رئیس سازمان دارالقرآن الکریم کشور با حضور در جلسه شورای قرآنی استان زنجان، بر ضرورت تبدیل قرآن کریم به «کتاب زندگی» و گفتمان فراگیر جامعه تأکید کرد و گفت: همه برنامهها و سیاستگذاریهای قرآنی باید در نهایت به عمل به آموزههای وحی در متن زندگی مردم منتهی شود.
به گزارش خبرنگار مهر از زنجان، حجتالاسلام علی تقیزاده ظهر شنبه در این نشست با اشاره به راهبرد کلان قرآنی کشور اظهار کرد: در چند سال اخیر به صورت ویژه بر دیدگاههای مرتبط با قرآنی شدن جامعه متمرکز شدهایم و در این مسیر بیش از ۱۰۰ سخنرانی و بیانات مرتبط با این موضوع از سوی جامعه قرآنی و گروههای مختلف مورد بررسی راهبردی قرار گرفته است.
قرآن، کتاب زندگی نه فقط کتاب مسابقه و تلاوت
وی با بیان اینکه کلیدواژه محوری در این بررسیها، تبدیل قرآن به «کتاب زندگی» بوده است، افزود: قرائت، حفظ، انس، تدبر و برگزاری مسابقات قرآنی، همگی ابزار هستند؛ هدف نهایی این است که قرآن در زندگی مردم حضور عینی پیدا کند و مردم به آموزههای آن عمل کنند.
تقیزاده خاطرنشان کرد: فعالان عرصه سیاستگذاری قرآنی باید قله و مقصد نهایی خود را به درستی تعریف کنند. اگر مقصد، ورود قرآن به سبک زندگی و عمل اجتماعی باشد، آنگاه طراحی برنامهها، بودجهها و رویدادها نیز متناسب با همین هدف بازتعریف خواهد شد.
تدبر؛ حلقه پیش از عمل
رئیس سازمان دارالقرآن الکریم با تفکیک مفهوم تدبر از ترجمه و تفسیر گفت: در منظومه قرآنی، پیش از مرحله «زندگی با قرآن» و «عمل به قرآن»، مرحله تدبر قرار دارد. تدبر با ترجمه تحتاللفظی یا تفسیر تخصصی تفاوت دارد و به معنای گره زدن مفاهیم وحی به مسائل عینی زندگی است.
وی کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» را نمونهای موفق از تدبر موضوعی و نظاممند دانست و افزود: حتی مباحث عمیق اعتقادی و فلسفی نیز باید به گونهای با قرآن پیوند بخورد که اثر آن در تصمیمها، اخلاق و رفتار روزمره انسان نمایان شود.
به گفته تقیزاده، استان زنجان با حضور اساتید و فعالان برجستهای همچون استاد مهرانفر و حجتالاسلام حسینی، ظرفیت شکلگیری جریانهای جدی تدبر را دارد و میتوان این رویکرد را با جدیت بیشتری در این استان دنبال کرد.
از تردید درباره «محفل» تا برنامهای پربیننده
وی با اشاره به تجربه موفق رسانهای در حوزه قرآن اظهار کرد: در روزهای ابتدایی تولید برنامه «محفل»، برخی تصور میکردند یک برنامه قرآنی اساساً ظرفیت پخش در ساعات پربیننده تلویزیون را ندارد و با اقبال عمومی مواجه نخواهد شد، اما امروز «محفل» به همراه نسخههای تکمیلی آن مانند «محفل ستارهها» و ویژه بزرگسالان، در زمره پربینندهترین برنامههای سیما قرار گرفته است.
تقیزاده رمز این موفقیت را در رویکرد تولید دانست و گفت: اصل محوری در طراحی «محفل» این بود که قرآن باید شیرین، جذاب و قابل دسترس برای مخاطب عام ارائه شود، نه پیچیده و صرفاً آکادمیک.
وی با انتقاد از یک برداشت نادرست رایج افزود: متأسفانه در سالهای گذشته این تصویر به جامعه منتقل شده که ارتباط با قرآن کاری بسیار دشوار و مخصوص افراد دارای تخصصهای خاص است. در حالی که نظرسنجیها نشان میدهد مردم قرآن را بسیار مقدس میشمارند، اما بسیاری از آنان تصور نمیکنند خودشان بتوانند به صورت مستقیم از قرآن بهرهمند شوند. باید این فاصله ذهنی را از بین ببریم و قرآن را از ویترین به سفره زندگی مردم بیاوریم.
عبور از مخاطب سه میلیونی به مخاطب دهها میلیونی
رئیس سازمان دارالقرآن الکریم با اشاره به آمار مخاطبان فعالیتهای قرآنی گفت: در گزارش سال ۱۴۰۱، مجموع مخاطبان فعالیتهای قرآنی شامل مؤسسات، مساجد، جلسات مکتب، جلسات خانگی و برنامههای مشابه در طول سال حدود سه میلیون نفر و در ماه مبارک رمضان با احتساب جلسات جزءخوانی حدود هفت تا هشت میلیون نفر برآورد شده بود.
وی ادامه داد: این آمار مورد رضایت قرار نگرفت و تأکید شد باید به سمت جذب دهها میلیون مخاطب مستمر حرکت کنیم. رهبر معظم انقلاب نیز در جلسات مختلف بر لزوم تبیین برای ۱۰۰ درصد جامعه تأکید کردهاند؛ نباید مخاطب قرآن را فقط افراد مذهبی و همراهان همیشگی فرض کنیم.
تقیزاده تصریح کرد: قرآن میتواند نقطه اتصال ما با همه اقشار جامعه باشد و «بلاغ مبین» را محقق کند. وظیفه ما رساندن پیام و تبیین آن برای همگان است؛ پس از تبیین، واکنشها متفاوت خواهد بود، اما مسئولیت اصلی ما ابلاغ و تبیین است.
به گفته وی، امروز میتوان گفت بین ۴۵ تا ۵۰ میلیون نفر در کشور محتوای قرآنی تولید شده در این جریان جدید را مشاهده کردهاند و حدود ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر نیز وارد مسابقات، آزمونها و دورههای قرآنی شدهاند که نسبت به سه یا چهار سال گذشته، جهشی چشمگیر محسوب میشود. این جریان دیگر محدود به نهادهای تخصصی قرآنی نیست و دستگاههای مختلف کشور نیز در آن مشارکت دارند.
زنجان؛ قطب و الگوی آزمایشی «کتاب زندگی»
رئیس سازمان دارالقرآن الکریم با اشاره ویژه به ظرفیتهای استان زنجان گفت: با حضور حجتالاسلام حسینی و جمع فاضل و فرهیختهای که در حوزه قرآن در این استان گرد آمدهاند، امیدواریم فضای متفاوتی رقم بخورد.
وی افزود: انتظار میرود زنجان به قطب قرآنی کشور تبدیل شود و به عنوان یک مدل آزمایشی و نمونه موفق، ایده تبدیل قرآن به کتاب زندگی به صورت متمرکز در این استان پیادهسازی شود تا در صورت موفقیت، به الگویی قابل تعمیم برای سایر استانها بدل گردد. ظرفیت علمی و انسانی لازم برای این کار در زنجان فراهم است.
تبیین عمومی در برابر تعلیم تخصصی؛ الگوی مردمیسازی
تقیزاده با اشاره به آیه ۱۸۷ سوره آلعمران درباره میثاق اهل کتاب برای تبیین کتاب الهی، گفت: قرآن خود راهبرد عمومیسازی پیام را نشان داده است. باید میان «تعلیم کتاب» و «تبیین کتاب» تفاوت قائل شد؛ تعلیم کتاب وظیفه انبیا و عالمان ربانی است، اما تبیین کتاب وظیفهای عمومی و همگانی است.
وی با مقایسه جریان قرآنی با جریان هیأت و اهلبیت (ع) اظهار کرد: در حوزه اهلبیت، جریان مردمی بسیار قویتر عمل کرده است؛ مردم خود میداندار هستند و دستگاهها به دنبال آنان حرکت میکنند. نمونه روشن آن راهپیمایی اربعین است که چه دستگاهها باشند و چه نباشند، مردم کار را پیش میبرند و نهادها در بهترین حالت باید کمککننده باشند، نه مانع.
به گفته وی، در حوزه قرآن هنوز مردمیسازی به معنای واقعی محقق نشده و یکی از خطاهای راهبردی، محدود کردن قرآن به یک طبقه خاص است.
رئیس سازمان دارالقرآن الکریم از طرح «سفیران آیهها» به عنوان گامی برای عمومیسازی یاد کرد و گفت: هدف این طرح آن است که مردم صرفاً مصرفکننده محتوا نباشند، بلکه خود به کنشگران قرآنی تبدیل شوند؛ به گونهای که هر فرد، حتی یک دانشآموز ۱۰ یا ۱۲ ساله که یک آیه را فرا گرفته، بتواند آن را برای همکلاسیهای خود بازگو کند.
وی تأکید کرد: اگر قرآن از طریق جلسات خانگی، مساجد، مدارس و محیطهای اجتماعی به متن زندگی وارد شود و هر فرد در حد توان خود در انتقال مفاهیم آن نقش بپذیرد، آنگاه میتوان برای جمعیت ۸۷ میلیون نفری کشور برنامهریزی قرآنی داشت.
تقیزاده در پایان ابراز امیدواری کرد که جامعه قرآنی استان زنجان بتواند با همافزایی، گامهای بلندی در مسیر اقامه کتاب خدا بردارد و این استان به الگویی الهامبخش برای کشور در تحقق گفتمان «قرآن کتاب زندگی» تبدیل شود.
نظرات (0)