دیده‌بان حقوق بشر سوریه در گزارشی جدید از ثبت بیش از هزار مورد تجاوز زمینی رژیم صهیونیستی به خاک سوریه از زمان سقوط نظام بشار اسد تاکنون خبر داد. این گزارش که به نقل از شبکه المیادین منتشر شده، ابعاد گسترده‌ای از تحرکات نظامی اسرائیل در مناطق مختلف سوریه را نشان می‌دهد.

بر اساس اعلام این نهاد ناظر، از دسامبر سال ۲۰۲۴ که نظام بشار اسد در سوریه سرنگون شد، نیروهای اسرائیلی به طور مستمر اقدام به نقض حریم زمینی سوریه کرده‌اند و این روند تاکنون بدون توقف ادامه داشته است.

جزئیات تجاوزهای ثبت‌شده

دیده‌بان حقوق بشر سوریه تاکید کرده است که تجاوزات زمینی رژیم صهیونیستی صرفاً به عبور از مرز محدود نبوده و شامل مجموعه‌ای از اقدامات نظامی و تخریبی است. از جمله مهم‌ترین این موارد می‌توان به نفوذ پیاده و خودرویی به داخل خاک سوریه، ایجاد مقرها و مواضع نظامی موقت و دائمی، تخریب اراضی کشاورزی و جاده‌های ارتباطی و بازداشت شهروندان سوری اشاره کرد.

در این گزارش آمده است که نظامیان اسرائیلی در جریان این یورش‌ها، با ورود به روستاها و مناطق مرزی، اقدام به تفتیش منازل شهروندان کرده و خانه‌های مسکونی را مورد بازرسی قرار داده‌اند. این اقدامات که با فضای رعب و نگرانی همراه بوده، زندگی روزمره ساکنان مناطق مرزی به‌ویژه در جنوب سوریه را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.

منابع محلی نیز پیش‌تر گزارش داده بودند که نیروهای اسرائیلی در برخی مناطق استان‌های قنیطره و درعا، ایست‌های بازرسی ایجاد کرده و رفت‌وآمد ساکنان را کنترل می‌کنند. تخریب زمین‌های کشاورزی و بستن برخی جاده‌های فرعی از دیگر اقداماتی است که به گفته دیده‌بان، با هدف تثبیت حضور میدانی و تسهیل تردد نظامی انجام می‌شود.

یورش به خانه‌ها و بازداشت شهروندان

بخش دیگری از گزارش دیده‌بان حقوق بشر سوریه به بازداشت شهروندان سوری اختصاص دارد. بر این اساس، نظامیان اسرائیلی در جریان عملیات نفوذ، تعدادی از ساکنان را به بهانه‌های امنیتی بازداشت و به نقاط نامعلومی منتقل کرده‌اند. همچنین بازرسی خانه‌به‌خانه و ضبط برخی اموال شخصی از جمله مواردی است که در ماه‌های اخیر به طور مکرر گزارش شده است.

این نهاد حقوق بشری هشدار داده که ادامه این روند می‌تواند به یک الگوی دائمی از اشغال خاموش و تدریجی بخش‌هایی از خاک سوریه تبدیل شود، به‌ویژه آنکه اسرائیل پس از تحولات دسامبر ۲۰۲۴، حضور خود را در منطقه حائل و ارتفاعات جولان به شکل قابل توجهی گسترش داده است.

تداوم حملات هوایی همزمان با تجاوز زمینی

دیده‌بان حقوق بشر سوریه در ادامه گزارش خود یادآور شده که علاوه بر تجاوزهای زمینی، رژیم صهیونیستی از زمان سقوط دولت پیشین سوریه تاکنون، بارها مواضع مختلفی را در داخل سوریه هدف حملات هوایی قرار داده است. این حملات که به ادعای اسرائیل با هدف جلوگیری از انتقال سلاح و انهدام زیرساخت‌های نظامی انجام می‌شود، طیف وسیعی از مناطق از جنوب تا مرکز سوریه را در بر گرفته است.

حملات هوایی مکرر در کنار تحرکات زمینی، نگرانی‌ها درباره نقض حاکمیت ملی سوریه و بی‌ثباتی بیشتر در این کشور را افزایش داده است. بسیاری از ناظران معتقدند در شرایطی که سوریه در دوره گذار سیاسی به سر می‌برد و ساختارهای دولتی آن هنوز به طور کامل تثبیت نشده، سوءاستفاده اسرائیل از خلأ امنیتی می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای تمامیت ارضی این کشور داشته باشد.

زمینه تحولات پس از دسامبر ۲۰۲۴

سوریه از دسامبر ۲۰۲۴ و پس از سقوط نظام بشار اسد، وارد مرحله‌ای جدید از تحولات سیاسی و میدانی شده است. در همین دوره، رژیم اسرائیل با اعلام آنچه «ضرورت‌های امنیتی» خوانده، حضور نظامی خود را در مناطق حائل و برخی نقاط مرزی افزایش داده و بارها از لزوم ایجاد «منطقه امن» در جنوب سوریه سخن گفته است.

با این حال، نهادهای حقوق بشری و دولت موقت سوریه این اقدامات را مصداق آشکار تجاوز و اشغالگری دانسته و خواستار واکنش جامعه جهانی و شورای امنیت سازمان ملل شده‌اند. دیده‌بان حقوق بشر سوریه نیز تاکید کرده که ثبت بیش از هزار مورد تجاوز زمینی تنها بخشی از واقعیت میدانی است و ممکن است موارد بیشتری به دلیل محدودیت دسترسی و نبود گزارش‌دهی در مناطق دورافتاده ثبت نشده باقی مانده باشد.

در شرایط کنونی، تداوم تجاوزهای زمینی و هوایی اسرائیل به خاک سوریه به یکی از چالش‌های اصلی امنیت منطقه‌ای تبدیل شده و ناظران نسبت به پیامدهای آن برای ثبات خاورمیانه هشدار می‌دهند.