نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت اصلاح سازوکارهای تجارت خارجی کشور گفت: توسعه تجارت رسمی ایران با چین بیش از آنکه به تحریمها وابسته باشد، به اراده، تصمیم جدی و طراحی مدل تعامل شفاف و پایدار بستگی دارد.
مصطفی طاهری در تشریح مباحث مربوط به مسائل مالی و روابط اقتصادی ایران با شرکای خارجی، اظهار کرد: برخی مسئولان دولتی برای توجیه کندی توسعه روابط اقتصادی با کشورهایی مانند چین، این گونه استدلال میکنند که طرف مقابل اراده لازم را ندارد. به گفته او، این تحلیل را نمیتوان به طور کامل پذیرفت و بخش مهمی از مسئولیت متوجه نحوه تصمیمگیری و مدل تجاری انتخابشده از سوی ایران است.
تجارت با چین؛ فقط تحریم نیست، مسئله اراده است
طاهری با بیان اینکه مسئله تجارت با چین فقط تحریم نیست؛ مسئله اراده و مدل تعامل است، تصریح کرد که تمرکز صرف بر تحریمها به عنوان تنها مانع، مانع از دیدن ظرفیتهای داخلی برای حل مسئله میشود. او گفت: اگر هدف، افزایش حجم مبادلات، کاهش هزینهها و صیانت از منافع ملی باشد، نمیتوان همه مشکلات را به گردن محدودیتهای بیرونی انداخت.
وی افزود: بخش مهمی از چالشهای موجود در روابط تجاری با چین، نه از فقدان ظرفیت، بلکه از نوع تعامل ایران برای شکلدهی به روابط رسمی و پایدار اقتصادی ناشی میشود. به اعتقاد این نماینده مجلس، تا زمانی که تجارت در مسیرهای غیررسمی و مقطعی دنبال شود، نمیتوان انتظار جهش در حجم تجارت رسمی و ایجاد سازوکارهای بانکی و مالی پایدار را داشت.
تجربه روسیه؛ الگویی برای تجارت رسمی زیر سایه تحریم
نماینده زنجان و طارم برای تبیین این دیدگاه به تجربه روسیه اشاره کرد و گفت: روسیه با وجود قرار گرفتن تحت تحریمهای گستردهتر از ایران، توانسته است تجارت رسمی خود را با چین توسعه دهد و مسیرهای رسمی مبادلات مالی و تجاری را حفظ کند.
طاهری خاطرنشان کرد: این تجربه نشان میدهد کشورها حتی در شرایط تحریمی نیز میتوانند با طراحی سازوکارهای مالی، بانکی و تجاری متناسب با شرایط خود، روابط اقتصادی را نه تنها حفظ کنند بلکه گسترش دهند. بنابراین مسئله فقط میزان و شدت تحریمها نیست، بلکه به اراده و نحوه تصمیمگیری داخلی نیز بازمیگردد.
او ادامه داد: اگر کشوری بخواهد تجارت خارجی خود را به صورت رسمی و پایدار توسعه دهد، باید سازوکارهای لازم را ایجاد، پیگیری و به طور مستمر بهروزرسانی کند. بدون این اراده، حتی وجود ظرفیتهای گسترده نیز به توسعه تجارت منجر نخواهد شد.
چرا تجارت غیررسمی به زیان ایران تمام میشود؟
به گفته طاهری، وقتی بخش قابل توجهی از تجارت ایران با چین به شکل غیررسمی انجام میشود، طبیعی است که طرف مقابل انگیزه کمتری برای رسمیسازی و توسعه این تجارت داشته باشد. زیرا در تجارت غیررسمی، منافع طرف مقابل میتواند بیشتر و منافع ایران کمتر باشد.
وی توضیح داد: در قالبهای غیررسمی، هزینهها، ریسکها و محدودیتهای متفاوتی حاکم است و الزاماً سازوکار شفاف و قابل اتکایی برای تسویه مالی، بیمه، حملونقل و تضامین تجاری وجود ندارد. در چنین مدلی، وقتی حجم قابل توجهی از تجارت میتواند بدون ورود به مسیرهای رسمی انجام شود، چین نیز ضرورتی برای افزایش حجم تجارت رسمی احساس نمیکند و انگیزه لازم برای ایجاد سازوکارهای جدید مالی و بانکی شکل نمیگیرد.
این عضو مجلس تأکید کرد: نباید همه مسائل موجود در روابط اقتصادی با چین را صرفاً به این گزاره نسبت داد که «چین اراده ندارد» یا «طرف مقابل همکاری نمیکند». بخش مهمی از مسئله به مدلی بازمیگردد که خودمان انتخاب کردهایم و ادامه آن، به تضعیف جایگاه چانهزنی ایران میانجامد.
ضرورت عبور از راهکارهای مقطعی به مسیرهای پایدار
طاهری با تأکید بر لزوم بازنگری در رویکرد فعلی گفت: اگر هدف کشور، توسعه تجارت خارجی، کاهش هزینه مبادلات و افزایش منافع اقتصادی است، باید از اتکا به تجارت غیررسمی و راهکارهای مقطعی عبور کرد و به سمت ایجاد مسیرهای رسمی، پایدار و قابل اتکا حرکت کرد.
او افزود: تجربه برخی کشورها نشان میدهد حتی در شرایط تحریمی نیز میتوان با طراحی سازوکارهای مالی و بانکی مناسب، روابط اقتصادی را حفظ و توسعه داد. بنابراین به جای تمرکز صرف بر موانع خارجی، باید ظرفیتهای داخلی و امکان طراحی سازوکارهای جدید بومی را نیز مورد توجه قرار داد.
به گفته وی، هدف نباید صرفاً ادامه دادن تجارت به هر شکل ممکن باشد، بلکه باید به دنبال مدلی بود که ضمن حفظ روابط اقتصادی با شرکای تجاری، منافع ایران را به حداکثر برساند و امکان توسعه تجارت رسمی، شفاف و بلندمدت را فراهم آورد.
نیاز به تصمیم مشترک و مدل بومی قابل اجرا
نماینده مردم زنجان و طارم در پایان تأکید کرد: توسعه تجارت رسمی با چین نیازمند تصمیمگیری منسجم، هماهنگی دستگاههای مختلف و اراده جدی برای تغییر مدل تجارت خارجی کشور است. اگر اراده داشته باشیم، باید به سمت مدلهایی برویم که تجارت با چین را رسمی، شفاف و قابل توسعه کند، نه اینکه تحریم را تنها پاسخ همه مشکلات بدانیم.
وی گفت: مدلهایی مانند تجربه روسیه نشان میدهد کشورها در شرایط تحریمی نیز میتوانند برای تداوم تجارت و مبادلات مالی خود راهکار پیدا کنند و ایران نیز باید متناسب با شرایط خود، سازوکارهای مشابه و بومی را طراحی و اجرایی کند. به گفته طاهری، استفاده جدی از ظرفیتهای موجود و طراحی مدل مشخص و قابل اجرا، پیششرط اصلی برای تبدیل روابط اقتصادی با چین به یک رابطه پایدار و برد-برد است.
نظرات (0)