ترکیه و عربستان سعودی همکاری‌های خود در حوزه انرژی‌های پاک را وارد مرحله‌ای تازه کردند. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، توافقنامه بین‌دولتی توسعه پروژه‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر میان آنکارا و ریاض را امضا کرد؛ توافقی که به گفته مقامات دو کشور می‌تواند نقش مهمی در تأمین امنیت انرژی ترکیه و پیشبرد برنامه گذار سبز این کشور ایفا کند.

انتشار توافق در روزنامه رسمی پس از امضا در ریاض

بر اساس اعلام رسانه‌های ترکیه، روزنامه رسمی این کشور روز جمعه متن «توافقنامه دولتی بین ترکیه و عربستان سعودی در مورد پروژه‌های نیروگاه‌های انرژی تجدیدپذیر» را منتشر کرد. این توافق در تاریخ ۳ فوریه در ریاض به امضا رسیده بود و پس از طی مراحل قانونی و تأیید رئیس‌جمهور ترکیه، به‌صورت رسمی برای اجرا ابلاغ شد.

توافق یادشده چارچوب حقوقی و اجرایی همکاری‌های مشترک در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر را تعیین می‌کند و مبنایی برای تعریف پروژه‌های بزرگ مقیاس، انتقال فناوری و جذب سرمایه‌گذاری مشترک خواهد بود. انتشار آن در روزنامه رسمی به معنای لازم‌الاجرا شدن مفاد اولیه و آغاز فرآیندهای اجرایی فاز نخست است.

فاز نخست؛ دو نیروگاه خورشیدی هزار مگاواتی در سیواس و تاشلی

مهم‌ترین بخش عملیاتی این توافق به «پروژه‌های فاز اول» اختصاص دارد. در این مرحله، دو نیروگاه بزرگ خورشیدی هر یک به ظرفیت هزار مگاوات در ترکیه احداث خواهد شد؛ نخست در منطقه سیواس در مرکز-شرق ترکیه و دیگری در منطقه تاشلی در استان کارامان در جنوب کشور.

مجموع ظرفیت فاز نخست ۲۰۰۰ مگاوات خواهد بود؛ رقمی قابل توجه که می‌تواند بخش مهمی از نیاز شبکه برق ترکیه به انرژی پاک را پوشش دهد و وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد. انتخاب سیواس و کارامان با توجه به میزان بالای تابش خورشید و اراضی مستعد برای احداث مزارع خورشیدی صورت گرفته و پیش‌بینی می‌شود اجرای این دو پروژه، اشتغال‌زایی و توسعه زیرساخت‌های انرژی در مناطق مرکزی و جنوبی ترکیه را به همراه داشته باشد.

فاز دوم؛ توسعه ۳۰۰۰ مگاوات ظرفیت جدید تجدیدپذیر

توافق آنکارا و ریاض تنها به دو نیروگاه نخست محدود نمی‌شود. در چارچوب «پروژه‌های فاز دوم»، طرفین بر توسعه ظرفیت‌های اضافی انرژی تجدیدپذیر به میزان ۳۰۰۰ مگاوات توافق کرده‌اند. به این ترتیب مجموع ظرفیت پیش‌بینی شده در قالب این همکاری مشترک به ۵۰۰۰ مگاوات می‌رسد.

بر اساس مفاد منتشر شده، جزئیاتی همچون مکان دقیق پروژه‌های فاز دوم، تعرفه خرید تضمینی برق تولیدی و سایر شرایط فنی، مالی و اجرایی طی موافقت‌نامه‌های تکمیلی که بعداً میان نهادهای مسئول دو کشور امضا خواهد شد، تعیین می‌شود. این رویکرد مرحله‌ای به طرفین اجازه می‌دهد با ارزیابی نتایج فاز نخست، پروژه‌های بعدی را با مدل‌های سرمایه‌گذاری و فناوری بهینه‌تری پیش ببرند.

اهداف راهبردی؛ از امنیت انرژی تا فناوری‌های سبز

در متن توافق تأکید شده است که هدف اصلی، گسترش همکاری در سه محور «انرژی‌های تجدیدپذیر، فناوری‌های سبز و نوآوری» است. برای ترکیه که در سال‌های اخیر برنامه بلندپروازانه‌ای برای تنوع‌بخشی به سبد انرژی و کاهش انتشار کربن تدوین کرده، این همکاری می‌تواند به تحقق اهداف امنیت انرژی و تعهدات اقلیمی کمک کند.

از سوی دیگر، عربستان سعودی نیز در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ به دنبال توسعه سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه انرژی‌های نو و صدور فناوری و خدمات مرتبط است. مشارکت در پروژه‌های بزرگ خورشیدی ترکیه فرصتی برای شرکت‌های سعودی فراهم می‌کند تا حضور منطقه‌ای خود در بازار انرژی پاک را تقویت کنند و همزمان به انتقال دانش فنی و بومی‌سازی فناوری‌های نوین کمک شود.

کارشناسان انرژی معتقدند اجرای پروژه‌هایی در مقیاس گیگاواتی، علاوه بر افزایش سهم تجدیدپذیرها در ترکیب برق ترکیه، می‌تواند به تثبیت قیمت برق در بلندمدت، کاهش نیاز به واردات گاز و ارتقای تاب‌آوری شبکه در برابر نوسانات بازار جهانی انرژی منجر شود. همچنین تمرکز بر فناوری‌های سبز و نوآوری، زمینه همکاری‌های دانشگاهی، صنعتی و تحقیقاتی میان دو کشور را نیز گسترش خواهد داد.

با ابلاغ رسمی توافق و تعیین تکلیف پروژه‌های فاز اول، انتظار می‌رود در ماه‌های آینده جزئیات مناقصه‌ها، مدل مشارکت سرمایه‌گذاران و جدول زمانی احداث دو نیروگاه سیواس و تاشلی اعلام شود و مذاکرات برای نهایی‌سازی فاز دوم نیز به موازات آن ادامه یابد.