کاخ سفید بار دیگر با تکرار روایتهای بحثبرانگیز دولت دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز و صادرات نفت ایران، موجی از ادعاهای جدید را مطرح کرده است؛ ادعاهایی که به گفته ناظران، بیش از آنکه متکی بر دادههای میدانی باشد، در چارچوب جنگ روانی و روایتسازی سیاسی پس از تنشهای اخیر میان تهران و واشنگتن قابل ارزیابی است.
بر اساس گزارش خبرگزاری مهر به نقل از الجزیره، کاخ سفید مدعی شده ایران از زمان اعمال آنچه «محاصره سواحل ایران طی یک ماه گذشته» خوانده شده، نتوانسته هیچ محموله نفتی را صادر کند. این ادعا در حالی مطرح میشود که ایران همواره تنگه هرمز را آبراهی بینالمللی اما تحت اشراف امنیتی خود توصیف کرده و هرگونه تلاش برای انسداد صادرات نفت خود را با واکنش متقابل پیوند زده است.
استناد به بیانیه سنتکام و آمار ۱۵۰۰ نفتکش
کاخ سفید برای مستندسازی این ادعا، به بیانیه اخیر ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) استناد کرده است؛ بیانیهای که در تهران «دروغین» توصیف شده است. بر اساس این روایت، طی هفتههای اخیر حدود ۱۵۰۰ کشتی حامل ۷۵۰ میلیون بشکه نفت با حمایت و اسکورت نیروهای آمریکایی از تنگه هرمز عبور کردهاند و مینهای ادعایی کار گذاشتهشده در این گذرگاه نیز پاکسازی شده است.
مقامهای آمریکایی این آمار را نشانه «باز بودن تنگه هرمز به روی آمریکا و متحدانش» دانستهاند. با این حال، کارشناسان حوزه انرژی و کشتیرانی میگویند ارائه چنین ارقامی بدون انتشار دادههای رهگیری مستقل، تصاویر ماهوارهای قابل راستیآزمایی و تأیید شرکتهای بینالمللی ردیابی نفتکشها، بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد تا عملیاتی.
روایت متضاد کپلر: تردد همچنان ضعیف است
نکته قابل توجه آن است که تنها دو روز پیش از این ادعاها، شرکت معتبر ردیابی محمولههای نفتی «کپلر» اعتراف کرده بود که ترافیک کشتیها در تنگه هرمز همچنان ضعیف و پایینتر از میانگین فصلی است. این اذعان، تردیدهای جدی درباره ادعای عبور گسترده و بیوقفه نفتکشها با حمایت آمریکا ایجاد کرده است.
کپلر که دادههای آن مرجع بسیاری از رسانهها و مؤسسات تحلیلی در بازار انرژی است، پیشتر نیز هشدار داده بود ناامنی، افزایش هزینه بیمه تردد و ریسکهای ژئوپلیتیک باعث شده بسیاری از مالکان نفتکشها مسیرها و زمانبندی عبور خود از تنگه هرمز را با احتیاط بیشتری تنظیم کنند. این گزارش در تضاد آشکار با تصویر «آبراه کاملاً امن و پاکسازیشده» مورد ادعای کاخ سفید قرار دارد.
لفاظی استفان میلر درباره دستاورد ترامپ در ایران
در همین فضا، «استفان میلر» مشاور کاخ سفید با لحنی اغراقآمیز، آنچه «دستاورد ترامپ در قبال ایران» خواند را بزرگترین دستاورد نظامی در تاریخ جنگهای معاصر توصیف کرد. وی مدعی شد نیروی دریایی و نیروی هوایی ایران در کنار شبکه راداری و ساختار نظامی این کشور «از بین رفته» و تنگه هرمز «به روی آمریکا باز و به روی ایران بسته» است.
این ادعاها در حالی مطرح میشود که به اذعان شماری از مقامات سیاسی و نظامی سابق و فعلی آمریکا، کارزار فشار و درگیری اخیر با ایران برای واشنگتن پرهزینه بوده و ترامپ نه تنها به اهداف اعلامی خود دست نیافته، بلکه در باتلاق یک جنگ فرسایشی گرفتار شده است. ناظران در واشنگتن نیز میگویند چنین اظهاراتی بیشتر مصرف داخلی دارد و تلاشی برای بازسازی تصویر پیروزی پس از ناکامی در مهار برنامههای منطقهای و دفاعی ایران است.
تنگه هرمز؛ آبراهی استراتژیک در کانون جنگ روایتها
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، روزانه میزبان عبور بخش بزرگی از نفت و میعانات گازی صادراتی خلیج فارس است. هرگونه اختلال یا ناامنی در این آبراه، مستقیماً بر قیمت جهانی انرژی، هزینه حملونقل دریایی و امنیت عرضه تأثیر میگذارد. به همین دلیل، کنترل روایت درباره وضعیت امنیتی آن، به بخشی از رقابت ژئوپلیتیک میان ایران و آمریکا تبدیل شده است.
ایران بارها تأکید کرده امنیت تنگه هرمز تا زمانی تأمین خواهد بود که منافع مشروع این کشور از جمله حق صادرات نفت محترم شمرده شود و حضور نظامی فرامنطقهای را عامل بیثباتی خوانده است. در مقابل، آمریکا تلاش میکند با برجستهسازی نقش خود به عنوان «ضامن آزادی کشتیرانی»، مشروعیت حضور ناوگان خود در منطقه را تقویت کند.
- کاخ سفید مدعی توقف کامل صادرات نفت ایران از زمان محاصره یکماهه شده است.
- استناد اصلی این ادعا، بیانیه سنتکام درباره عبور ۱۵۰۰ کشتی و پاکسازی مینها عنوان شده است.
- شرکت کپلر اما دو روز پیش، تردد در تنگه هرمز را همچنان ضعیف توصیف کرده بود.
- مشاور کاخ سفید از نابودی توان دریایی و هوایی ایران سخن گفته که با ارزیابیهای مستقل همخوانی ندارد.
در مجموع، فاصله میان آمارهای اعلامی کاخ سفید و دادههای نهادهای مستقل رصد کشتیرانی، نشان میدهد پرونده تنگه هرمز بیش از آنکه صرفاً یک موضوع فنی-نظامی باشد، به صحنه جنگ روایتها تبدیل شده است؛ جایی که هر طرف میکوشد با ارائه تصویر مطلوب از میدان، افکار عمومی داخلی و بازار جهانی انرژی را به نفع خود مدیریت کند.
نظرات (0)