مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به آخرین داده‌های ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا در استان، از بهبود نسبی شاخص آلودگی هوا در سال جاری خبر داد. بر اساس اعلام این سازمان، از ابتدای سال تاکنون ۲۷ روز با وضعیت هوای ناسالم در استان به ثبت رسیده است.

افت بیش از ۵۰ درصدی روزهای ناسالم نسبت به سال قبل

خانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون، ۲۷ روز با شرایط هوای ناسالم در ایستگاه‌های پایش کیفیت هوای استان ثبت شده است.

وی با مقایسه این آمار با مدت مشابه سال گذشته افزود: در بازه زمانی مشابه سال قبل، تعداد روزهای دارای هوای ناسالم در استان ۶۲ روز بوده است که این موضوع نشان‌دهنده کاهش بیش از ۵۶ درصدی تعداد روزهای آلوده در سال جاری است.

این کاهش می‌تواند ناشی از تغییر الگوهای جوی، کاهش وقوع پدیده گرد و غبار، بارندگی‌های فصلی و همچنین اثربخشی نسبی برنامه‌های کنترل منابع آلاینده باشد؛ هرچند کارشناسان تأکید می‌کنند برای تحلیل دقیق‌تر، باید داده‌های مربوط به منشأ آلودگی، سرعت وزش باد و میزان ذرات معلق به تفکیک بررسی شود.

وضعیت ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا در استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی در ادامه با تشریح زیرساخت‌های پایش هوا در استان اظهار کرد: در حال حاضر ۷ ایستگاه سنجش کیفیت هوا در خراسان جنوبی وجود دارد که از این تعداد، ۵ ایستگاه به صورت فعال در حال ثبت و ارسال داده‌ها هستند.

به گفته خانی، ۲ ایستگاه از مجموع ایستگاه‌های فعال در مرکز استان، شهر بیرجند مستقر هستند و به صورت مستمر شاخص‌هایی نظیر ذرات معلق کمتر از ۲.۵ و ۱۰ میکرون (PM2.5 و PM10)، دی‌اکسید نیتروژن، دی‌اکسید گوگرد، مونوکسید کربن و ازن را اندازه‌گیری می‌کنند.

وی افزود: داده‌های این ایستگاه‌ها به صورت برخط به سامانه پایش کشوری ارسال می‌شود و شاخص کیفیت هوا (AQI) بر اساس آن محاسبه و اطلاع‌رسانی می‌شود. زمانی که شاخص AQI در بازه ۱۰۱ تا ۱۵۰ قرار گیرد، هوا برای گروه‌های حساس ناسالم و در بازه‌های بالاتر برای عموم ناسالم تلقی می‌شود.

اهمیت پایش مستمر و توصیه‌های بهداشتی

کارشناسان محیط زیست می‌گویند ثبت ۲۷ روز هوای ناسالم اگرچه نسبت به سال گذشته بهبود یافته، اما همچنان نشان می‌دهد که خراسان جنوبی به‌ویژه در مناطق مستعد گرد و غبار و تحت تأثیر ریزگردهای فرامنطقه‌ای، نیازمند توسعه شبکه پایش و اجرای برنامه‌های مقابله با آلودگی هواست.

هوای ناسالم به‌ویژه برای کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و تنفسی و زنان باردار خطرآفرین است و می‌تواند موجب تشدید علائم آسم، کاهش عملکرد ریه و افزایش مراجعه به مراکز درمانی شود. به همین دلیل توصیه می‌شود در روزهای ناسالم:

  • گروه‌های حساس از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند
  • فعالیت‌های ورزشی در فضای باز به ساعات با کیفیت هوای بهتر موکول شود
  • در صورت ضرورت حضور در فضای باز، از ماسک مناسب استفاده شود
  • شهروندان به هشدارهای اداره کل حفاظت محیط زیست و هواشناسی توجه کنند

خانی در پایان تأکید کرد که توسعه ایستگاه‌های پایش، نوسازی تجهیزات سنجش و تکمیل پوشش شبکه در شهرستان‌های استان از برنامه‌های در دست پیگیری است تا تصویر دقیق‌تری از وضعیت کیفیت هوا در تمام نقاط خراسان جنوبی به دست آید و امکان تصمیم‌گیری سریع‌تر برای صدور هشدارها و مدیریت منابع آلاینده فراهم شود.

خراسان جنوبی به دلیل موقعیت جغرافیایی و هم‌جواری با مناطق بیابانی، در برخی فصول سال به‌ویژه بهار و تابستان تحت تأثیر وزش بادهای گرد و غباری قرار می‌گیرد که مهم‌ترین عامل افزایش ذرات معلق و ناسالم شدن هوا در این استان به شمار می‌رود.