همزمان با ایام پربرکت میلاد پیامبر رحمت حضرت محمد مصطفی(ص)، مراسم جشنی شامگاه جمعه در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) در قم برگزار شد؛ مراسمی که در آن حجتالاسلام والمسلمین سید احمد حسینی، استاد حوزه و دانشگاه، به تبیین جایگاه پیامبر اکرم(ص) به عنوان الگوی کامل اخلاق و هدایت بشریت پرداخت و وجوه شباهت میان آن حضرت و حضرت مهدی(عج) را بر اساس روایات اسلامی تشریح کرد.
به گزارش محتوای سخنرانی، توجه به این شباهتها میتواند شناخت دقیقتری از جایگاه امام عصر(عج) در منظومه معارف اسلامی و پیوند عمیق میان نبوت و امامت ایجاد کند و سیره پیامبر(ص) را به عنوان چراغ راه منتظران ظهور معرفی نماید.
شباهت در نام، چهره و اخلاق
به گفته این استاد حوزه، نخستین وجه اشتراک، نام است؛ در روایات آمده است نام حضرت مهدی(عج) همانند نام پیامبر اکرم(ص) است. دومین شباهت به چهره و شمایل بازمیگردد؛ وجود مقدس امام زمان(عج) از نظر صورت و سیما شباهت فراوانی به رسول خدا(ص) دارند. حدیثی از پیامبر(ص) نقل شد که فرمودند: «او فرزند من است، نامش نام من و چهره و شمایلش همانند من است.»
سومین محور، اخلاق و رفتار است. پیامبر اکرم(ص) فرمودهاند اخلاق و رفتار حضرت مهدی(عج) از همه مردم به اخلاق رسول خدا(ص) شبیهتر است. تعبیر «اشبهالناس خَلقاً و خُلقاً» که درباره حضرت علیاکبر(ع) نیز به کار رفته، درباره امام زمان(عج) نیز صادق است و تنها به چهره محدود نمیشود، بلکه گفتار و سلوک رفتاری ایشان نیز آینهوار منطبق بر سیره نبوی معرفی شده است.
ویژگیهای خانوادگی و دوران کودکی
چهارمین شباهت به وضعیت خانوادگی اختصاص دارد: هر دو بزرگوار خواهر و برادر تنی نداشتند. پیامبر اکرم(ص) و امام زمان(عج) هر دو بدون خواهر و برادر پدری و مادری بودهاند.
پنجمین وجه اشتراک، سرنوشت پدران گرامی آنان است. حضرت عبدالله پدر پیامبر(ص) در جوانی از دنیا رفت و امام حسن عسکری(ع) پدر حضرت مهدی(عج) نیز در سنین جوانی به شهادت رسیدند. ششمین شباهت نیز به یتیمی در کودکی مربوط میشود؛ پیامبر(ص) بنا بر برخی نقلها حتی پیش از تولد پدر را از دست داد و در کودکی یتیم بود، حضرت مهدی(عج) نیز در پنج سالگی با شهادت پدر بزرگوارشان یتیم شدند.
موعود و خاتم بودن؛ پیوند آخرالزمان
هفتمین شباهت، موعود بودن است. پیامبر اسلام(ص) پیامبر آخرالزمان و حضرت مهدی(عج) موعود آخرالزمان هستند که ظهورشان پیش از برپایی قیامت محقق خواهد شد. حجتالاسلام حسینی با اشاره به بشارت حضرت عیسی بن مریم(ع) به آمدن پیامبری پس از خود، به آیه ششم سوره صف استناد کرد که در آن حضرت عیسی(ع) از آمدن رسولی به نام «احمد» خبر میدهد؛ نشانهای که پیامبر اکرم(ص) نیز پیش از بعثت، موعود امتهای پیشین بودهاند.
هشتمین وجه، خاتمیت است. همانگونه که پیامبر اکرم(ص) خاتم انبیا هستند، حضرت مهدی(عج) نیز خاتم اوصیا و دوازدهمین امام به شمار میروند. با ظهور آن حضرت، شمار ائمه افزایش نمییابد و ایشان آخرین وصی پیامبر(ص) هستند؛ دیگر ائمه(ع) در عصر رجعت بازخواهند گشت و یاور ایشان خواهند بود.
رمز عدد ۳۱۳ و شباهت یاران
نهمین شباهت به عدد ۳۱۳ اختصاص دارد. در جنگ بدر، شمار یاران پیامبر اکرم(ص) ۳۱۳ نفر بود و در روایات نیز تعداد یاران ویژه حضرت مهدی(عج) هنگام ظهور ۳۱۳ نفر ذکر شده است. سخنران یادآور شد در میان ۱۲۴ هزار پیامبر نیز ۳۱۳ نفر به عنوان انبیای مرسل شناخته میشوند و این عدد در معارف نبوی و مهدوی جایگاه ویژهای دارد.
جامعه پیش از بعثت و پیش از ظهور
دهمین وجه، به شرایط اجتماعی پیش از بعثت و پیش از ظهور مربوط میشود. همانطور که پیش از بعثت، جامعه جاهلی گرفتار فساد، تباهی، خونریزی و بیبندوباری بود، در آستانه ظهور نیز گسترش فساد و فتنه پیشبینی شده است. حجتالاسلام حسینی با استناد به خطبه دوم نهجالبلاغه، توصیف امیرالمؤمنین(ع) از دوران جاهلیت را یادآور شد؛ دورانی که مردم سرگردان و گرفتار فتنه بودند، جاهل تکریم میشد و عالم جایگاه خود را نداشت.
وی در ادامه به وضعیت زنان در جاهلیت اشاره کرد؛ دورانی که دختران زنده به گور میشدند و زن به عنوان وسیله عیش نگریسته میشد. به گفته او، جاهلیت مدرن نیز میتواند با ادبیاتی متفاوت، کرامت زن را مخدوش کند. وی تأکید کرد حجاب محدودیت نیست بلکه حافظ شخصیت و ارزش انسانی زن است و نباید زن در معرض نگاه ابزاری قرار گیرد. او همچنین به روایتی منسوب به امیرالمؤمنین(ع) درباره وضعیت برخی زنان در آخرالزمان و هشدار نسبت به آشکار کردن زینت و گرایش به شهوات اشاره کرد و بر ضرورت توجه به کرامت زن در مواجهه با مسائل فرهنگی تأکید نمود.
قیام مقتدرانه و اقتدار در برابر دشمن
یازدهمین شباهت، چگونگی قیام است. همانطور که پیامبر اکرم(ص) برای مقابله با دشمنان اسلام و مشرکان قیام کرد، سپاه آراست و با اقتدار ایستاد، قیام حضرت مهدی(عج) نیز برای برپایی حق و عدالت با اقتدار همراه خواهد بود. این استاد حوزه با اشاره به سیره نبوی گفت: تجربه رسالت نشان میدهد در برابر دشمنانی که به دعوت حق تن نمیدهند، صرف نصیحت کافی نیست و قدرت مشروع در کنار هدایت ضروری است؛ پیامی مهم برای جامعه امروز در مواجهه با دشمنان.
پیوند عمیق با سیدالشهدا(ع)
دوازدهمین و آخرین وجه، محبت و توجه ویژه به حضرت سیدالشهدا(ع) عنوان شد. هر دو بزرگوار نسبت به امام حسین(ع) محبتی فراوان داشتند و بر مصائب ایشان گریستند. به نقل از امسلمه روایت شد که پیامبر(ص) هنگامی که امام حسین(ع) در کودکی نزد ایشان آمد، او را در آغوش گرفت و چهره، لبها و پشت گردن او را بوسید؛ و در پاسخ به پرسش امسلمه درباره بوسه بر پشت گردن، به محل ضربات شمشیر و نیزه در واقعه کربلا اشاره کرد و متأثر شد.
همچنین در زیارت ناحیه مقدسه، حضرت مهدی(عج) خطاب به امام حسین(ع) از اندوه و گریه خود بر مصیبت عاشورا سخن میگویند که نشاندهنده پیوند عمیق مهدویت و عاشورا است. سخنران در پایان با دعوت حاضران به تأسی از اخلاق نبوی و تعمیق معرفت مهدوی، سیره پیامبر اکرم(ص) را نقشه راه منتظران دانست و بر ضرورت الگوگیری عملی از آن در زندگی فردی و اجتماعی تأکید کرد.
نظرات (0)