رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان در گفت‌وگوی تلویزیونی اخیر خود با تشریح وضعیت تجارت خارجی کشور، از کاهش قابل توجه حجم واردات و صادرات خبر داد و تحریم‌ها را عامل اصلی این روند نزولی معرفی کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، پزشکیان در این گفت‌وگو تأکید کرد که محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها موجب شده است مبادلات تجاری ایران با افت ۲۵ تا ۳۵ درصدی در بخش واردات و صادرات مواجه شود؛ آماری که به گفته وی نشان‌دهنده فشار مستقیم تحریم‌ها بر شریان‌های اقتصادی کشور است.

جزئیات اظهارات رئیس‌جمهور در گفت‌وگوی تلویزیونی

پزشکیان در تشریح شرایط کنونی اقتصاد، توضیح داد که تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران، مسیرهای عادی تجارت، نقل‌وانتقال مالی و حمل‌ونقل بین‌المللی را با اختلال مواجه کرده است. به گفته وی، همین اختلال‌ها باعث شده است فعالان اقتصادی در تأمین مواد اولیه، صادرات محصولات و حتی تسویه حساب‌های ارزی با دشواری‌های بیشتری روبه‌رو شوند.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی واردات و صادرات تنها یک عدد آماری نیست، افزود این افت به معنای کاهش درآمد ارزی، محدود شدن دسترسی به برخی کالاهای واسطه‌ای و فشار بر تولید داخلی است. او تأکید کرد دولت به‌طور دقیق آثار این کاهش را در بخش‌های مختلف اقتصادی رصد می‌کند.

تحریم‌ها و فشار بر تجارت خارجی

تجارت خارجی یکی از حساس‌ترین حوزه‌ها در برابر تحریم‌ها به شمار می‌رود. محدودیت در همکاری‌های بانکی، بیمه‌ای و کشتیرانی، افزایش هزینه‌های مبادله و دشواری در یافتن شرکای تجاری پایدار، از جمله چالش‌هایی است که در سال‌های اخیر بارها از سوی مسئولان و فعالان بخش خصوصی مطرح شده است.

کارشناسان اقتصادی نیز پیش‌تر هشدار داده بودند که تداوم تحریم‌ها می‌تواند:

  • هزینه تمام‌شده کالاهای وارداتی و صادراتی را افزایش دهد
  • رقابت‌پذیری محصولات ایرانی در بازارهای جهانی را کاهش دهد
  • وابستگی به مسیرهای غیررسمی و پرهزینه تجاری را بیشتر کند
  • برنامه‌ریزی بلندمدت برای سرمایه‌گذاری و توسعه صادرات را دشوار سازد

اظهارات اخیر رئیس‌جمهور این تحلیل‌ها را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد اثر تحریم‌ها نه‌تنها در حوزه‌های کلان سیاسی، بلکه به‌صورت ملموس در شاخص‌های تجاری کشور نمایان شده است.

پیامدها و مسیرهای پیش‌رو

کاهش حجم تجارت خارجی در نهایت می‌تواند بر نرخ رشد اقتصادی، اشتغال و معیشت مردم اثر بگذارد. از این رو دولت به گفته پزشکیان تلاش می‌کند با استفاده از ظرفیت‌های داخلی، توسعه دیپلماسی اقتصادی و تقویت همکاری با همسایگان و شرکای جدید، بخشی از این فشار را جبران کند.

رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و نهادهای پشتیبان تجارت تأکید کرد و گفت بدون انسجام در سیاست‌گذاری و حمایت هدفمند از تولیدکنندگان و صادرکنندگان، عبور از شرایط تحریمی دشوارتر خواهد شد.

به نظر می‌رسد دولت در ماه‌های پیش‌رو تمرکز خود را بر متنوع‌سازی مقاصد صادراتی، تسهیل فرآیندهای گمرکی، تقویت پیمان‌های منطقه‌ای و حمایت از تولید داخل قرار دهد تا ضمن کاهش آسیب‌پذیری در برابر تحریم‌ها، زمینه برای بازیابی تدریجی تجارت خارجی فراهم شود.

گفت‌وگوی تلویزیونی رئیس‌جمهور از این منظر حائز اهمیت است که برای نخستین بار به‌صورت رسمی بازه مشخصی از میزان کاهش تجارت خارجی در اثر تحریم‌ها اعلام شده است؛ موضوعی که می‌تواند مبنای دقیق‌تری برای تحلیل وضعیت اقتصادی و طراحی بسته‌های حمایتی و مذاکراتی آینده باشد.