ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) روز جمعه در بیانیهای ادعایی، از اقدامات گسترده دریایی خود در ارتباط با آنچه «محاصره بنادر ایران» عنوان کرده، خبر داد. بر اساس این ادعا، نیروهای آمریکایی تاکنون مسیر حرکت دهها کشتی تجاری را در آبهای مرتبط با این محاصره ادعایی تغییر دادهاند.
سنتکام چه ادعایی مطرح کرده است؟
به گزارش منابع خبری به نقل از سنتکام، این فرماندهی مدعی شده است که در چارچوب اجرای محاصره دریایی علیه ایران، مسیر ۸۲ کشتی تجاری را تغییر داده تا به گفته آن، از رعایت مقررات این محاصره اطمینان حاصل شود. این آمار روز جمعه اعلام شده و به عنوان تازهترین ادعای واشنگتن درباره تحرکات دریایی مرتبط با ایران بازتاب یافته است.
سنتکام در ادامه همین ادعا افزوده است که نیروهای تحت امر آن علاوه بر تغییر مسیر کشتیها، سه کشتی را از کار انداخته و دو کشتی تجاری را نیز مورد بازرسی قرار دادهاند. جزئیات بیشتری درباره هویت این کشتیها، پرچم آنها، محل دقیق بازرسی یا نحوه «از کار انداختن» منتشر نشده است.
چارچوب ادعایی محاصره دریایی بنادر ایران
سنتکام که از سوی جمهوری اسلامی ایران به عنوان «سازمان تروریستی» شناخته میشود، مدعی است این اقدامات در راستای اجرای محاصره دریایی بنادر ایران صورت گرفته است. واشنگتن در ماههای اخیر بارها از تشدید فشارهای دریایی و نظارتی بر کشتیرانی مرتبط با ایران سخن گفته، اما اعلام عدد ۸۲ کشتی، از نظر کمّی یکی از بزرگترین ادعاهای مطرحشده در این زمینه به شمار میرود.
مقامهای آمریکایی این اقدامات را با توجیه «اجرای مقررات» و «رعایت محدودیتهای مرتبط با بنادر ایران» توصیف کردهاند. با این حال، ماهیت حقوقی آنچه محاصره نامیده میشود، همواره محل مناقشه بوده است؛ چرا که بر اساس حقوق بینالملل دریاها، هرگونه محاصره دریایی باید مبتنی بر مجوز شورای امنیت یا در چارچوب حقوق مخاصمات مسلحانه باشد و در غیر این صورت، اقدام یکجانبه علیه کشتیرانی آزاد تجاری میتواند نقض آزادی کشتیرانی تلقی شود.
پیامدهای ادعایی برای کشتیرانی تجاری
اگر ادعای تغییر مسیر ۸۲ کشتی صحت داشته باشد، این موضوع میتواند پیامدهای قابل توجهی برای خطوط کشتیرانی بینالمللی، بیمههای دریایی و زنجیره تأمین انرژی و کالا در منطقه خلیج فارس، دریای عمان و مسیرهای منتهی به تنگه هرمز داشته باشد. تغییر مسیر اجباری کشتیها معمولاً به معنای افزایش هزینه سوخت، طولانیتر شدن زمان سفر، افزایش حق بیمه و اختلال در برنامه تحویل بار است.
- تغییر مسیر ۸۲ کشتی تجاری به بهانه رعایت مقررات محاصره ادعایی
- ادعای از کار انداختن سه کشتی بدون اعلام جزئیات فنی و حقوقی
- بازرسی دو کشتی تجاری توسط نیروهای آمریکایی
تا کنون هیچ فهرست مستقلی از نام یا مشخصات کشتیهای مذکور منتشر نشده و شرکتهای کشتیرانی بزرگ نیز بهصورت عمومی این آمار را تأیید نکردهاند. همین نبود شفافیت، ارزیابی مستقل صحت ادعا را دشوار میکند.
ابهامات و ضرورت راستیآزمایی مستقل
ادعای سنتکام در حالی مطرح شده که منابع مستقل بینالمللی هنوز گزارشی درباره توقیف یا تغییر مسیر گسترده کشتیها در این ابعاد منتشر نکردهاند. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بسیاری از ادعاهای مربوط به توقیف یا بازرسی کشتیها در خلیج فارس، بعداً با روایتهای متفاوت یا تکذیب از سوی مالکان کشتیها و نهادهای دریانوردی مواجه شده است.
از سوی دیگر، ایران همواره هرگونه تلاش برای محاصره دریایی بنادر خود را «اقدامی غیرقانونی و خصمانه» خوانده و تأکید کرده است که حق دفاع از منافع دریایی و امنیت کشتیرانی خود را محفوظ میداند. تهران همچنین تأکید دارد که امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس باید از طریق همکاری کشورهای منطقه تأمین شود، نه از طریق حضور نظامی فرامنطقهای.
در مجموع، آنچه سنتکام روز جمعه اعلام کرده، در حد یک ادعای یکجانبه باقی میماند؛ ادعایی که برای تبدیل شدن به یک واقعیت حقوقی و عملیاتی، نیازمند ارائه مستندات، اعلام موقعیت دقیق جغرافیایی اقدامات، و تأیید نهادهای مستقل دریانوردی مانند سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) است. تا زمانی که چنین شواهدی ارائه نشود، آمار ۸۲ کشتی را باید در چارچوب جنگ روایتها و فشار سیاسی واشنگتن ارزیابی کرد.
نظرات (0)