منابع مطلع اعلام کردهاند دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قصد دارد به یکی از قدیمیترین برنامههای حمایتی خود در خاورمیانه پایان دهد و کمکهای نظامی به اقلیم کردستان عراق را متوقف کند. خبری که به نقل از بیبیسی و به گزارش خبرگزاری مهر منتشر شده، نشان میدهد واشنگتن دیگر تمایلی به تمدید تفاهمنامه امنیتی با نیروهای پیشمرگ ندارد؛ تفاهمنامهای که سالها ستون اصلی همکاری نظامی میان آمریکا و اربیل به شمار میرفت.
پایان تفاهمنامه امنیتی در ۳۰ سپتامبر
بر اساس اطلاعات منتشرشده، مسئولان وزارت جنگ آمریکا در دیدارهای اخیر خود با شخصیتها و نمایندگان وابسته به اقلیم کردستان عراق بهصراحت اطلاع دادهاند که دولت آمریکا برنامهای برای تمدید توافقنامه ارائه کمکهای امنیتی به پیشمرگه ندارد. این تفاهمنامه که مبنای حقوقی انتقال کمکهای تسلیحاتی، لجستیکی و آموزشی به نیروهای اقلیم است، در تاریخ ۳۰ سپتامبر به پایان میرسد.
نکته قابل توجه همزمانی این تاریخ با پایان مأموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی در عراق است. بر اساس برنامه اعلامشده، آمریکا و سایر کشورهای عضو ائتلاف قرار است آخرین نیروهای باقیمانده خود را تا همین روز از خاک عراق خارج کنند. همزمانی پایان حمایت مالی از پیشمرگه با خروج نظامی، ابعاد این تصمیم را فراتر از یک اقدام بودجهای صرف کرده است.
نگرانی اربیل از خلأ قدرت و تضعیف بازدارندگی
مقامهای اقلیم کردستان عراق نسبت به تبعات قطع این بودجه هشدار دادهاند. به گفته منابع آگاه، نگرانی اصلی اربیل ایجاد «خلأ قدرت» در مناطقی است که پیشمرگه نقش کلیدی در تأمین امنیت آنها ایفا میکند، بهویژه در مناطق مورد مناقشه میان بغداد و اربیل و در جبهه مقابله با بقایای گروه تروریستی داعش.
تحلیلگران مسائل عراق نیز معتقدند پایان کمکهای امنیتی به پیشمرگه، یکی از شرکای باسابقه و قابل اتکای آمریکا در عراق را تضعیف خواهد کرد. برخی ناظران این اقدام را نشانهای از تغییر اولویتهای واشنگتن در خاورمیانه و کاهش تعهدات امنیتی آمریکا در قبال متحدان منطقهای ارزیابی میکنند و هشدار میدهند که چنین تصمیمی میتواند این پیام را به سایر شرکای منطقهای آمریکا منتقل کند که حمایت واشنگتن الزاماً پایدار و قابل پیشبینی نیست.
تعطیلی پایگاه اربیل؛ آخرین پایگاه آمریکا در عراق
در همین ارتباط، گزارشها حاکی از آن است که تنها پایگاه نظامی باقیمانده آمریکا در عراق که در اربیل، مرکز اقلیم کردستان، مستقر است، قرار است ماه آینده پس از خروج نیروهای ائتلاف تعطیل شود. این پایگاه در سالهای گذشته بهعنوان مرکز هماهنگی عملیات مستشاری، آموزشی و لجستیکی ائتلاف عمل میکرد و نقش مهمی در پشتیبانی از نیروهای عراقی و پیشمرگه در مبارزه با داعش داشت.
تعطیلی این پایگاه در کنار قطع کمکهای مستقیم به پیشمرگه، عملاً فصل جدیدی از حضور نظامی آمریکا در عراق را رقم میزند؛ فصلی که در آن واشنگتن حضور میدانی خود را به حداقل میرساند و مسئولیت امنیت را بهطور کامل به نیروهای عراقی و اقلیم واگذار میکند.
پیشمرگه ۱۸۰ هزار نفری و کمک ۶۱ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۶
نیروهای پیشمرگ که ستون اصلی دفاعی اقلیم کردستان محسوب میشوند، حدود ۱۸۰ هزار نیرو در اختیار دارند. این نیروها علاوه بر حفاظت از مرزهای اقلیم، در سالهای اوج بحران داعش نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از پیشروی تروریستها به سمت اربیل و کرکوک ایفا کردند و از آن زمان تاکنون بهعنوان یکی از نزدیکترین متحدان میدانی آمریکا در عراق شناخته شدهاند.
بر اساس آمار اعلامشده، نیروهای پیشمرگ در سال ۲۰۲۶ از طریق برنامه وزارت جنگ آمریکا حدود ۶۱ میلیون دلار برای خرید تسلیحات، مهمات و همچنین برنامههای آموزش نظامی دریافت کردهاند. این بودجه شامل تأمین تجهیزات انفرادی، خودروهای زرهی سبک، سامانههای ارتباطی و دورههای آموزشی تخصصی برای ارتقای توان رزمی و فرماندهی بوده است.
قطع این منبع مالی در شرایطی که اقلیم کردستان با چالشهای بودجهای در روابط خود با دولت مرکزی عراق نیز مواجه است، میتواند فشار مضاعفی بر ساختار نظامی و امنیتی اربیل وارد کند. برخی گزارشها حاکی از آن است که مقامهای اقلیم تلاشهای دیپلماتیک خود را برای متقاعد کردن واشنگتن به بازنگری در این تصمیم یا جایگزینی آن با سازوکارهای حمایتی دیگر آغاز کردهاند، اما تاکنون پاسخ روشنی از سوی دولت ترامپ دریافت نکردهاند.
با نزدیک شدن به ضربالاجل ۳۰ سپتامبر، نگاهها به تصمیم نهایی کاخ سفید و پنتاگون دوخته شده است؛ تصمیمی که نهتنها آینده همکاری نظامی آمریکا و اقلیم کردستان، بلکه توازن امنیتی شمال عراق و اعتماد متحدان منطقهای به تعهدات بلندمدت واشنگتن را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
نظرات (0)