریخ ولادت پیامبر اعظم (ص) میان شیعه و سنی می‌کوشیدند شکافی عمیق در جهان اسلام ایجاد کنند.

امام خمینی (ره) با ابتکاری تاریخی، فاصله دوازدهم تا هفدهم ربیع‌الاول را به عنوان «هفته وحدت» نام‌گذاری کردند و تفاوت در یک تاریخ را به محور همبستگی و تقریب مذاهب بدل ساختند. این اقدام نشان داد که مشترکات امت اسلامی — از عشق به رسول‌الله (ص) و قرآن کریم تا قبله واحد — بسیار گسترده‌تر و مستحکم‌تر از اختلافات جزئی و تاریخی است.

کرمانشاه؛ مرز جغرافیایی و مرز هویتی جهان اسلام

اهمیت کرمانشاه تنها به موقعیت جغرافیایی آن محدود نمی‌شود. این استان در دوران هشت سال دفاع مقدس نیز صحنه‌ای از برادری عملی بود؛ جایی که شیعه و سنی دوشادوش یکدیگر از کیان کشور دفاع کردند و با تقدیم هزاران شهید، ثابت کردند در صیانت از اسلام و تمامیت ارضی ایران تفاوتی میان مذاهب وجود ندارد.

به همین دلیل، کارشناسان معتقدند توجه به کرمانشاه به عنوان «پایتخت عملی وحدت» و خط مقدم همزیستی، اهمیتی راهبردی و ملی دارد. حفظ این سرمایه معنوی و صدور موفق آن به سایر مناطق جهان اسلام، نیازمند نگاه ویژه و حمایت پایدار نهادهای فرهنگی و اجرایی است. کرمانشاه نه‌تنها یک استان مرزی، بلکه مرز عقیدتی و هویتی جهان اسلام توصیف می‌شود که استواری آن می‌تواند پیام‌آور صلح و امنیت برای امت اسلامی باشد.

تکیه بر مشترکات؛ راهکار مقابله با تفرقه

حجت‌الاسلام خلیل چراغی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان قصرشیرین، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با تأکید بر اینکه وحدت به معنای چشم‌پوشی از اصول اعتقادی نیست، گفت: مسلمانان باید با تکیه بر مشترکات و پرهیز از تفرقه، در مسائل کلان جهان اسلام و عرصه بین‌المللی همکاری و هم‌افزایی داشته باشند.

وی افزود: وجود اختلاف نظر در برخی مسائل نباید به کینه و کدورت بینجامد و مانع اخوت اسلامی شود. مسلمانان می‌توانند ضمن پایبندی به باورهای خود، در موضوعات مشترک موضع واحدی اتخاذ کنند.

چراغی با اشاره به حساسیت مناطق مرزی اظهار کرد: اهمیت وحدت در مناطقی که شیعه و سنی در کنار هم زندگی می‌کنند، دوچندان است و حفظ انسجام می‌تواند به تقویت امنیت و همبستگی اجتماعی کمک کند. وی هشدار داد: اختلاف میان مسلمانان تنها به سود دشمنانی تمام می‌شود که با ایجاد تفرقه، ظرفیت‌های عظیم جهان اسلام را در برابر یکدیگر قرار می‌دهند.

محبت پیامبر (ص)؛ محور همبستگی مسلمانان

ماموستا سیدمحمد محمدی، امام جمعه جوانرود نیز با تبریک میلاد پیامبر رحمت (ص) و گرامیداشت حضور علما، مشایخ و مردم در محافل این ایام، گفت: برگزاری این آیین‌ها نشان‌دهنده عمق محبت مسلمانان به حضرت محمد مصطفی (ص) است.

وی با اشاره به آیات قرآن کریم درباره پرهیز از ترجیح دلبستگی‌های دنیوی بر محبت خدا و رسول، تأکید کرد: محبت به پیامبر تنها یک ادعا نیست، بلکه باید در رفتار و سبک زندگی مسلمانان متجلی شود. پیامبر اکرم (ص) برای مسلمانان صرفاً یک شخصیت تاریخی نیست، بلکه الگویی کامل در اخلاق، ایمان، ایثار و بندگی است.

امام جمعه جوانرود با یادآوری سیره اصحاب پیامبر، به نمونه مصعب بن عمیر اشاره کرد؛ جوانی که زندگی مرفه خود را در راه دعوت به اسلام رها کرد و در نهایت به شهادت رسید، تا جایی که حتی کفنی برای پوشاندن کامل پیکرش یافت نمی‌شد. به گفته وی، این ایثار نشان می‌دهد یاران رسول خدا چگونه دارایی و جان خود را در راه ایمان فدا کردند.

ماموستا محمدی افزود: پیامبر (ص) هر یک از اصحاب خود را با ویژگی‌های ایمانی می‌شناخت و رابطه‌ای عمیق و سرشار از محبت با آنان داشت. امروز نیز جامعه اسلامی بیش از هر زمان به بازگشت به سیره نبوی، اخلاق، گذشت و برادری نیازمند است.

وی تصریح کرد: برگزاری مراسم میلاد نباید تنها به جشن محدود شود، بلکه فرصتی برای اندیشیدن درباره شخصیت پیامبر (ص) و مسئولیت مسلمانان در قبال دین و جامعه است. مسلمانان با وجود تفاوت‌های قومی و مذهبی، در محبت به پیامبر، قرآن و اصول بنیادین اسلام مشترک هستند و هرچه برادری میان‌شان تقویت شود، زمینه توطئه دشمنان کمتر خواهد شد.

ضرورت حمایت ساختاری از الگوی کرمانشاه

تجلی این برادری ایمانی در سراسر کرمانشاه و تأکید مشترک علمای شیعه و سنی بر حفظ دستاوردهای هفته وحدت، نویدبخش تقویت پیوندهای اسلامی در ایران است؛ جایی که تنوع مذاهب نه عامل انشقاق، بلکه پیشران شکوفایی و همدلی تلقی می‌شود.

با این حال، کارشناسان و علمای منطقه تأکید دارند که پاسداشت این گنجینه نباید به برگزاری همایش‌های نمادین محدود بماند. انتظار می‌رود نهادهای کلان فرهنگی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای عالی انقلاب فرهنگی با تدوین سند جامع و اختصاص ردیف بودجه مستقل، از تولید آثار فاخر رسانه‌ای، هنری و پژوهشی با محور همزیستی مسالمت‌آمیز در مناطق مرزی حمایت کنند تا الگوی موفق کرمانشاه به گفتمانی فراگیر و ماندگار در جهان اسلام تبدیل شود.