دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز جمعه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال از دستیابی به توافقی گسترده با ونزوئلا خبر داد؛ توافقی که به ادعای او کنترل اکثریت بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر اثبات‌شده نفت این کشور آمریکای جنوبی را در اختیار واشنگتن قرار می‌دهد. ترامپ این قرارداد را «بزرگ‌ترین قرارداد نفتی در تاریخ جهان» توصیف کرد.

جزئیات توافق ادعایی و وعده‌های اقتصادی ترامپ

ترامپ در پیام خود اعلام کرد این توافق با همکاری مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا و در تعامل با دلسای رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا نهایی شده است. رودریگز از ژانویه گذشته و پس از عملیات نظامی آمریکا که به ادعای واشنگتن به ربودن نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا انجامید، به عنوان رئیس‌جمهور موقت این کشور منصوب شده است.

رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد این توافق از طریق مشارکت با بخش خصوصی به دست آمده و هیچ باری بر دوش مالیات‌دهندگان آمریکایی نخواهد گذاشت. او گفت اجرای این طرح در بلندمدت ذخایر نفتی موجود ایالات متحده را بیش از دو برابر خواهد کرد و به «کاهش قابل توجه قیمت بنزین برای مردم آمریکا» منجر می‌شود، در حالی که همزمان به رونق اقتصادی ونزوئلا نیز کمک خواهد کرد.

به گفته ترامپ، این قرارداد روابط میان واشنگتن و کاراکاس را که به تعبیر او «به سرعت در حال تحول است» تقویت خواهد کرد و فصل جدیدی در مناسبات دو کشور خواهد گشود.

روایت واشنگتن و کاراکاس؛ از سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری تا درآمد مالیاتی ۲۰۹ میلیارد دلاری

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، این توافق را «پیروزی بزرگ برای هر دو ملت» خواند و اعلام کرد که اجرای آن نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خصوصی را به سمت صنعت نفت ونزوئلا جذب خواهد کرد.

در سوی دیگر، دلسای رودریگز نیز در بیانیه‌ای جداگانه از این توافق به عنوان «نقطه عطف تاریخی» یاد کرد که روند «احیا و بازسازی» ونزوئلا را شتاب می‌بخشد. او تأکید کرد که این ابتکار نتیجه مستقیم تقویت روابط با واشنگتن است و زمینه را برای ورود حجم عظیمی از سرمایه به منظور «بازیابی و نوسازی زیرساخت‌های راهبردی» در صنعت هیدروکربن فراهم می‌کند.

رودریگز توضیح داد که این پیمان شامل توسعه ۱۷ میدان راهبردی نفتی با ظرفیت اثبات‌شده ۶۵ میلیارد بشکه است. به گفته او، اجرای کامل طرح، تضمینی برای جذب بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد بیش از ۲۰۹ میلیارد دلار درآمد مالیاتی برای دولت ونزوئلا خواهد بود.

رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا همچنین مدعی شد که این همکاری به ارتقای «امنیت انرژی در نیمکره غربی» و ایجاد «تعادل بیشتر در بازارهای جهانی انرژی» کمک خواهد کرد.

چالش‌های حقوقی و زیرساختی؛ تردیدها درباره اجرایی شدن قرارداد

با وجود تبلیغات گسترده پیرامون این توافق، رسانه‌های آمریکایی نسبت به موانع جدی پیش‌روی اجرای آن هشدار داده‌اند. روزنامه واشنگتن پست پیش‌تر در گزارشی نوشته بود که دولت آمریکا به دنبال دستیابی به سهم در همین ۱۷ میدان نفتی خاص است؛ میادینی که به نوشته این روزنامه، برخی از آن‌ها سال‌هاست رها شده‌اند و از زیرساخت‌های لازم برای استخراج و انتقال نفت برخوردار نیستند.

بر اساس این گزارش، انتقال کنترل منابع طبیعی ونزوئلا به آمریکا ممکن است به دلیل مخالفت‌های گسترده داخلی در این کشور، مستلزم اصلاح قانون اساسی باشد؛ موضوعی که می‌تواند به یک چالش سیاسی و حقوقی بزرگ برای دولت موقت کاراکاس تبدیل شود.

واشنگتن پست همچنین یادآور شده است که باوجود تلاش‌های دولت ترامپ برای جذب سرمایه‌گذاران پس از تحولات ژانویه، تولید نفت ونزوئلا در سال گذشته تنها حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته است؛ رقمی که نشان‌دهنده عمق فرسودگی صنعت نفت این کشور و نیاز مبرم آن به سرمایه‌گذاری، فناوری و بازسازی گسترده است.

در همین ارتباط، انتظار می‌رود کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، هفته آینده برای پیگیری جزئیات فنی و اقتصادی این توافق راهی کاراکاس شود؛ سفری که می‌تواند ابعاد عملیاتی این قرارداد ادعایی را روشن‌تر کند.

کارشناسان انرژی می‌گویند حتی در صورت تأیید نهایی، بهره‌برداری از ۶۵ میلیارد بشکه ذخیره اثبات‌شده، نیازمند دهه‌ها سرمایه‌گذاری مستمر، ثبات سیاسی و رفع تحریم‌ها و موانع حقوقی است و ادعای دو برابر شدن ذخایر آمریکا و کاهش فوری قیمت بنزین، بیشتر جنبه تبلیغاتی و بلندمدت دارد تا اثر کوتاه‌مدت بر بازار.