فعالیت‌های اکتشافی شرکت ملی نفت ایران در جنوب کشور وارد مرحله جدیدی شده و عملیات حفاری یک حلقه چاه اکتشافی در استان فارس به‌طور رسمی در جریان است؛ اقدامی که می‌تواند در صورت موفقیت، به افزایش ذخایر قابل استحصال نفت و گاز کشور منجر شود.

سید محی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، با اعلام این خبر گفت: در حال حاضر یک دستگاه حفاری در ناحیه جنوب شرقی استان فارس و در محدوده‌ای موسوم به دهنو مستقر شده و عملیات حفاری اکتشافی را به‌صورت شبانه‌روزی دنبال می‌کند. به گفته او، امید می‌رود این حفاری به کشف یک میدان جدید هیدروکربوری بینجامد.

حفاری در دهنو در چه وضعیتی قرار دارد؟

جعفری با اشاره به آخرین وضعیت عملیات میدانی توضیح داد که چاه دهنو از جمله چاه‌های اکتشافی اولویت‌دار این مدیریت به شمار می‌رود و در منطقه‌ای حفاری می‌شود که مطالعات زمین‌شناسی و ژئوفیزیکی پیشین، نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از وجود ساختارهای نفت‌خیز را نشان داده است.

وی تأکید کرد: «همین الان یک چاه در حال حفاری داریم که در ناحیه جنوب شرق این منطقه و در محدوده‌ای به نام دهنو قرار دارد و امیدواریم در این منطقه نیز به کشف جدیدی دست پیدا کنیم.» این اظهارات نشان می‌دهد عملیات به مرحله اجرایی رسیده و نتایج اولیه حفاری در ماه‌های آینده مشخص خواهد شد.

محدوده دهنو در جنوب شرق فارس واقع شده و از نظر زمین‌شناسی در کمربند چین‌خورده زاگرس قرار دارد؛ کمربندی که بخش عمده میادین بزرگ نفت و گاز ایران در آن شکل گرفته است. نزدیکی این منطقه به میادین شناخته‌شده جنوب و جنوب غرب کشور، اهمیت اکتشافی آن را دوچندان کرده است.

برنامه اکتشاف در دهرم پایینی و دهرم بالایی

مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران در ادامه به تشریح برنامه‌های تکمیلی این مجموعه پرداخت و گفت علاوه بر دهنو، دو ناحیه دهرم پایینی و دهرم بالایی نیز در دستور کار مطالعات و عملیات اکتشافی قرار دارد.

به گفته جعفری، تیم‌های اکتشاف برای این دو ناحیه نیز برنامه‌های جست‌وجو و شناسایی منابع جدید را به‌صورت همزمان دنبال می‌کنند تا در صورت اثبات وجود ذخایر اقتصادی، مراحل توسعه و بهره‌برداری بعدی تعریف شود.

منطقه دهرم در سال‌های اخیر به عنوان یکی از مناطق مستعد هیدروکربوری در فارس شناخته شده و بررسی‌های لرزه‌نگاری و مطالعات سطح‌الارضی، احتمال وجود تله‌های نفتی و گازی قابل توجهی را در سازندهای عمیق آن مطرح کرده است. تمرکز همزمان بر دهنو و دهرم نشان‌دهنده رویکرد خوشه‌ای شرکت ملی نفت برای اکتشاف در جنوب شرق فارس است.

برآورد ۵ میلیارد بشکه نفت و ذخایر گازی در دست پیگیری

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، اشاره به حجم منابع هیدروکربوری مورد انتظار در این مناطق بود. جعفری گفت: «فورکست ما این است که در حال حاضر حدود ۵ میلیارد بشکه نفت و همچنین منابع گازی را در دست پیگیری داریم و امیدواریم با استفاده از دکل‌های موجود، عملیات اکتشافی برای کشف این منابع را دنبال کنیم.»

این برآورد، حجم نفت درجای مورد انتظار یا قابل پیگیری در پرتفوی اکتشافی فعلی را نشان می‌دهد و در صورت تبدیل بخش قابل توجهی از آن به ذخایر قابل استحصال، می‌تواند تراز ذخایر کشور را به‌طور معناداری تقویت کند. هرچند مدیر اکتشاف به تفکیک سهم نفت و گاز اشاره دقیقی نکرد، اما تأکید او بر وجود هر دو نوع منبع، بیانگر پتانسیل دوگانه منطقه است.

به گفته وی، استفاده از دکل‌های حفاری موجود و بهینه‌سازی ناوگان عملیاتی، امکان تسریع در اجرای برنامه‌های اکتشافی را فراهم کرده و شرکت ملی نفت تلاش دارد بدون اتلاف زمان، چاه‌های اکتشافی جدید را به مرحله حفاری برساند.

اهمیت راهبردی فارس در نقشه انرژی ایران

استان فارس به دلیل موقعیت زمین‌شناسی ویژه، همواره یکی از کانون‌های اصلی اکتشاف و تولید نفت و گاز در ایران بوده است. وجود سازندهای کربناته غنی، گنبدهای نمکی و ساختارهای طاقدیسی بزرگ، این استان را به یکی از امیدبخش‌ترین مناطق برای کشف میادین جدید تبدیل کرده است.

در سال‌های گذشته نیز چندین کشف مهم گازی و نفتی در فارس و مناطق همجوار گزارش شده که بخشی از آن‌ها اکنون در مرحله توسعه یا تولید قرار دارند. ادامه حفاری‌های اکتشافی نظیر چاه دهنو می‌تواند به پایداری تولید و جبران افت طبیعی میادین قدیمی کمک کند و در عین حال خوراک مورد نیاز صنایع پایین‌دستی و صادرات را تضمین نماید.

کارشناسان انرژی معتقدند سرمایه‌گذاری در اکتشاف، کم‌هزینه‌ترین و پربازده‌ترین بخش زنجیره بالادستی نفت و گاز است؛ چرا که هر کشف موفق می‌تواند برای چند دهه، امنیت انرژی و درآمد ارزی کشور را پشتیبانی کند. از این رو، تمرکز شرکت ملی نفت بر مناطق کمتراکتشاف‌شده‌ای مانند جنوب شرق فارس، اقدامی راهبردی برای صیانت از جایگاه ایران در میان دارندگان بزرگ ذخایر هیدروکربوری جهان به شمار می‌رود.

با توجه به استقرار دکل حفاری در دهنو و تداوم مطالعات در دهرم پایینی و بالایی، انتظار می‌رود نتایج اولیه این عملیات در نیمه دوم سال جاری اعلام شود و در صورت موفقیت، جزئیات بیشتری از حجم و کیفیت ذخایر کشف‌شده در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.