تصفیه‌خانه فاضلاب محلی «سبزآب شیراز» در محدوده باغات قصردشت و با حضور جمعی از مسئولان کشوری و استانی به طور رسمی به بهره‌برداری رسید. این پروژه که با هدف رفع چالش کم‌آبی باغات تاریخی شیراز اجرا شده، به عنوان نخستین تصفیه‌خانه محلی در این محدوده شناخته می‌شود.

آیین بهره‌برداری از این مجموعه با حضور احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، حسینعلی امیری استاندار فارس، محمدحسن اسدی شهردار شیراز، اعضای شورای اسلامی شهر و نمایندگان مردم شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی برگزار شد. وزیر تعاون در این مراسم ضمن تبریک هفته دولت، از تلاش‌های مدیریت شهری شیراز برای به سرانجام رساندن این طرح قدردانی کرد.

نجات باغات قصردشت با بازچرخانی آب

استاندار فارس در سخنرانی خود با تأکید بر جایگاه ملی و زیست‌محیطی باغات قصردشت گفت: این باغات نه‌تنها برای مردم فارس بلکه در سطح کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند و نقش تعیین‌کننده‌ای در هویت، سرسبزی و تعادل زیست‌محیطی شهر شیراز دارند.

حسینعلی امیری با اشاره به اینکه شیراز همواره به عنوان یکی از شهرهای سبز کشور شناخته می‌شود، افزود: در سال‌های اخیر تأمین آب مورد نیاز برای آبیاری باغات قصردشت به یکی از چالش‌های اصلی مدیریت شهری و استانی تبدیل شده بود. بر همین اساس، بازچرخانی آب به عنوان یک سیاست راهبردی در دستور کار استان قرار گرفت و شهرداری شیراز با طراحی و اجرای تصفیه‌خانه سبزآب، برای حل این مشکل به صورت عملیاتی وارد میدان شد.

به گفته استاندار فارس، این طرح می‌تواند نقش مؤثری در حفظ این میراث طبیعی و جلوگیری از خشک شدن تدریجی باغات قصردشت ایفا کند.

ظرفیت و اهداف پروژه سبزآب

شهردار شیراز نیز در این مراسم جزئیات فنی پروژه را تشریح کرد و گفت: شهرداری‌ها به طور معمول در حوزه احداث تصفیه‌خانه‌های فاضلاب ورود نمی‌کنند، اما اهمیت حیاتی باغات قصردشت و ضرورت تأمین آب پایدار برای آن، شهرداری شیراز را بر آن داشت تا به صورت ویژه این مسئولیت را بر عهده بگیرد.

محمدحسن اسدی اظهار داشت: تصفیه‌خانه سبزآب با ظرفیت آب‌دهی حداقل ۱۰۰ لیتر بر ثانیه احداث شده و قادر است آب مورد نیاز برای آبیاری ۳۰۰ هکتار از باغات قصردشت را به صورت مستمر تأمین کند. این ظرفیت می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز آبی این پهنه سبز را پوشش دهد و فشار بر منابع آب زیرزمینی و شهری را کاهش دهد.

وی نام‌گذاری این مجموعه به عنوان «سبزآب» را نمادی از پیوند میان فناوری تصفیه و صیانت از فضای سبز دانست و تأکید کرد که بهره‌برداری از آن، گامی بلند برای پایداری باغات در بلندمدت خواهد بود.

فناوری‌های پیشرفته در قلب تصفیه‌خانه

در ادامه مراسم، محمدامین معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز با تشریح بخش‌های مختلف مجموعه، این تصفیه‌خانه را یکی از پیشرفته‌ترین و منحصر‌به‌فردترین تصفیه‌خانه‌های کشور توصیف کرد.

به گفته وی، این مجموعه از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • سازه پشتیبانی و ساختمان آزمایشگاه: در این بخش، کیفیت آب در مراحل مختلف به صورت مستمر پایش و آزمایش‌های تخصصی انجام می‌شود تا خروجی نهایی مطابق با استانداردهای لازم باشد.
  • بخش فرایندی و هوادهی: هوای مورد نیاز فرآیند تصفیه از طریق تجهیزات هوادهی به حوضچه‌های فرایندی منتقل می‌شود. در این قسمت ۴ دستگاه توربوجت نصب شده که هر کدام با سرعت حدود ۸۰۰ دور در ثانیه، هوای مورد نیاز برای فعالیت‌های بیولوژیکی را تأمین می‌کنند.
  • بخش تصفیه تکمیلی: شامل تجهیزات پیشرفته برای دستیابی به بالاترین کیفیت آب خروجی است.

معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز با اشاره به جزئیات مرحله نهایی تصفیه گفت: در این بخش دو دستگاه دیسک‌فیلتر ساخت آلمان نصب شده که هر کدام ظرفیت تصفیه ۱۰۰ لیتر بر ثانیه را دارند. این فیلترها با استفاده از پارچه‌های مخصوص، از عبور ذرات بزرگ‌تر از ۴۰ میکرون جلوگیری می‌کنند.

وی افزود: پس از دیسک‌فیلتر، مرحله اوزون‌زنی انجام می‌شود که یکی از روش‌های پیشرفته و روز دنیا برای گندزدایی است. در این مرحله تخم انگل‌ها، ویروس‌ها و سایر آلاینده‌های باقی‌مانده به طور کامل حذف می‌شوند تا آب خروجی به استاندارد گرید A اتحادیه اروپا برای مصارف کشاورزی برسد.

فرآیند بیولوژیکی و لخته‌سازی

امین درباره بخش لخته‌سازی نیز توضیح داد: در این مرحله با افزودن مواد شیمیایی مانند آلوم، عملیات لخته‌سازی انجام می‌شود. لخته‌های تشکیل‌شده روی سطح آب شناور شده و توسط پاروهای مکانیکی جمع‌آوری می‌شوند و آب شفاف به مرحله بعدی منتقل می‌شود.

وی با بیان اینکه فرآیند اصلی تصفیه ماهیت بیولوژیکی دارد، خاطرنشان کرد: از آنجا که سیستم به تازگی راه‌اندازی شده، حدود ۴۵ روز زمان لازم است تا فرآیندهای بیولوژیکی به پایداری کامل برسند. در این بخش، بسترهایی به نام «مدیا» محل استقرار باکتری‌های مفید هستند که با تجزیه مواد آلی موجود در آب، به زلال‌سازی آن کمک می‌کنند. پس از تشکیل لایه‌های بیولوژیکی روی این مدیاها، کیفیت و شفافیت آب خروجی به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت.

به گفته معاون فنی و عمرانی، ظرفیت کلی این تصفیه‌خانه برای جمعیت حدود ۲۰۰ هزار نفر طراحی شده و از ترکیب فناوری‌های نوین بهره می‌برد.

گامی راهبردی برای آینده سبز شیراز

در پایان این بازدید، تجهیزات هوادهی تصفیه‌خانه به صورت همزمان راه‌اندازی شد و مسئولان از نزدیک در جریان نحوه عملکرد سامانه‌های تصفیه قرار گرفتند.

بهره‌برداری از تصفیه‌خانه سبزآب شیراز در هفته دولت، نه‌تنها پاسخی فنی به بحران کم‌آبی باغات قصردشت است، بلکه الگویی موفق از ورود مدیریت شهری به حوزه بازچرخانی آب و حفاظت از سرمایه‌های زیست‌محیطی به شمار می‌رود؛ سرمایه‌ای که حفظ آن، تضمین‌کننده هویت سبز و پایداری اکولوژیکی کلان‌شهر شیراز در سال‌های آینده خواهد بود.