رئیس‌جمهور آمریکا از امضای توافقی خبر داده که به گفته او می‌تواند معادلات بازار جهانی انرژی را تغییر دهد. دونالد ترامپ مدعی شد ایالات متحده با ونزوئلا بر سر قراردادی تاریخی در حوزه نفت به توافق رسیده؛ قراردادی که به ادعای او بزرگترین معامله نفتی جهان محسوب می‌شود و ذخایر اثبات‌شده نفت آمریکا را به‌شکل بی‌سابقه‌ای افزایش خواهد داد.

جزئیات ادعای ترامپ درباره قرارداد نفتی

ترامپ در بیانیه‌ای که در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های آمریکایی بازتاب گسترده‌ای داشت، اعلام کرد: «ایالات متحده آمریکا به‌تازگی با کشور ونزوئلا بر سر بزرگترین قرارداد نفتی در تاریخ جهان به توافق رسیده است.»

به گفته او، این توافق «به دستور مستقیم» خودش و با محوریت دو عضو ارشد کابینه‌اش به سرانجام رسیده است. ترامپ تصریح کرد: «به دستور من، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و پیت هگست، وزیر جنگ، با همکاری نزدیک با دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت بسیار محترم ونزوئلا، و همچنین از طریق مشارکت با بخش خصوصی، مالکیت اکثریت آمریکا را بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه نفت اثبات‌شده در ونزوئلا، بدون هیچ هزینه‌ای برای مالیات‌دهندگان آمریکایی، تضمین کرده‌اند.»

این رقم در صورت تحقق، یکی از بزرگترین انتقال‌های مالکیتی در تاریخ صنعت نفت خواهد بود. ترامپ تأکید کرده که این ۶۵ میلیارد بشکه نفت اثبات‌شده، مستقیماً به دارایی‌های انرژی آمریکا افزوده می‌شود و بدون تحمیل بار مالی به بودجه عمومی به دست آمده است.

وعده کاهش قیمت بنزین و دو برابر شدن ذخایر

بخش اصلی ادعای رئیس‌جمهور آمریکا به پیامدهای اقتصادی این توافق برای مصرف‌کنندگان آمریکایی مربوط می‌شود. ترامپ در ادامه بیانیه خود نوشت: «این معامله تاریخی، ذخایر نفتی آمریکا را بیش از دو برابر می‌کند، عرضه نفت ما را به شدت افزایش می‌دهد و در بلندمدت، قیمت بنزین را برای تمام آمریکایی‌ها به‌طور قابل‌توجهی کاهش خواهد داد.»

او همچنین این توافق را گامی در جهت شکوفایی ونزوئلا توصیف کرد و افزود: «ضمن اینکه به ادامه مسیر ونزوئلا به سوی موفقیتی خارق‌العاده و شکوفایی عظیم کمک خواهد کرد. این توافق، رابطه رو به رشد ونزوئلا و ایالات متحده را بیش از پیش تقویت خواهد کرد.»

ترامپ پیام خود را با جمله همیشگی خود به پایان رساند: «از توجه شما به این موضوع بی‌سابقه سپاسگزارم. آمریکا را دوباره بزرگ کنیم!»

ونزوئلا؛ دارنده بزرگترین ذخایر نفتی جهان

ونزوئلا از نظر ذخایر اثبات‌شده نفت، رتبه نخست جهان را در اختیار دارد و بر اساس برآوردهای اوپک و آژانس‌های بین‌المللی انرژی، بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخیره اثبات‌شده در اختیار دارد که بخش عمده آن در کمربند نفتی اورینوکو متمرکز است. با این حال، به دلیل سال‌ها تحریم‌های سنگین آمریکا، سوءمدیریت، کمبود سرمایه‌گذاری و فرسودگی زیرساخت‌ها، تولید نفت این کشور از بیش از ۳ میلیون بشکه در روز در اوایل دهه ۲۰۰۰ به کمتر از یک میلیون بشکه در سال‌های اخیر سقوط کرده است.

هرگونه توافق برای بهره‌برداری از ۶۵ میلیارد بشکه از این ذخایر، در صورت اجرایی شدن، می‌تواند از نظر حجم با کل ذخایر فعلی اثبات‌شده آمریکا که حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیارد بشکه برآورد می‌شود، برابری کرده و حتی از آن فراتر رود؛ موضوعی که ادعای دو برابر شدن ذخایر آمریکا را توضیح می‌دهد.

در سال‌های گذشته واشنگتن تحریم‌های گسترده‌ای علیه صنعت نفت کاراکاس اعمال کرده بود و تنها در موارد محدود و تحت معافیت‌های خاص، به شرکت‌هایی مانند شورون اجازه فعالیت محدود در ونزوئلا را داده بود. اکنون ترامپ می‌گوید مدل جدید همکاری با مشارکت بخش خصوصی و دولت موقت ونزوئلا، بدون هزینه برای مالیات‌دهندگان، اجرایی خواهد شد؛ هرچند جزئیات مالی، حقوقی و زمان‌بندی این مشارکت هنوز منتشر نشده است.

ابهام‌ها درباره نام رئیس‌جمهور موقت و واکنش‌ها

نکته قابل توجه در بیانیه ترامپ، اشاره به «دلسی رودریگز» به عنوان رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا است. رودریگز در دولت نیکلاس مادورو سمت معاون رئیس‌جمهور را بر عهده داشته و از چهره‌های نزدیک به حاکمیت فعلی محسوب می‌شود. در ساختار سیاسی رسمی ونزوئلا، چنین عنوانی تاکنون به صورت رسمی از سوی نهادهای بین‌المللی تأیید نشده و مشخص نیست این اشاره به یک تحول سیاسی جدید در کاراکاس اشاره دارد یا یک تعبیر سیاسی از سوی ترامپ است.

تا لحظه انتشار این خبر، دولت ونزوئلا بیانیه رسمی و مستقلی درباره جزئیات این توافق منتشر نکرده و نهادهای مستقل انرژی نیز صحت رقم ۶۵ میلیارد بشکه و سازوکار مالکیت اکثریت آمریکا بر آن را تأیید نکرده‌اند. کارشناسان بازار انرژی نیز می‌گویند حتی در صورت توافق سیاسی، بهره‌برداری از چنین حجمی از ذخایر نیازمند سرمایه‌گذاری ده‌ها میلیارد دلاری، نوسازی پالایشگاه‌ها، خطوط انتقال و سال‌ها زمان خواهد بود و تأثیر آن بر قیمت بنزین در آمریکا در کوتاه‌مدت محدود خواهد بود.

با این حال، در صورت تأیید و اجرایی شدن، این توافق می‌تواند بزرگترین جابه‌جایی در نقشه انرژی قاره آمریکا در دهه‌های اخیر باشد و روابط پرتنش واشنگتن و کاراکاس را وارد مرحله‌ای کاملاً جدید کند. بازارهای جهانی نفت نیز به دقت تحولات بعدی و جزئیات رسمی این قرارداد ادعایی را زیر نظر خواهند داشت.