بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در گفت‌وگویی تازه از برنامه این رژیم برای انتقال صنایع نظامی به تأسیسات زیرزمینی و توسعه گسترده ظرفیت تولید تسلیحات خبر داده است؛ طرحی که به گفته او با هدف دستیابی به خودکفایی دفاعی و تبدیل اسرائیل به یک قطب صنعتی تسلیحاتی دنبال می‌شود.

به گزارش تابناک به نقل از فارس، نتانیاهو در مصاحبه با کانال ۹ اسرائیل که شبکه‌ای روس‌زبان است، تأکید کرد که هدف دولتش تبدیل اسرائیل به «قدرتی بزرگ» در حوزه تولید مهمات و تسلیحات است؛ به گونه‌ای که کشورهای دیگر برای تأمین تجهیزات نظامی به تل‌آویو مراجعه کنند.

ادعای تبدیل اسرائیل به قدرت صنعتی تسلیحاتی

نخست‌وزیر اسرائیل در این مصاحبه مدعی شد: «می‌خواهم اسرائیل به یک قدرت صنعتی بزرگ در زمینه مهمات و تسلیحات تبدیل شود تا دیگران به سراغ ما بیایند. هند به سراغ ما می‌آید، آلمان به سراغ ما می‌آید.»

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که اسرائیل پس از جنگ غزه با موجی از انتقادها و محدودیت‌های تسلیحاتی از سوی برخی کشورهای غربی مواجه شده و در عین حال وابستگی شدیدی به کمک‌ها و تامین تسلیحاتی آمریکا دارد. به همین دلیل، مقام‌های اسرائیلی در ماه‌های اخیر بارها از ضرورت «استقلال تسلیحاتی» سخن گفته‌اند.

بودجه ۴۰۰ میلیارد شِکِلی و رویای جنگنده پنهانکار بومی

نتانیاهو با اشاره به افزایش چشمگیر بودجه دفاعی گفت: «اکنون ۴۰۰ میلیارد شِکل معادل حدود ۱۳۴.۴ میلیارد دلار به بودجه دفاعی در طول دهه آینده اضافه کرده‌ام، زیرا ما به این صنایع عظیم نیاز داریم.»

وی در ادامه از برنامه‌ای بلندمدت برای تولید جنگنده بومی پرده برداشت و افزود: «در طول یک دهه، یک هواپیمای ساخت خودمان می‌خواهم؛ یک جنگنده پنهانکار بدون سرنشین، چون هیچ‌وقت نمی‌توانیم بدانیم آیا پلتفرم‌های مهمی را که اکنون از خارج دریافت می‌کنیم، از ما خواهند گرفت یا نه.»

به گفته او، نگرانی از احتمال قطع یا محدود شدن دسترسی به تجهیزات وارداتی، از جمله جنگنده‌ها و سامانه‌های پیشرفته خارجی، یکی از انگیزه‌های اصلی این سیاست است.

انتقال صنایع به زیر زمین؛ از ایده تا اجرا

بخش مهم اظهارات نتانیاهو به محل استقرار صنایع نظامی مربوط بود؛ جایی که او صراحتا گفت: «ما این صنایع را به زیر زمین منتقل خواهیم کرد.»

این رویکرد به عنوان راهکاری برای حفاظت از مراکز تولید و انبارهای مهمات در برابر حملات هوایی و موشکی مطرح می‌شود. تحلیلگران معتقدند تجربه جنگ اخیر و آسیب‌پذیری پایگاه‌های نظامی، تل‌آویو را به سمت مقاوم‌سازی و زیرزمینی‌کردن زیرساخت‌های حساس سوق داده است.

درس جنگ ۱۲ روزه و حملات موشکی ایران

به نوشته منابع منطقه‌ای، سیاست انتقال تأسیسات نظامی به عمق زمین، تا حد زیادی متاثر از تجربه جنگ ۱۲ روزه و درگیری‌های موسوم به جنگ رمضان است؛ دوره‌ای که در آن شماری از پایگاه‌ها و مراکز حساس نظامی اسرائیل هدف اصابت دقیق موشک‌های ایرانی قرار گرفت.

هرچند اداره سانسور نظامی ارتش اسرائیل به شدت مانع انتشار جزئیات و تصاویر مربوط به میزان خسارت‌ها شده، اما به نظر می‌رسد همین تجربه، نگاه راهبردی تل‌آویو به حفاظت فیزیکی از صنایع دفاعی را تغییر داده است. وجود پناهگاه راهبردی موسوم به «حفره روز قیامت» در قدس اشغالی که برای اسکان مقامات ارشد در شرایط جنگی و حملات گسترده طراحی شده، نمونه‌ای از همین نگاه است.

سابقه ۸۰ ساله زیرزمینی‌سازی در اسرائیل

ایده پنهان‌سازی و زیرزمینی‌کردن تأسیسات نظامی در سرزمین‌های اشغالی سابقه‌ای طولانی دارد و به پیش از تأسیس رژیم اسرائیل در سال ۱۹۴۸ بازمی‌گردد. مشهورترین نمونه، «مؤسسه آیالون» است؛ کارخانه مخفی تولید مهمات که در سال ۱۹۴۵ توسط سازمان شبه‌نظامی هاگانا احداث شد.

این کارخانه در عمق حدود ۸ متری زمین و زیر یک نانوایی ظاهرا عادی در یک کیبوتص ساخته شده بود. حدود ۴۵ نفر به صورت پنهانی در آن کار می‌کردند و بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸ بیش از دو میلیون فشنگ ۹ میلی‌متری برای مسلسل‌های استن تولید کردند. نکته قابل توجه این بود که وجود چنین کارخانه‌ای حتی از بسیاری از ساکنان همان کیبوتص نیز پنهان نگه داشته می‌شد. پس از تشکیل رژیم اسرائیل، خط تولید به روی زمین منتقل شد و امروز آن مجموعه به موزه و سایت تاریخی تبدیل شده است.

از سیلوهای یریحو تا مقر البور در کریا

علاوه بر آیالون، اسرائیل از دهه‌ها پیش بخشی از توان موشکی راهبردی خود را نیز به صورت زیرزمینی سازماندهی کرده است. پایگاه «سدوت میخا» که با موشک‌های بالستیک «یریحو» مرتبط دانسته می‌شود، دارای سیلوها و پناهگاه‌های مستحکم زیرزمینی است.

همچنین مراکز فرماندهی اضطراری و مدیریت بحران ملی در نزدیکی قدس اشغالی عمدتا زیر زمین ساخته شده‌اند. معروف‌ترین آن‌ها، مقر زیرزمینی «البور» در مجموعه نظامی «کریا» در تل‌آویو است؛ مرکز فرماندهی ستاد کل ارتش که در عمق زمین بنا شده و از محافظت‌شده‌ترین تأسیسات نظامی اسرائیل به شمار می‌رود.

کارشناسان می‌گویند طرح جدید نتانیاهو در واقع توسعه همین الگوی تاریخی در مقیاسی صنعتی است؛ الگویی که قرار است خطوط تولید مهمات، تسلیحات و احتمالا سامانه‌های حساس را در برابر هرگونه تحریم یا حمله احتمالی مصون نگه دارد، هرچند هزینه مالی و فنی بسیار سنگینی نیز به همراه خواهد داشت.