ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در سخنانی تازه از تصویر کلیشه‌ای «خرس روسی» دفاع کرد و آن را بازتابی دقیق از ویژگی‌های ملی مردم این کشور دانست. او گفت روس‌ها همانند خرس، نماد استقامت و پایداری تا آخرین نفس هستند؛ تشبیهی که به گفته او ریشه‌ای عمیق در شناخت از سرشت این ملت دارد.

تشبیه خرس به اراده شکست‌ناپذیر روس‌ها

زاخارووا این اظهارات را در جریان حضور در گردهمایی پیشکسوتان با عنوان «با هم برای پیروزی» مطرح کرد. او با اشاره به مقایسه رایج میان مردم روسیه و خرس توضیح داد که این تشبیه صرفاً یک استعاره ساده نیست، بلکه حقیقتی را در خود نهفته دارد که شکارچیان به خوبی آن را می‌شناسند.

به گفته سخنگوی دستگاه دیپلماسی روسیه، حتی زمانی که به نظر می‌رسد خرس با اصابت سه گلوله به سر نقش بر زمین شده است، در لحظه‌ای غیرمنتظره با خیز نهایی و مقاومتی غافلگیرکننده، قدرت اراده و سرسختی خود را به نمایش می‌گذارد. زاخارووا این تصویر را استعاره‌ای از روحیه مردم روسیه دانست که به باور او در برابر فشارها و بحران‌ها تسلیم نمی‌شوند و تا آخرین توان برای دفاع از خود ایستادگی می‌کنند.

از میدان تا فرهنگ؛ مقاومت نمادهای روسی

اظهارات اخیر زاخارووا در ادامه مواضع پیشین او درباره تلاش‌ها برای محدودسازی نمادهای فرهنگی روسیه بیان شده است. او پیش‌تر به موضوع ممنوعیت پخش سریال کودکانه محبوب روسی «ماشا و خرس» در اوکراین واکنش نشان داده و از تلاش‌های مشابه برای اعمال محدودیت علیه این مجموعه در برخی کشورهای اتحادیه اروپا و انگلیس انتقاد کرده بود.

زاخارووا این نوع ممنوعیت‌ها را «پیروزی از نوع خاص» توصیف کرده و معتقد است چنین اقداماتی نه‌تنها به حذف فرهنگ روسیه منجر نمی‌شود، بلکه نشان‌دهنده ناکامی تلاش‌ها برای به حاشیه راندن هویت فرهنگی این کشور است. به گفته او، نمادهای فرهنگی روسیه از جمله همین انیمیشن پرطرفدار، همچنان در برابر موج تحریم‌ها و فشارهای سیاسی مقاوم باقی مانده‌اند و محبوبیت خود را در میان مخاطبان حفظ کرده‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه روسیه تأکید کرد که پایداری نماد خرس در فرهنگ عامه و هنر این کشور، اتفاقی نیست و بازتابی از تاریخ، تجربه زیسته و ویژگی‌های جمعی مردم روسیه است. از نگاه او، همان‌گونه که خرس در طبیعت موجودی قدرتمند، صبور و در عین حال سرسخت توصیف می‌شود، مردم روسیه نیز در طول تاریخ نشان داده‌اند که در برابر تهدیدها و مداخلات خارجی با اتحاد و استقامت عمل می‌کنند.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که روابط روسیه با غرب همچنان تحت تأثیر تنش‌های سیاسی و فرهنگی قرار دارد و مسکو بارها غرب را به تلاش برای «حذف فرهنگی» روسیه متهم کرده است. زاخارووا در ماه‌های گذشته نیز بارها تأکید کرده که تحریم و بایکوت هنرمندان، آثار هنری و محصولات فرهنگی روسیه راه به جایی نخواهد برد و هویت فرهنگی این کشور ریشه‌دارتر از آن است که با تصمیم‌های سیاسی مقطعی تضعیف شود.