مدیرکل اوقاف و امور خیریه کهگیلویه و بویراحمد با تشریح آخرین وضعیت موقوفات استان، از تنگنای جدی در حوزه نیروی انسانی و وصول مطالبات اجاره موقوفات خبر داد و تأکید کرد که تداوم این شرایط، اجرای نیات واقفان و بهره‌برداری بهینه از ظرفیت‌های وقف را با چالش مواجه کرده است.

حجت‌الاسلام عباس نصیرالاسلامی صبح شنبه در دیدار با نماینده ولی‌فقیه در استان، وقف را یکی از ابواب مهم فقه شیعه و سنتی ریشه‌دار در همه ادیان الهی و جوامع دانست و گفت توجه به امور خیریه و وقف در سراسر جهان به‌عنوان سرمایه‌ای ماندگار مورد پاسداشت قرار می‌گیرد.

۱۴۰۰ موقوفه و سهم اندک موقوفات درآمدزا

به گفته نصیرالاسلامی، در سامانه جامع موقوفات استان هزار و ۴۰۰ موقوفه منفعتی و انتفاعی به ثبت رسیده است. از این تعداد، حدود ۸۵ درصد مربوط به مساجد و حسینیه‌هاست و کمتر از ۱۵ درصد را موقوفات منفعتی و درآمدزا تشکیل می‌دهد؛ ترکیبی که به گفته او نشان می‌دهد ظرفیت اقتصادی وقف در استان هنوز با جایگاه مطلوب فاصله دارد.

وی با مرور پیشینه تاریخی وقف در ایران افزود: بیشترین وقف در کشور در دوره صفویه شکل گرفت، اما در دوره نادرشاه و همچنین دوره رضاخان، فروش یا تغییر کاربری برخی موقوفات آسیب‌های جدی به این سرمایه‌های ماندگار وارد کرد؛ آسیبی که آثار آن در کهگیلویه و بویراحمد نیز قابل مشاهده است. به گفته وی، پس از فرمان امام خمینی (ره) مبنی بر بازگرداندن موقوفات، تلاش‌های گسترده‌ای برای تثبیت مالکیت و احیای این ظرفیت آغاز شد.

درآمد ۱۰ میلیارد تومانی و تلاش برای ارتقای جایگاه کشوری

مدیرکل اوقاف استان با اشاره به عملکرد مالی موقوفات اظهار کرد: درآمد موقوفات کهگیلویه و بویراحمد در سال گذشته به ۱۰ میلیارد تومان رسید. بر این اساس، استان اکنون در رتبه ۲۹ کشور قرار دارد و برنامه‌ریزی شده است با ساماندهی بیشتر، بهینه‌سازی بهره‌برداری و پیگیری مطالبات، این جایگاه تا رتبه ۲۲ ارتقا یابد.

نصیرالاسلامی همچنین به ظرفیت ویژه بقاع متبرکه استان اشاره کرد و گفت: با وجود اینکه جمعیت استان حدود یک درصد جمعیت کشور است، به نسبت جمعیت، بیشترین تعداد امامزادگان در همین استان قرار دارد. به گفته او، امامزادگان شاخص استان دارای زائرسرا هستند و ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فعالیت‌های فرهنگی، زیارتی و خدمات اجتماعی فراهم کرده‌اند.

بحران نیروی انسانی؛ کمتر از ۲۰ نیرو در سال آینده

یکی از محورهای اصلی سخنان مدیرکل اوقاف، هشدار نسبت به کمبود شدید نیروی انسانی بود. وی با اشاره به بازنشستگی تدریجی کارکنان گفت: حدود ۶ سال است که در کل کشور جذب نیروی جدید در مجموعه اوقاف انجام نشده و با ادامه روند بازنشستگی، پیش‌بینی می‌شود سال آینده تعداد نیروهای اداره کل اوقاف استان به کمتر از ۲۰ نفر کاهش یابد؛ موضوعی که به گفته او یک معضل جدی برای مدیریت هزار و ۴۰۰ موقوفه، پیگیری پرونده‌های حقوقی و اجرای برنامه‌های فرهنگی است.

نصیرالاسلامی هفته وقف را ویترین عملکرد این اداره کل توصیف کرد و از اجرای برنامه‌های مختلف در این ایام خبر داد. به گفته وی، پروژه‌های عمرانی، برپایی موکب‌ها و طرح‌های فرهنگی از جمله موکب خیابان جمهوری یاسوج، طرح شمیم خدمت، پویش قرار دوازدهم و موکب مرز شلمچه در دستور کار قرار گرفته است.

وی همچنین با اشاره به حجم فعالیت‌های حقوقی مجموعه متبوع خود افزود: به‌طور میانگین سالانه بیش از ۵۰ پرونده قضایی و حقوقی در حوزه موقوفات در استان تشکیل می‌شود و در همین بازه زمانی، بیش از ۱۰۰ سند مالکیتی برای موقوفات اخذ می‌شود؛ اقدامی که نقش مهمی در تثبیت مالکیت و جلوگیری از تصرفات دارد.

مطالبات معوق از دستگاه‌های اجرایی؛ از علوم پزشکی تا بهزیستی

در ادامه این دیدار، حجت‌الاسلام قاسم مؤمنی‌شاد، معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان نیز با تشریح فعالیت‌های این اداره در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، قرآنی، حقوقی و اقتصادی گفت: هر یک از بخش‌ها در حد توان در حال ایفای نقش هستند، اما در حوزه ترویج فرهنگ وقف همچنان با کاستی‌هایی مواجهیم که رفع آن نیازمند همراهی نخبگان، خواص و اصحاب رسانه است.

وی با اشاره به نمونه عینی موقوفه محمدحسین‌خان طاهری در مرکز استان یاسوج، تصریح کرد: برخی دستگاه‌های اجرایی نسبت به پرداخت اجاره‌بهای موقوفات کوتاهی می‌کنند. به گفته او، دستگاه‌هایی مانند علوم پزشکی، اداره کل ورزش و جوانان (تربیت بدنی) و بهزیستی باید نسبت به پرداخت حقوق موقوفات اقدام کنند تا کار به پیگیری قضایی کشیده نشود.

مؤمنی‌شاد تأکید کرد: در صورت ایفای تعهدات از سوی این دستگاه‌ها، عواید حاصل از اجاره موقوفات دقیقاً در مسیر اجرای نیت واقفان هزینه خواهد شد؛ از جمله توسعه و عمران آستان‌های مقدس، کمک به نیازمندان و اجرای برنامه‌های خیریه. وی هشدار داد: عدم پرداخت این مطالبات، هم اجرای نیات واقفان را با اختلال مواجه می‌کند و هم مجموعه اوقاف را در برابر مردم و واقفان شرمنده خواهد کرد.

ترویج فرهنگ وقف و نقش رسانه‌ها

معاون فرهنگی اوقاف استان با قدردانی از حضور مبلغان اعزامی از قم و برپایی ایستگاه پاسخگویی به سؤالات شرعی و موضوعات مرتبط با موقوفات در مرکز شهر یاسوج گفت: این ایستگاه‌ها با هدف ترویج فرهنگ وقف، پاسخگویی مستقیم به مردم و رفع شبهات درباره احکام و مسائل موقوفات برپا شده‌اند.

وی از اصحاب رسانه خواست همکاری جدی‌تری در ترویج فرهنگ وقف داشته باشند و خاطرنشان کرد: در بسیاری از استان‌های کشور، بخش قابل توجهی از برنامه‌های مذهبی، فرهنگی و حتی اقتصادی به پشتوانه وقف و نیت خیر واقفان اداره می‌شود. انتظار می‌رود در کهگیلویه و بویراحمد نیز با همراهی رسانه‌ها، بزرگان و خیران، حداقل موقوفات موجود احیا شده و عواید آن به‌طور کامل در مسیر نیت واقفان به کار گرفته شود.

به گفته مسئولان اوقاف استان، احیای موقوفات موجود، وصول منظم اجاره‌بها، تثبیت مالکیت از طریق اخذ اسناد رسمی و تأمین نیروی انسانی پایدار، چهار محور اصلی برای عبور از تنگنای فعلی و ارتقای بهره‌وری موقوفات در کهگیلویه و بویراحمد عنوان شده است.