میلاد فرخنده حضرت محمد مصطفی(ص) و امام جعفر صادق(ع) هر سال به عنوان یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های جهان اسلام گرامی داشته می‌شود؛ مناسبتی که فراتر از آیین‌های جشن و سرور، فرصتی برای بازخوانی آموزه‌های بنیادین دین در حوزه اخلاق، دانش، مدارا و مسئولیت‌پذیری اجتماعی فراهم می‌کند. به باور کارشناسان دینی، بازگشت به سیره این دو شخصیت بزرگ می‌تواند پاسخ بسیاری از نیازهای امروز جامعه به ویژه در زمینه اخلاق، وحدت و امید اجتماعی باشد.

سیره اخلاقی پیامبر(ص) و امام صادق(ع) باید در زندگی جاری شود

حجت‌الاسلام علی احدی، مسئول حوزه علمیه امام صادق(ع) کاشمر در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه الگویی پیامبر اسلام(ص) و امام صادق(ع) گفت: این دو بزرگوار نماد اخلاق، مهربانی، وحدت و ایستادگی در مسیر حق هستند و شایسته است شیوه زندگی و رفتار آنان سرمشق زندگی فردی و جمعی ما قرار گیرد.

وی با بیان اینکه پایبندی به راه درست همواره آسان نیست، افزود: کسانی که بر مدار پاکی، وجدان و عدالت حرکت می‌کنند، نباید انتظار داشته باشند که همواره با استقبال و تشویق عمومی روبه‌رو شوند. حتی پیامبر خدا(ص) با وجود خدمات بی‌بدیل به جامعه بشری، گاه با بی‌مهری و ناسپاسی برخی افراد مواجه شد. از این رو انسان مؤمن باید بپذیرد که رضایت همگانی معیار حقانیت نیست.

احدی ادامه داد: رسول خدا(ص) هرگز به رنگ، نژاد یا جایگاه اجتماعی افراد توجه نمی‌کرد و هر کجا فرصت خدمت فراهم می‌شد، با زبان، عمل و حتی آبروی خود برای گره‌گشایی از مشکلات مردم پیش‌قدم می‌شد. این روحیه خیرخواهی و خدمت بی‌منت، مهم‌ترین درسی است که می‌توان از سیره نبوی گرفت.

این استاد حوزه با تأکید بر آموزه وحدت در سیره پیامبر(ص) اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) به شدت بر با هم بودن و زیست متحدانه مردم اصرار داشت و نهادهایی مانند مسجد و نماز جمعه را به عنوان کانون‌های همدلی و انس اجتماعی بنیان نهاد. همچنین به مناسبت میلاد ایشان باید بیش از پیش به نعمت‌ها و داشته‌های خود توجه کنیم و اجازه ندهیم سختی‌های گذرا، امید و آرامش را از ما سلب کند.

وی خاطرنشان کرد: پیامبر گرامی اسلام همواره با چهره‌ای گشاده، مهربان و محترمانه با مردم برخورد می‌کرد؛ سیره‌ای که امروز الگویی ضروری برای همه اقشار جامعه است. جامعه کنونی بیش از هر زمان دیگری به همدلی، مهربانی و قدردانی نیاز دارد.

پیوند اخلاق و معرفت؛ کلید کاهش آسیب‌های اجتماعی

حجت‌الاسلام میثم خزاعی، رئیس شورای اسلامی شهر کاشمر نیز در سخنانی با تبریک این ایام فرخنده گفت: میلاد پیامبر اکرم(ص) یادآور مفاهیمی چون رحمت، کرامت انسانی، عدالت و شکل‌گیری جامعه‌ای بر پایه توحید، برادری و مسئولیت‌پذیری است. امام جعفر صادق(ع) نیز با توسعه بی‌سابقه دانش و معارف اسلامی، نقشی تعیین‌کننده در تبیین عمیق اندیشه دینی ایفا کرد.

وی تقارن این دو میلاد را نماد پیوند اخلاق و معرفت دانست و افزود: جامعه اسلامی در کنار ایمان، به اخلاق، عقلانیت، دانش، مدارا و مسئولیت اجتماعی نیازمند است. اگر آموزه‌های دینی از سطح شعار و مراسم عبور کند و در رفتار روزمره مردم متجلی شود، بسیاری از آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی قابل پیشگیری خواهد بود.

خزاعی با برشمردن ویژگی‌های برجسته پیامبر(ص) شامل اخلاق نیکو، گذشت، صداقت، امانت‌داری و تکریم انسان‌ها، تصریح کرد: در سیره امام صادق(ع) نیز عناصری مانند علم‌آموزی، خردورزی، بردباری، گفت‌وگو و تربیت انسان محوریت دارد. امروز جامعه بیش از گذشته به صداقت، انصاف، احترام متقابل، تاب‌آوری در برابر تفاوت‌ها و حس مسئولیت‌پذیری نیاز دارد.

رئیس شورای اسلامی شهر کاشمر تأکید کرد: سیره نبوی و جعفری باید در خانواده و اجتماع عینیت یابد. در محیط خانواده می‌توان با تقویت احترام، گفت‌وگوی سازنده، گذشت و توجه به تربیت اخلاقی فرزندان، این سیره را عملی کرد و در عرصه اجتماع با رعایت حقوق دیگران، دستگیری از نیازمندان، حفظ بیت‌المال، پرهیز از تهمت و تخریب و تلاش برای حل مسائل مردم به آن جامه عمل پوشاند.

وی درباره وظایف مدیریت شهری نیز گفت: خدمت صادقانه، تکریم شهروندان، شنیدن مطالبات مردم، توجه ویژه به مناطق کمتر برخوردار و تلاش برای توزیع عادلانه امکانات باید به فرهنگ غالب در مدیریت شهری تبدیل شود.

وحدت به معنای پذیرش تفاوت‌ها و ایستادگی در کنار هم

خزاعی با اشاره به جایگاه وحدت در سیره پیامبر(ص) اظهار کرد: پیامبر اسلام جامعه‌ای پراکنده و گرفتار تعصبات قبیله‌ای را حول محور ایمان، اخوت و منافع مشترک متحد ساخت. امام صادق(ع) نیز در دورانی که اختلافات فکری و اجتماعی اوج گرفته بود، بر گفت‌وگو، اخلاق و حفظ انسجام جامعه تأکید می‌ورزید.

وی توضیح داد: وحدت به معنای نادیده گرفتن تفاوت‌ها نیست، بلکه به معنای به رسمیت شناختن تفاوت‌ها و تمرکز بر نقاط مشترک است. در شرایط امروز، حفظ آرامش، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی یک ضرورت انکارناپذیر است و همه از مسئولان تا آحاد مردم در قبال آن مسئول هستند.

رئیس شورای شهر کاشمر همچنین بر نقش جشن‌ها و برنامه‌های فرهنگی-مذهبی در ارتقای نشاط اجتماعی تأکید کرد و گفت: اگر این برنامه‌ها با محتوای غنی و مشارکت مردمی همراه باشد، می‌تواند به افزایش همبستگی و احساس تعلق اجتماعی کمک کند. برای اثرگذاری بیشتر، باید این برنامه‌ها متناسب با ذائقه و زبان نسل جدید و با بهره‌گیری از هنر، رسانه، فضای مجازی و ایده‌های خلاقانه و با محوریت جوانان طراحی شود.

دینداری فراتر از عبادت؛ اخلاق و عقلانیت در متن دین

حجت‌الاسلام مهدی کیانی، استاد حوزه و دانشگاه نیز در گفت‌وگو با مهر گفت: میلاد پیامبر(ص) و امام صادق(ع) جایگاهی محوری دارد؛ چرا که یادآور ولادت سرچشمه وحدت و هدایت امت اسلامی و نیز ولادت احیاگر و گسترش‌دهنده مکتب علمی اهل‌بیت(ع) است.

وی رحمت و مهربانی با مردم، صداقت، امانت‌داری، تواضع و دوری از تکبر را از شاخص‌ترین ویژگی‌های پیامبر(ص) برشمرد و افزود: در سیره امام صادق(ع) نیز دانش‌طلبی، حلم و بردباری، گفت‌وگوی منطقی، احترام به دیدگاه مخالف و مبارزه با جهل و خرافه برجسته است.

کیانی تأکید کرد: مهم‌ترین درس مشترک این دو بزرگوار آن است که دینداری صرفاً به عبادت محدود نمی‌شود؛ اخلاق، عقلانیت، علم‌آموزی و رفتار صحیح با مردم بخش جدایی‌ناپذیر دین است.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به مسئولیت سنگین متدینان گفت: بیشترین بار مسئولیت بر دوش ما متدینان است؛ باید به گونه‌ای زندگی کنیم که مردم اسلام را در عمل و رفتار ما ببینند، نه فقط در گفتار ما بشنوند.

وی درباره اهمیت وحدت در شرایط کنونی تصریح کرد: سیره پیامبر و امام صادق به ما می‌آموزد که وحدت به معنای یکسان‌سازی دیدگاه‌ها نیست، بلکه به معنای ایستادن در کنار یکدیگر با وجود اختلاف نظرها در برابر دشمنان و مشکلات مشترک است.

ضرورت توجه به نسل جوان و زبان روز

کیانی با تأکید بر لزوم توجه ویژه به نسل جوان گفت: جوان امروز بیش از سخنرانی‌های طولانی، به الگوهای عینی، گفت‌وگوی صادقانه و پاسخ‌های منطقی و اقناعی به پرسش‌های ذهنی خود نیاز دارد. برای معرفی سیره پیامبر و امام صادق(ع) باید از ابزارهای نوین مانند هنر، کتاب، فیلم، رسانه، فضای مجازی و برنامه‌های مشارکتی دانشگاهی بهره گرفت و معارف دینی را با زبانی روزآمد، جذاب و به دور از تحمیل ارائه کرد.

وی افزود: برگزاری برنامه‌های مذهبی با رویکرد خلاقانه می‌تواند در ایجاد نشاط و امید اجتماعی، تقویت هویت دینی و فرهنگی به ویژه در میان جوانان، گسترش همدلی و افزایش حس تعلق به جامعه نقش مؤثری ایفا کند.

این استاد حوزه و دانشگاه در پایان ابراز امیدواری کرد که این ایام خجسته سرآغازی برای روزهایی سرشار از وحدت، آرامش و همدلی باشد و تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به اخلاق نبوی، عقلانیت، گفت‌وگو و با هم بودن نیاز داریم و با الگوگیری از سیره پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع) می‌توان زمینه خدمت صادقانه و سربلندی ایران اسلامی را بیش از پیش فراهم ساخت.