رئیس اتحادیه کسبوکارهای اینترنتی با تشریح وضعیت فعلی اقتصاد دیجیتال در کشور، از سهم اندک تجارت آنلاین در بازار خردهفروشی ایران خبر داد و گفت این سهم در حالی حدود ۵ تا ۷ درصد است که در کشوری مانند چین به نزدیک ۵۰ درصد میرسد. به گفته او، رفع موانع ساختاری، کاهش موازیکاری نهادها و حمایت هدفمند از کسبوکارهای کوچک برای جبران این فاصله ضروری است.
رضا الفتنسب در سخنانی با اشاره به چالشهای پیش روی فعالان حوزه تجارت الکترونیک، تأکید کرد که توسعه فناوری و اقتصاد دیجیتال باید به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد، اما تحقق این هدف نیازمند اصلاح رویههای موجود و ایجاد ثبات در محیط کسبوکار است.
موازیکاری نهادها و سردرگمی کسبوکارهای مجازی
الفتنسب با اشاره به فرآیند صدور مجوز برای کسبوکارهای مجازی توضیح داد: بر اساس قوانین نظام صنفی، تمامی کسبوکارهای فعال در فضای مجازی موظف به دریافت مجوز از اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی هستند. با این حال، پس از آغاز فعالیت، این کسبوکارها با تعدد ذینفعان و ورود سازمانها و نهادهای مختلف مواجه میشوند.
به گفته او، این مداخلات همزمان از دو جنبه مشکلآفرین است؛ نخست آنکه صاحبان کسبوکار را دچار نگرانی و سردرگمی میکند و دوم آنکه آنها را ناچار به مراجعات متعدد اداری و صرف زمان طولانی برای پاسخگویی به نهادهای مختلف میسازد. نتیجه این روند، شکلگیری موازیکاری گسترده در حوزه نظارت و تنظیمگری است که به اعتقاد رئیس اتحادیه، به هیچ وجه به نفع اکوسیستم نوآوری نیست.
او تأکید کرد: منطق حکم میکند وقتی یک کسبوکار مجوز قانونی خود را دریافت میکند، تمام تمرکز و انرژی خود را صرف توسعه محصول، بهبود خدمات و گسترش بازار کند، اما در شرایط فعلی بخش قابل توجهی از توان مدیریتی صرف پیگیری فرآیندهای اداری و تعامل با نهادهای موازی میشود.
فشار اقتصادی و کوچک شدن سبد خرید اینترنتی
رئیس اتحادیه کسبوکارهای اینترنتی در بخش دیگری از اظهارات خود به شرایط کلان اقتصادی اشاره کرد و گفت: در چند سال اخیر، بهویژه پس از تحولات اخیر و فشارهای ناشی از جنگ، الگوی خرید مردم به شدت انقباضی شده است.
وی افزود: در چنین فضایی، بخش عمده تقاضا به سمت کالاهای اساسی و ضروری سوق پیدا کرده و بازار بسیاری از کسبوکارهای اینترنتی که کالاها و خدمات غیرضروری یا انتخابی ارائه میدهند، به طور محسوسی کوچک شده است.
الفتنسب با تفکیک وضعیت کسبوکارهای بزرگ و کوچک تصریح کرد: این شرایط برای کسبوکارهای کوچک و نوپا به مراتب دشوارتر است. این مجموعهها معمولاً منابع مالی محدودی دارند و نمیتوانند هزینههای سنگین بازاریابی، تبلیغات و جذب مشتری را تأمین کنند. در مقابل، کسبوکارهای بزرگتر به دلیل تابآوری مالی بیشتر و دسترسی به سرمایه، امکان اجرای کمپینهای بازاریابی و حفظ سهم بازار را دارند و آسیب کمتری میبینند.
مقاومت بازار سنتی در برابر موج دیجیتال
موضوع دیگری که رئیس اتحادیه به آن پرداخت، تعارض میان ساختارهای سنتی بازار و سرعت تحول تجارت الکترونیک بود. او گفت: بازارهای سنتی دهههاست در ایران فعالیت میکنند و تجربه نشان داده هر زمان که کسبوکارهای آنلاین وارد یک حوزه جدید میشوند، با مقاومت فعالان سنتی آن صنف روبهرو میشوند.
وی به عنوان نمونه به تجربه فروش برخط طلا اشاره کرد و اظهار داشت: در این حوزه نیز بازار سنتی در برابر ورود پلتفرمهای آنلاین مقاومتهایی از خود نشان داده است. بخشی از فعالان سنتی تصور میکنند با توسعه فروش اینترنتی، بازار خود را به طور کامل از دست خواهند داد و همین ذهنیت باعث اتخاذ مواضع تند و ایجاد التهاب در بازار میشود.
به گفته الفتنسب، این التهابها در نهایت دامن کسبوکارهای برخط، بهویژه کسبوکارهای کوچک و متوسط را میگیرد و روند رشد آنها را کند میکند، هرچند روند جهانی به وضوح به سمت دیجیتالی شدن پیش میرود.
شکاف عمیق ایران با جهان در سهم خردهفروشی آنلاین
رئیس اتحادیه کسبوکارهای اینترنتی با مقایسه آمار ایران و جهان، شکاف موجود را قابل توجه توصیف کرد. او گفت: در بسیاری از کشورها، مردم بخش قابل توجهی از خریدهای روزانه خود را به صورت اینترنتی انجام میدهند و این روند سال به سال در حال گسترش است.
وی افزود: در کشوری مانند چین با جمعیتی حدود یک و نیم میلیارد نفر، نزدیک به ۵۰ درصد از حجم خردهفروشی به صورت آنلاین انجام میشود. این در حالی است که بر اساس برآوردهای موجود، سهم تجارت آنلاین از کل خردهفروشی در ایران تنها بین ۵ تا ۷ درصد است.
الفتنسب ابراز امیدواری کرد با اصلاح سیاستها، بهبود زیرساختها و حمایت از نوآوری، سهم ایران در سالهای آینده افزایش یابد و به سطح قابل قبولی در مقایسه با میانگین جهانی برسد.
توسعه فناوری و اقتصاد دیجیتال در دستور کار
در حاشیه این نشست، علی پاکباختهگان زنجانی، خالق و توسعهدهنده پروژه «قرآنکوین»، نیز از چشمانداز توسعه یک اکوسیستم بینالمللی مبتنی بر فناوری بلاکچین خبر داد. به گفته وی، این پروژه با هدف پیوند فناوری بلاکچین، اقتصاد دیجیتال، آموزش و مسئولیت اجتماعی شکل گرفته و توسعه شبکه اختصاصی «حبلالمتین» و راهاندازی آکادمی آموزشی Qurancoin Academy از جمله برنامههای محوری آن است.
پاکباختهگان با تأکید بر اینکه در صنعت بلاکچین وعده به تنهایی ارزشآفرین نیست، گفت: یک پروژه باید بتواند فناوری، زیرساخت، کاربرد واقعی و جامعه کاربری خود را به صورت همزمان توسعه دهد. هدف ما صرفاً عرضه یک توکن نیست، بلکه آغاز یک مسئولیت بزرگتر برای اجرای دقیق نقشه راه و پاسخگویی با عملکرد واقعی است.
وی همچنین اعلام کرد که پیش از مرحله عرضه عمومی، این مجموعه در ۱۷ ربیعالاول مصادف با ۳۰ اوت ۲۰۲۶ یکی از بزرگترین برنامههای اجتماعی خود را برگزار خواهد کرد که میتواند نقطه عطفی برای تبدیل این پروژه از فاز توسعه به یک اکوسیستم با جامعه بینالمللی باشد. به گفته او، در نهایت این بازار است که بر اساس آنچه ساخته شده قضاوت خواهد کرد، نه بر اساس وعدهها.
نظرات (0)