مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با تشریح عملکرد یکساله این ادارهکل در حوزه اجرای نیات واقفان، از هزینهکرد بیش از ۸۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان بر اساس نیات ثبتشده واقفان خبر داد و بر نقش امانتداری اوقاف، ضرورت بهروزرسانی نیات متناسب با نیازهای روز و توسعه فعالیتهای اقتصادی موقوفات تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین سید عباس مسعودی صبح شنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه در بندرعباس، اجرای دقیق نیت واقف را مهمترین وظیفه سازمان اوقاف دانست و گفت: تمام مبالغ هزینهشده در یک سال گذشته، دقیقاً مطابق نیتی که واقف در وقفنامه تعیین کرده، در حوزههای مختلف هزینه شده است.
اجرای نیات واقفان در حوزههای مختلف
مسعودی با اشاره به تنوع محلهای هزینهکرد نیات واقفان اظهار کرد: این منابع در بخشهایی همچون برگزاری مراسم عزاداری و اطعام، آبرسانی به مناطق نیازمند، حمایت از اقشار آسیبپذیر، کمک به نیازمندان و خدماترسانی به زائران هزینه شده و حدود ۸۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان از سال گذشته تاکنون به این امور اختصاص یافته است.
وی افزود: هیچکدام از این هزینهها سلیقهای نبوده و تمامی پرداختها بر اساس متن وقفنامه و نیت تصریحشده واقف انجام میشود و اوقاف اجازه تغییر مسیر منابع را ندارد.
اوقاف امین موقوفات است، نه مالک آن
مدیرکل اوقاف هرمزگان با تأکید بر جایگاه امانتداری این نهاد تصریح کرد: ما خود را مالک و صاحب موقوفات نمیدانیم، بلکه امین موقوفات هستیم. وظیفه اصلی ما صیانت از عین موقوفه و اجرای دقیق نیت واقف است.
به گفته وی، اگر واقفی درآمد موقوفهای را برای ایتام، امور علمی و فناوری، خیرات و مبرات یا هر موضوع مشخص دیگری تعیین کرده باشد، اوقاف مکلف است دقیقاً همان نیت را اجرا کند و حق جابهجایی اعتبار به حوزهای دیگر را ندارد.
مسعودی با اشاره به پراکندگی موقوفات در سراسر استان گفت: برخی موقوفات به دلیل درآمد اندک یا کمتوجهی در سالهای گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند، اما امروز با افزایش ارزش این املاک و اراضی، مسئولیت حفظ و احیای آنها سنگینتر شده است.
وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از موقوفات در اختیار مردم و بخشی نیز در تصرف دستگاههای اجرایی است. آزادسازی برخی از این موارد با تبعات اجتماعی و چالشهای حقوقی همراه است، از اینرو سیاست اوقاف تعامل و مذاکره به عنوان یک طرف قرارداد است تا ضمن حل مشکل، اصل موقوفه بودن ملک نیز حفظ شود.
مدیرکل اوقاف هرمزگان با بیان اینکه موقوفه ذاتاً ماندگار و غیرقابل تقسیم است، خاطرنشان کرد: برخلاف اموال عادی که میان ورثه تقسیم یا خرید و فروش و هدیه میشود، موقوفه باید در جایگاه خود باقی بماند. حتی در موارد استثنایی مانند پیشروی دریا یا از بین رفتن کامل موضوع وقف نیز با رعایت ضوابط شرعی و قانونی، موقوفه به ملک دیگری تبدیل میشود تا اصل وقف استمرار یابد.
ضرورت بهروزرسانی نیات متناسب با نیازهای روز جامعه
مسعودی بر لزوم توجه به نیازهای جدید جامعه در حوزه وقف تأکید کرد و گفت: برخی نیات ثبتشده در دهههای گذشته امروز کاربرد کمتری دارند. در حالی که جامعه امروز به شدت به وقف در حوزههای علم، فناوری، اشتغال و ازدواج جوانان نیاز دارد.
وی از رسانهها خواست در هدایت افکار عمومی و معرفی نیازهای اولویتدار به واقفان و خیران نقشآفرینی کنند تا وقفهای جدید پاسخگوی مسائل واقعی جامعه باشد.
مدیرکل اوقاف هرمزگان در این زمینه به نمونهای از تغییر رویکرد اقتصادی اشاره کرد و افزود: در یک مورد، سرقفلی مغازهای با درآمد ماهانه حدود ۷۰ میلیون تومان که تنها برای دو نفر اشتغال ایجاد کرده بود، واگذار و منابع حاصل از آن صرف احداث یک واحد تولیدی شد؛ کارخانهای که امروز به صورت مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۲۰۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است. این نمونه نشان میدهد بهرهوری اقتصادی از موقوفات میتواند اثر اجتماعی بسیار بزرگتری داشته باشد.
نقش رسانهها و اهمیت ثبت رسمی موقوفات
مسعودی رسانهها را زبان گویای جامعه و بازوی دستگاههای اجرایی دانست و تأکید کرد: اصحاب رسانه علاوه بر اطلاعرسانی، میتوانند در فرهنگسازی وقف و شناسایی موقوفات فراموششده نقش مهمی ایفا کنند.
وی از مردم و به ویژه افراد قدیمی و معتمدان محلات خواست اطلاعات خود درباره موقوفات را در اختیار اوقاف قرار دهند و گفت: در برخی بررسیها مشخص شده زمینی که با اطلاع افراد محلی شناسایی شده، واقعاً موقوفه بوده اما به دلیل عدم ثبت رسمی، در سوابق اوقاف وجود نداشته است.
به گفته وی، ثبت رسمی وقف برای صیانت از موقوفه در گذر زمان ضروری است و هر فردی که اقدام به وقف میکند باید نسبت به ثبت قانونی آن اقدام کند تا موقوفه دچار فراموشی و تضییع نشود.
مسعودی همچنین یادآور شد: واقف میتواند مطابق ضوابط، هر فردی را که صلاح میداند به عنوان متولی موقوفه تعیین کند و نقش اوقاف در این موارد، نظارت بر حسن اجرای نیت واقف و رعایت مفاد وقفنامه است.
رویکرد تولیدمحور اوقاف؛ از پرورش ماهی تا فرآوری آلوئهورا
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با تشریح فعالیتهای اقتصادی این نهاد گفت: یکی از رویکردهای اصلی اوقاف، استفاده از ظرفیت موقوفات برای کمک به تولید داخلی، ایجاد اشتغال و خدمترسانی به جامعه است.
وی با اشاره به ورود اوقاف به حوزه آبزیپروری افزود: قفسهای پرورش ماهی در دریا از جمله ظرفیتهایی است که اوقاف هرمزگان در آن سرمایهگذاری کرده و اکنون در تولید ماهی و تأمین بخشی از نیاز غذایی کشور سهیم است.
مسعودی درباره ظرفیت کشت آلوئهورا در استان اظهار کرد: اوقاف در سالهای گذشته حدود ۱۶ هکتار مزرعه آلوئهورا ایجاد کرده بود، اما به دلیل خامفروشی، درآمد مناسبی برای کشاورزان نداشت و بخشی از مزارع از بین رفت. برای حل این مشکل، احداث کارخانه فرآوری آلوئهورا در زمینی به مساحت پنج هزار مترمربع در دستور کار قرار گرفت که اکنون تجهیز شده و پیشبینی میشود طی یک تا دو ماه آینده به بهرهبرداری برسد.
وی با بیان اینکه آلوئهورا قابلیت استفاده در تولید حدود ۲۰۰ محصول مختلف را دارد، گفت: شرایط اقلیمی هرمزگان برای کشت این گیاه بسیار مناسب است و با راهاندازی کارخانه، مزارع آلوئهورا نیز دوباره توسعه یافتهاند. اوقاف پاجوش مورد نیاز را در اختیار کشاورزان قرار میدهد و محصول تولیدی آنها را با قیمت مناسب خریداری میکند تا زنجیره کامل کشت تا فرآوری تکمیل شود.
مدیرکل اوقاف هرمزگان از ورود این نهاد به حوزههای صنایع نفت، تجهیزات پزشکی، دارو، قطعات خودرو و صنایع غذایی خبر داد و افزود: با همکاری شرکتهای دانشبنیان، تولید برخی تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت که پیش از این تنها در آمریکا تولید میشد، در داخل کشور محقق شده است. همچنین در حوزه تجهیزات پزشکی و ساخت پروتزهای دندان، جمجمه و پا با همکاری مجموعههای دانشبنیان در استان فارس، این محصولات با حدود یکسوم قیمت بازار در اختیار مردم قرار میگیرد.
وی به فعالیتهای اوقاف در حوزه دامداری، باغداری و صنایع غذایی نیز اشاره کرد و گفت: حتی زمینهای موقوفهای که قابلیت کشاورزی ندارند و خریداری برای آنها وجود ندارد، میتوانند به مزرعه تولید برق خورشیدی تبدیل شوند تا ظرفیتهای بلااستفاده نیز به چرخه بهرهوری بازگردند.
طرح امین موقوفات برای جبران کمبود نیرو
مسعودی با اشاره به گستردگی موقوفات استان تصریح کرد: مجموعه اوقاف هرمزگان تنها حدود ۶۰ کارمند دارد، در حالی که بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ موقوفه و بیش از هفت هزار رقبه در استان شناسایی شده است و رسیدگی کامل به این حجم با نیروی انسانی موجود دشوار است.
وی از اجرای طرح «امین موقوفات» با پیشنهاد سازمان اوقاف در استان خبر داد و گفت: در قالب این طرح، موقوفات به صورت بلوکی تقسیم شده و افراد بازنشسته، باتجربه و متخصص در حوزههای ثبتی، حقوقی و مالی به عنوان امین موقوفات به کار گرفته شدهاند تا اسناد و وضعیت موقوفات را بررسی و نسبت به احیای موقوفات راکد و تعیین تکلیف رقباتی که سالها بلااستفاده ماندهاند، اقدام کنند.
به گفته وی، تاکنون ۲۵ امین به مجموعه همکاران اوقاف هرمزگان افزوده شده و پیشبینی میشود فعالیت آنان درآمد سالانه موقوفات استان را بین یک و نیم تا دو برابر افزایش دهد.
مسعودی در پایان به نمونهای از احیای رقبات اشاره کرد و گفت: در بندرعباس مغازهای وجود داشت که حدود ۱۴ سال مورد بهرهبرداری مناسب قرار نگرفته بود؛ با ورود امین موقوفات، علاوه بر احیای آن، موضوع معوقات ۱۴ ساله نیز پیگیری و تعیین تکلیف شد.
نظرات (0)