هزاران نفر از شهروندان آمریکایی با حضور در قلب پایتخت این کشور، در قالب راهپیمایی بزرگ «بیایید از حق رأی دفاع کنیم» اعتراض خود را به محدودیت‌های فزاینده رأی‌گیری و آنچه «تجاوز دولت ترامپ به حقوق مدنی» می‌خوانند، اعلام کردند. این تجمع گسترده که در فضای سیاسی ملتهب آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره برگزار شد، بار دیگر شکاف عمیق میان جنبش‌های مدنی و دولت مستقر را به نمایش گذاشت.

تجمع در نشنال مال به یاد راهپیمایی تاریخی ۱۹۶۳

به گزارش خبرنگار تاس، این تظاهرات با عنوان رسمی «راهپیمایی به سوی واشنگتن: ۲۰۲۶. بیایید از حق رأی دفاع کنیم» در محوطه ملی یا همان نشنال مال برگزار شد؛ بلوار مرکزی واشنگتن که تنها حدود پنج دقیقه پیاده تا کاخ سفید فاصله دارد. شرکت‌کنندگان از صبح زود در نزدیکی یادبود آبراهام لینکلن، شانزدهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده گرد هم آمدند.

زمان برگزاری این راهپیمایی تصادفی نبود. معترضان شصت و سومین سالگرد راهپیمایی تاریخی سال ۱۹۶۳ برای «مشاغل و آزادی» را گرامی داشتند؛ همان رویدادی که در همین مکان، مارتین لوتر کینگ جونیور، رهبر جنبش حقوق مدنی و برنده جایزه صلح نوبل، سخنرانی جاودانه «رویایی دارم» را ایراد کرد. به همین دلیل، انتخاب پله‌های منتهی به بنای یادبود لینکلن به عنوان جایگاه سخنرانی، حامل پیامی نمادین بود.

در یک روز گرم و آفتابی، سیاستمداران، رهبران اتحادیه‌های کارگری، فعالان دانشجویی و اعضای سازمان‌های غیردولتی آفریقایی‌ـ‌آمریکایی از سراسر آمریکا به مدت حدود شش ساعت از این سکو سخنرانی کردند. جمعیت حاضر در میدان مقابل بنا، ترکیبی متنوع از نسل‌ها و گروه‌های اجتماعی بود که به گفته برگزارکنندگان، برای دفاع از دستاوردهای جنبش حقوق مدنی گرد آمده بودند.

پیام سندرز و جفریز از سکوی لینکلن

برنی سندرز، سناتور مستقل ایالت ورمونت، یکی از سخنرانان اصلی این مراسم بود. او با دعوت جمعیت به اتحاد، میان مبارزه برای حقوق مدنی و مبارزه برای عدالت اقتصادی پیوند برقرار کرد. سندرز تأکید کرد که مارتین لوتر کینگ به‌خوبی می‌دانست آزادی سیاسی و آزادی اقتصادی جدایی‌ناپذیرند.

وی با اشاره به چالش‌های کنونی آمریکا گفت: «تجاوز به حق رأی، تضعیف حقوق کارگران، نابرابری عظیم درآمدی، فساد در نظام تأمین مالی کارزارهای انتخاباتی و نبود دسترسی به خدمات بهداشتی مقرون‌به‌صرفه، همگی نشانه‌های یک بحران عمیق است.» سندرز یادآور شد کسانی که در سال ۱۹۶۳ در واشنگتن راهپیمایی کردند، درک کرده بودند که «تغییر واقعی از بالا به پایین نمی‌آید، بلکه از پایین به بالا ساخته می‌شود.»

پس از او، حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکرات در مجلس نمایندگان از ایالت نیویورک، پشت تریبون قرار گرفت. او گفت حزب دموکرات باید کنترل هر دو مجلس قانون‌گذاری را بازپس گیرد تا به آنچه «کابوسی که در کشور در جریان است» توصیف کرد، پایان دهد. جفریز تأکید کرد ایالات متحده در یک «چهارراه تاریخی» ایستاده و افراط‌گرایان در حال از هم پاشیدن بافت اجتماعی کشور هستند.

جفریز که معمولاً از واژه «افراط‌گرایان» برای اشاره به حامیان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور کنونی آمریکا استفاده می‌کند، افزود: «آنان می‌خواهند تاریخ آمریکا را پاک کنند، اما باید بدانند که تاریخ سیاه‌پوستان، خود تاریخ آمریکاست و قابل حذف نیست.» رهبران دیگر سازمان‌های مدنی نیز در ادامه همان خواسته‌هایی را تکرار کردند که کینگ شش دهه پیش مطرح کرده بود؛ اینکه حقوق رأی سیاه‌پوستان همچنان نقض می‌شود، مشکلات اشتغال و تبعیض ساختاری پابرجاست و مبارزه برای برابری هنوز به پایان نرسیده است.

شعارها، پلاکاردها و نمادهای اعتراضی

در ساعات بعدازظهر، چند هزار تظاهرکننده در امتداد محوطه ملی به سمت یادبود مارتین لوتر کینگ حرکت کردند. در طول این راهپیمایی، شعارهای تندی علیه ترامپ و سیاست‌های او در زمینه محدود کردن رأی‌گیری پستی و سایر حقوق مدنی سر داده شد.

معترضان پلاکاردها و دست‌نوشته‌های متعددی حمل می‌کردند که از جمله آنها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • «ترامپ، دست از انتخابات بردار!»
  • «این رئیس‌جمهور لایق ما نیست»
  • «می‌جنگیم و در سایه نمی‌مانیم»
  • «رویا هنوز محقق نشده است!»

نکته قابل توجه حضور گروهی از معترضان با کلاه‌های سفید و شنل‌های قرمز بود؛ پوششی برگرفته از سریال مشهور «سرگذشت ندیمه» که به نمادی از سلب حق رأی، انزوا و سرکوب مدنی تبدیل شده است. این انتخاب پوششی، پیام اعتراض را از سطح سیاسی به سطح فرهنگی و نمادین ارتقا داده بود.

پلیس واشنگتن برای تأمین امنیت این راهپیمایی، تمام خیابان‌های اطراف بلوار مرکزی را مسدود کرده بود و تدابیر امنیتی گسترده‌ای در محدوده کاخ سفید و بناهای یادبود اتخاذ شده بود.

نگرانی از انتخابات میان‌دوره‌ای و اتهام دستکاری حوزه‌ها

بخش مهمی از نگرانی معترضان و فعالان مدنی، به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر بازمی‌گردد. کوین جونز، فعال انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان (NAACP) در گفت‌وگو با خبرنگار تاس گفت: «اگر کینگ امروز زنده بود، بی‌تردید علیه ترامپ و اقداماتش سخن می‌گفت. با این حال، او از آنچه در حال رخ دادن است شگفت‌زده نمی‌شد. این دولت حقوق آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار و در واقع حقوق همه آمریکایی‌ها را نقض می‌کند. ما باید برای مقابله با این نقض‌ها متحد شویم.»

همچنین اندرو براون از اتحادیه ملی شهری هشدار داد که ایالات متحده هم‌اکنون با مشکلات جدی در حوزه حق رأی مواجه است. او تأکید کرد: «ترامپ به حقوق ما تجاوز می‌کند و هر کاری از دستش برمی‌آید انجام می‌دهد تا اطمینان یابد جریان «آمریکا را دوباره بزرگ کن» (MAGA) پیروز می‌شود و ما شکست می‌خوریم. او حوزه‌های انتخاباتی ایالتی را به نفع خود دستکاری می‌کند.»

اشاره براون به موضوع حساس مهندسی حوزه‌های انتخاباتی است؛ اتهامی که در سال‌های اخیر به‌ویژه از سوی دموکرات‌ها و گروه‌های حقوق مدنی علیه جمهوری‌خواهان مطرح شده و آنان معتقدند تغییرات مرزی حوزه‌ها با هدف کاهش قدرت رأی اقلیت‌ها و به‌ویژه رأی‌دهندگان سیاه‌پوست صورت می‌گیرد. این موضوع در کنار محدودیت‌های اعمال‌شده بر رأی‌گیری پستی، به محور اصلی اعتراضات روز واشنگتن تبدیل شده بود.

برگزارکنندگان تأکید کردند که راهپیمایی امسال تنها یک گرامیداشت تاریخی نبود، بلکه هشداری جدی درباره آینده دموکراسی در آمریکاست و به گفته آنان، تا زمانی که حق رأی برابر و بدون تبعیض برای همه شهروندان تضمین نشود، «رویای» مارتین لوتر کینگ همچنان ناتمام خواهد ماند.