مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی اعلام کرد رویکرد جدید این اداره کل، حرکت از «مدیریت واکنش‌محور» به سمت «پیشگیری و پایش مستمر» است تا مسائل زیست‌محیطی پیش از آنکه به بحران تبدیل شوند، شناسایی و حل‌وفصل شوند.

محمدحسین حسن‌زاده صبح شنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه به مناسبت هفته دولت، با تشریح عملکرد و اولویت‌های این اداره کل گفت: آذربایجان شرقی به دلیل برخورداری همزمان از ظرفیت‌های گسترده صنعتی، معدنی و کشاورزی با مسائل زیست‌محیطی پیچیده و چندلایه‌ای روبه‌رو است و مدیریت این شرایط تنها با نظارت مستمر و بهره‌گیری از روش‌های نوین امکان‌پذیر خواهد بود.

پایش ۱۱ هزار واحد و اصل «توسعه بدون تخریب»

به گفته حسن‌زاده، در حال حاضر حدود ۱۱ هزار واحد صنعتی، خدماتی، کشاورزی و گردشگری در استان فعال هستند که از این میان، حدود یک هزار و ۷۰۰ واحد مشمول قانون خوداظهاری بوده و موظف‌اند عملکرد زیست‌محیطی خود را به صورت دوره‌ای گزارش و تحت پایش مستمر قرار دهند.

وی با تاکید بر اینکه محیط زیست مخالف تولید و سرمایه‌گذاری نیست، تصریح کرد: این اداره کل خود را بازوی توسعه می‌داند، اما توسعه پایدار به معنای توسعه بدون تخریب محیط زیست است. در برابر واحدهای آلاینده و متخلفی که الزامات قانونی را رعایت نکنند، بدون اغماض و مطابق قانون برخورد خواهد شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان افزود: هدف اصلی کاهش تعداد واحدهای آلاینده از مسیر نظارت دقیق، آموزش و آگاهی‌بخشی به واحدهای تولیدی درباره تکالیف قانونی و مسئولیت‌های اجتماعی آنهاست. زمانی که از آلودگی هوای تبریز سخن می‌گوییم، در واقع از سلامت مستقیم مردم حرف می‌زنیم و وقتی از حفاظت ارسباران و تنوع زیستی سخن می‌گوییم، از آینده گردشگری و سرمایه‌های طبیعی استان دفاع می‌کنیم.

آلودگی هوا؛ چالش اول کلانشهر تبریز

حسن‌زاده آلودگی هوا را یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی تبریز و برخی شهرهای استان از جمله بناب، عجب‌شیر و اسکو دانست و گفت: برای مدیریت علمی این معضل، برنامه جامعی در دست اجراست که توسعه ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا، تقویت پایش‌های زمینی و بهره‌گیری از ظرفیت علمی دانشگاه تبریز از محورهای اصلی آن است.

وی ادامه داد: در کنار ایستگاه‌های زمینی، توسعه پایش ماهواره‌ای و استفاده از سامانه‌های کنترل از راه دور نیز در دستور کار قرار گرفته است. فناوری‌های نوین می‌تواند سرعت شناسایی منابع آلاینده، دقت اندازه‌گیری و توان واکنش به‌موقع در برابر آلودگی‌ها را به شکل چشمگیری افزایش دهد و از تشدید بحران جلوگیری کند.

مدیریت پسماند؛ از زباله خانگی تا پسماند کشاورزی

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی، ساماندهی پسماند را دیگر اولویت جدی استان عنوان کرد و گفت: مدیریت پسماندهای عادی، خانگی و عفونی نیازمند استمرار و هماهنگی بین‌دستگاهی است و نباید به اقدامات مقطعی محدود شود.

به گفته وی، در حوزه پسماندهای کشاورزی نیز تعامل و همکاری نزدیک‌تری با سازمان جهاد کشاورزی استان دنبال می‌شود تا از رهاسازی غیراصولی بقایای کشاورزی، کودها و سموم و آلودگی منابع آب و خاک جلوگیری شود.

دریاچه ارومیه؛ جهش حجم آب به ۳ میلیارد مترمکعب

حسن‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود به آخرین وضعیت دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: بارش‌های اخیر موجب بهبود قابل توجه وضعیت دریاچه شده است، به طوری که حجم آب آن از حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب در پاییز سال گذشته به حدود ۳ میلیارد مترمکعب افزایش یافته است.

وی این افزایش را فرصتی ارزشمند برای تداوم و تثبیت اقدامات احیای دریاچه دانست و تاکید کرد: نباید این فرصت اقلیمی از دست برود. ضروری است با استفاده از این شرایط مساعد، برنامه‌های احیا با جدیت بیشتری دنبال شود تا نوسانات گذشته تکرار نشود و روند احیا به ثبات برسد.

ارسباران؛ گذار به مدیریت مشارکتی و حفاظت هوشمند

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی با اشاره به اهمیت جهانی و ملی منطقه ارسباران گفت: رویکرد مدیریتی در این زیست‌بوم ارزشمند در حال تغییر است و تلاش می‌کنیم از مدل مدیریت سنتی و متمرکز فاصله گرفته و به سمت مدیریت مشارکتی و مردمی حرکت کنیم.

وی از دستاورد مهم تکثیر و آماده‌سازی مارال برای بازگشت به طبیعت خبر داد و افزود: پس از سال‌ها تلاش کارشناسی، اکنون حدود ۵۰ رأس مارال تکثیرشده آماده رهاسازی در زیستگاه‌های طبیعی استان هستند که گامی مهم در احیای تنوع زیستی منطقه محسوب می‌شود.

حسن‌زاده همچنین به نقش فناوری در حفاظت از جنگل‌ها اشاره کرد و گفت: بهره‌گیری از دوربین‌های حفاظتی و سامانه‌های پایش تصویری موجب شده امکان شناسایی و کنترل به‌موقع حوادث، به‌ویژه آتش‌سوزی‌های احتمالی در جنگل‌های استان از جمله منطقه حساس دیزمار به شکل محسوسی افزایش یابد.

شفافیت و پیشگیری؛ راهبرد جدید محیط زیست استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی در پایان، شفافیت را یکی از اصول محوری مدیریت جدید این اداره کل برشمرد و گفت: تقویت پایش مستمر، به‌کارگیری فناوری‌های نوین، تعامل سازنده با صنایع و جلب مشارکت جوامع محلی، چهار ضلع راهبرد پیشگیرانه ماست.

وی خاطرنشان کرد: رویکرد ما حل مسائل در مراحل اولیه و پیش از تبدیل شدن به بحران است. هرچه نظارت دقیق‌تر، اطلاع‌رسانی شفاف‌تر و مشارکت مردم بیشتر باشد، هزینه‌های زیست‌محیطی و اجتماعی کمتری به استان تحمیل خواهد شد.