مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در گفتوگوی تلویزیونی شامگاه شنبه هفتم شهریورماه، جزئیات تصمیم دولت درباره اصلاح نرخ بنزین را تشریح کرد و گفت نرخ سوم بنزین که به عنوان نرخ آزاد و خارج از سهمیه شناخته میشود، ۱۰ هزار تومان تعیین شده است.
به گفته رئیسجمهور، این تصمیم پس از بررسیهای کارشناسی و هماهنگی با نهادهای مسئول اتخاذ شده و دولت قصد ندارد نرخی بالاتر از این رقم را اعمال کند. پزشکیان تاکید کرد که تعیین سقف ۱۰ هزار تومانی با هدف ایجاد شفافیت و پایان دادن به گمانهزنیها درباره قیمتهای بالاتر صورت گرفته است.
جزئیات اظهارات پزشکیان درباره بنزین سهنرخی
پزشکیان در این گفتوگو با اشاره به ضرورت اصلاح نظام سهمیهبندی و قیمتگذاری بنزین، اظهار داشت که نظام فعلی با چالشهایی از جمله مصرف بیرویه، قاچاق سوخت و فشار بر منابع مالی دولت مواجه است. او گفت دولت تلاش کرده است با حفظ سهمیههای یارانهای و نیمهیارانهای برای عموم مردم، تنها برای مصرف مازاد بر سهمیه، نرخ جدیدی تعریف کند.
بر اساس توضیحات ارائهشده، نرخ اول و دوم بنزین که به سهمیه ماهانه خودروها اختصاص دارد، بدون تغییر باقی میماند و تنها نرخ سوم که مربوط به مصرف خارج از سهمیه است، مشمول قیمت ۱۰ هزار تومانی خواهد بود. رئیسجمهور تصریح کرد که این نرخ نهایی است و «بیشتر نخواهد شد».
زمینه تصمیم دولت؛ از قاچاق تا ناترازی مصرف
موضوع اصلاح قیمت بنزین در ماههای اخیر بارها در رسانهها و محافل کارشناسی مطرح شده است. اختلاف قابل توجه قیمت بنزین در داخل کشور با قیمت آن در کشورهای همسایه، انگیزه قاچاق سوخت را افزایش داده و به گفته برخی مسئولان، روزانه میلیونها لیتر بنزین به صورت غیررسمی از کشور خارج میشود.
همزمان، افزایش سالانه تعداد خودروها و مصرف بالای بنزین، بهویژه با توجه به راندمان پایین برخی خودروهای داخلی، ناترازی میان تولید و مصرف را تشدید کرده است. دولت چهاردهم پیش از این اعلام کرده بود که به دنبال راهکاری است که هم از قاچاق جلوگیری کند و هم فشار معیشتی بر خانوارها را به حداقل برساند.
در همین راستا، بحثهایی درباره کاهش سهمیه بنزین یارانهای، بازنگری در سهمیه خودروهای پرمصرف و حتی واگذاری سهمیه به افراد به جای خودروها مطرح شده بود. برخی از این پیشنهادها از سوی دفتر رئیسجمهور و وزارت نفت نیز مورد اشاره قرار گرفته بود، اما تا امروز هیچ تصمیم قطعی جز تعیین نرخ سوم ۱۰ هزار تومانی به صورت رسمی اعلام نشده بود.
واکنشها و ابهامات باقیمانده
اعلام سقف ۱۰ هزار تومانی برای بنزین آزاد، به سرعت با واکنش کاربران در فضای مجازی و بخش نظرات رسانهها همراه شد. بخشی از مخاطبان این تصمیم را گامی برای واقعیتر شدن قیمت سوخت و کاهش قاچاق میدانند، در حالی که عدهای دیگر معتقدند حتی با نرخ ۱۰ هزار تومان، اختلاف قیمت با بازارهای مرزی همچنان زیاد است و به تنهایی مشکل قاچاق را حل نمیکند.
گروهی از شهروندان نیز خواستار شفافسازی درباره زمان اجرای این نرخ، میزان سهمیههای یارانهای و سرنوشت کارتهای سوخت جایگاهها هستند. برخی پیشنهاد میدهند که به جای نظام چندنرخی، یارانه بنزین به صورت مستقیم و نقدی به حساب هر فرد واریز شود و سپس قیمت بنزین برای همه یکسان و آزاد تعیین گردد تا عدالت بیشتری میان دارندگان و فاقدان خودرو برقرار شود.
همچنین این پرسش مطرح است که آیا نرخ ۱۰ هزار تومانی برای چه مدت ثابت خواهد ماند و دولت چه برنامهای برای جبران آثار تورمی احتمالی آن بر قیمت حملونقل و کالاها دارد. پزشکیان در سخنان خود به این نکته اشاره کرد که هرگونه اصلاح قیمت باید با هماهنگی نهادهای مسئول و با ملاحظه وضعیت معیشتی مردم انجام شود.
مسیر اجرای طرح چه خواهد بود؟
اگرچه رئیسجمهور از تعیین نرخ ۱۰ هزار تومانی به عنوان تصمیم نهایی دولت سخن گفته، اما جزئیات اجرایی آن از جمله تاریخ دقیق اجرا، نحوه محاسبه سهمیهها و سازوکار نظارت بر جایگاهها هنوز به صورت رسمی ابلاغ نشده است. انتظار میرود وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه در روزهای آینده آییننامه اجرایی این طرح را منتشر کنند.
کارشناسان انرژی معتقدند موفقیت این طرح در گرو چند عامل کلیدی است: نخست، حفظ پایدار سهمیه یارانهای برای مصارف متعارف خانوارها، دوم، توسعه حملونقل عمومی و گازسوز کردن ناوگان تاکسی و وانتبارها، و سوم، نظارت دقیق بر توزیع سوخت برای جلوگیری از شکلگیری بازار غیررسمی جدید.
دولت تاکید کرده است که هدف از این اصلاح، نه افزایش درآمد، بلکه مدیریت مصرف، کاهش قاچاق و عادلانهتر شدن توزیع یارانه انرژی است. باید دید در مرحله اجرا، این اهداف تا چه اندازه محقق خواهد شد و آیا سقف ۱۰ هزار تومانی میتواند میان انتظارات کارشناسی و توان معیشتی مردم تعادل ایجاد کند.
نظرات (0)